Language of document : ECLI:EU:C:2014:2037

Sprawa C‑573/12

Ålands vindkraft AB

przeciwko

Energimyndigheten

(wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez förvaltningsrätten i Linköping)

Odesłanie prejudycjalne – Krajowy system wsparcia przewidujący wydawanie zbywalnych zielonych certyfikatów na rzecz zakładów wytwarzających energię elektryczną ze źródeł odnawialnych – Ciążący na dostawcach energii elektrycznej i niektórych użytkownikach obowiązek corocznego zwrotu na rzecz właściwych władz określonej kwoty zielonych certyfikatów – Odmowa przyznania zielonych certyfikatów na rzecz zakładów produkcyjnych położonych poza terytorium danego państwa członkowskiego – Dyrektywa 2009/28/WE – Artykuł 2 akapit drugi lit. k) i art. 3 ust. 3 – Swobodny przepływ towarów – Artykuł 34 TFUE

Streszczenie – wyrok Trybunału (wielka izba) z dnia 1 lipca 2014 r.

1.        Postępowanie sądowe – Procedura ustna – Otwarcie na nowo – Przesłanki

(regulamin postępowania przed Trybunałem, art. 83)

2.        Środowisko naturalne – Wspieranie użycia energii ze źródeł odnawialnych – Dyrektywa 2009/28 – Przepisy dotyczące systemów promowania na poziomie krajowym – System pomocy – Pojęcie – Krajowy system wsparcia przewidujący wydawanie zbywalnych zielonych certyfikatów na rzecz zakładów wytwarzających energię elektryczną ze źródeł odnawialnych – System zobowiązujący dostawców energii elektrycznej i niektórych użytkowników do corocznego przekazywania właściwym władzom określonej kwoty zielonych certyfikatów – Włączenie – Odmowa przyznania zielonych certyfikatów na rzecz zakładów produkcyjnych położonych poza terytorium danego państwa członkowskiego – Dopuszczalność

[dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/28, art. 2 akapit drugi lit. k), art. 3 ust. 3]

3.        Swobodny przepływ towarów – Ograniczenia ilościowe – Środki o skutku równoważnym – Krajowy system wsparcia przewidujący wydawanie zbywalnych zielonych certyfikatów na rzecz zakładów wytwarzających energię elektryczną ze źródeł odnawialnych – Ciążący na dostawcach energii elektrycznej i niektórych użytkownikach, pod groźbą grzywny, obowiązek corocznego przekazywania właściwym władzom określonej kwoty zielonych certyfikatów – Odmowa przyznania zielonych certyfikatów na rzecz zakładów produkcyjnych położonych poza terytorium danego państwa członkowskiego – Dopuszczalność – Względy uzasadniające – Wspieranie korzystania z odnawialnych źródeł energii przy produkcji energii elektrycznej

(art. 34 TFUE)

4.        Prawo Unii Europejskiej – Zasady – Pewność prawa – Uregulowanie krajowe dotyczące wspierania produkcji energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii – Środki wsparcia zastrzeżone wyłącznie na rzecz produkcji zielonej energii na terytorium danego państwa członkowskiego – Terytorialne ograniczenie zakresu zastosowania niewynikające wyraźnie z tego uregulowania – Przestrzeganie zasady pewności prawa – Ustalenie spoczywające na sądzie krajowym

1.        Zobacz tekst orzeczenia.

(por. pkt 35)

2.        Przepisy art. 2 akapit drugi lit. k) i art. 3 ust. 3 dyrektywy 2009/28 w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych zmieniającej i w następstwie uchylającej dyrektywy 2001/77 oraz 2003/30 należy interpretować w ten sposób, że pozwalają one państwu członkowskiemu na ustanowienie systemu wsparcia, który przewiduje przyznawanie producentom zielonej energii zbywalnych certyfikatów wyłącznie w zamian za zieloną energię wyprodukowaną na terytorium tego państwa i który nakłada na dostawców i niektórych użytkowników energii elektrycznej obowiązek corocznego przekazywania właściwym władzom określonej liczby takich certyfikatów, odpowiadającej udziałowi w całkowitej ilości energii dostarczonej lub zużytej.

W istocie po pierwsze, taki system wsparcia zielonej energii ma cechy niezbędne do tego, aby można go było uznać za „system wsparcia” w rozumieniu art. 2 akapit drugi lit. k) i art. 3 ust. 3 dyrektywy 2009/28. Po drugie, prawodawca Unii nie zamierzał zobowiązać państw członkowskich, które postanowiły stosować system wsparcia posługujący się zielonymi certyfikatami, do objęcia korzyściami płynącymi z tego systemu zielonej energii wytworzonej na terytorium innego państwa członkowskiego.

(por. pkt 48, 53, 54; pkt 1 sentencji)

3.        Artykuł 34 TFUE należy interpretować w ten sposób, że nie stoi on na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu, które przewiduje przyznawanie producentom zielonej energii elektrycznej zbywalnych certyfikatów wyłącznie w zamian za zieloną energię wyprodukowaną na terytorium danego państwa członkowskiego i które nakłada na dostawców i niektórych użytkowników energii elektrycznej obowiązek corocznego przekazywania właściwym władzom określonej liczby takich certyfikatów, odpowiadającej udziałowi w całkowitej ilości energii dostarczonej lub zużytej, pod rygorem uiszczenia opłaty specjalnej.

Istotnie takie uregulowanie może utrudnić import energii elektrycznej, a w szczególności zielonej energii, pochodzącej z innych państw członkowskich, i w konsekwencji stanowi ono środek o skutku równoważnym do ilościowych ograniczeń w przywozie, co do zasady niezgodny z wynikającymi z art. 34 TFUE zobowiązaniami w dziedzinie prawa Unii.

Jednakże cel polegający na promowaniu korzystania z odnawialnych źródeł energii przy produkcji energii elektrycznej, taki jak ten, któremu służy uregulowanie krajowe, może co do zasady usprawiedliwiać ewentualne przeszkody w swobodnym przepływie towarów.

Tymczasem z jednej strony, w aktualnym stanie prawa Unii taki.e ograniczenie terytorialne może samo w sobie zostać uznane za niezbędne do osiągnięcia zgodnego z prawem celu W istocie chociaż prawdą jest, że cel ochrony środowiska naturalnego przyświecający zwiększeniu produkcji i zużycia zielonej energii może, jak wydaje się a priori, być realizowany w ramach Unii niezależnie o tego, czy źródłem owego zwiększenia są zakłady zlokalizowane na terytorium tego czy innego państwa członkowskiego, w szczególności ze względu na fakt, że w prawie Unii nie dokonano harmonizacji krajowych systemów wsparcia zielonej energii, to państwa członkowskie mogą co do zasady ograniczyć stosowanie tych systemów do produkcji zielonej energii na swym terytorium.

W aktualnym stanie prawa Unii państwo członkowskie mogłoby zresztą zasadnie uznać, że takie ograniczenie terytorialne nie wykracza poza to, co konieczne do osiągnięcia celu zwiększenia produkcji, a pośrednio zużycia zielonej energii w Unii.

Z drugiej strony, biorąc pod uwagę inne cechy takiego uregulowania krajowego w połączeniu z ograniczeniem terytorialnym, jako całość uregulowanie takie spełniają wymogi wynikające z zasady proporcjonalności.

(por. pkt 75, 82, 92–94, 104, 105, 119; pkt 2 sentencji)

4.        Zadaniem sądu krajowego jest zbadanie, z uwzględnieniem wszystkich istotnych elementów, do których zaliczyć można w szczególności kontekst normatywny prawa Unii, w który wpisuje się uregulowanie krajowe dotyczące wspierania produkcji energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii, zastrzegające środki wsparcia wyłącznie na rzecz produkcji zielonej energii na terytorium danego państwa członkowskiego, czy owo uregulowanie, rozpatrywane pod kątem terytorialnego zakresu zastosowania, spełnia wymogi wynikające z zasady pewności prawa.

(por. pkt 132; pkt 3 sentencji)