Language of document : ECLI:EU:F:2011:172

WYROK SĄDU DO SPRAW SŁUŻBY PUBLICZNEJ
(druga izba)

z dnia 29 września 2011 r.


Sprawa F‑80/10


AJ

przeciwko

Komisji Europejskiej

Służba publiczna – Urzędnicy – Awans – Artykuły 43 i 45 regulaminu pracowniczego – Sprawozdanie z oceny – Oczywisty błąd w ocenie – Uzasadnienie

Przedmiot:      Skarga wniesiona na podstawie art. 270 TFUE, znajdującego zastosowanie do traktatu EWEA na mocy jego art. 106a, w której AJ żąda w szczególności stwierdzenia nieważności jego sprawozdania z oceny za 2008 r.

Orzeczenie:      Skarga zostaje oddalona. Skarżący pokrywa własne koszty i zostaje obciążony kosztami poniesionymi przez Komisję.

Streszczenie

1.      Urzędnicy – Ocena – Sprawozdanie z oceny – Zakres uznania przysługujący oceniającym – Kontrola sądowa – Granice

(regulamin pracowniczy, art. 43)

2.      Urzędnicy – Ocena – Sprawozdanie z oceny – Przedmiot – Obowiązki oceniających

(regulamin pracowniczy, art. 43)

3.      Urzędnicy – Ocena – Sprawozdanie z oceny – Obniżenie oceny w stosunku do oceny wcześniejszej – Obowiązek uzasadnienia

(regulamin pracowniczy, art. 43)

4.      Urzędnicy – Ocena – Sprawozdanie z oceny – Wspólny komitet ds. ocen i awansów w Komisji – Rola pośredniczących grup roboczych

(regulamin pracowniczy, art. 43)

5.      Urzędnicy – Ocena – Poszanowanie prawa do obrony – Zakres

(regulamin pracowniczy, art. 43)

1.      Oceniającym przysługuje szeroki zakres uznania w odniesieniu do wyrażanych przez nich sądów na temat pracy urzędników podlegających ich ocenie. Tym samym kontrola sądowa sprawowana przez sąd Unii w przedmiocie treści sprawozdań z oceny ogranicza się do kontroli ich prawidłowości pod względem proceduralnym, prawidłowości ustaleń faktycznych, a także braku oczywistych błędów w ocenie lub nadużycia władzy. Zatem zadaniem sądu Unii nie jest kontrola zasadności dokonanej przez administrację oceny umiejętności zawodowych urzędnika, ponieważ zawiera ona złożone oceny wartościujące, które przez sam swój charakter nie mogą podlegać obiektywnemu sprawdzeniu.

Błąd można uznać za oczywisty jedynie wówczas, gdy jest on łatwo zauważalny w świetle kryteriów, od których zamiar prawodawcy uzależnił korzystanie z uznania.

Zatem aby wykazać, że administracja popełniła oczywisty błąd w ocenie stanu faktycznego, dający podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie awansu lub sprawozdania z oceny, dowody, które obowiązany jest przedstawić skarżący, muszą wystarczyć do pozbawienia wiarygodności dokonanej przez administrację oceny. Innymi słowy, jeżeli mimo przedstawionych przez skarżącego dowodów podważaną ocenę można jednak uznać za prawdziwą lub wiarygodną, zarzut oczywistego błędu należy oddalić.

Dotyczy to szczególnie sytuacji, gdy sporna decyzja obarczona jest błędami w ocenie, które rozpatrywane jako całość mają mało istotny charakter, który nie mógł przesądzić o decyzji administracji.

Należy dodać, że konkretnie w odniesieniu do kontroli sądowej ocen zawartych w sprawozdaniach z oceny ograniczenie jej tylko do oczywistych błędów jest uzasadnione, tym bardziej że sądowi Unii nie jest znana bezpośrednio sytuacja ocenianych urzędników, a postępowanie w sprawie oceny obwarowane jest na płaszczyźnie administracyjnej gwarancjami, polegającymi na uczestnictwie w niej ocenianego urzędnika, jego przełożonych i organu wspólnego.

(zob. pkt 32, 34–37)

Odesłanie:

Trybunał: sprawa 56/77 Agence européenne d’intérims przeciwko Komisji, 23 listopada 1978 r., pkt 20

Sąd Pierwszej Instancji: sprawa T‑19/95 Adia interim przeciwko Komisji, 8 maja 1996 r., pkt 49; sprawa T‑380/94 AIUFFASS i AKT przeciwko Komisji, 12 grudnia 1996 r., pkt 59; sprawa T‑139/99 AICS przeciwko Parlamentowi, 6 lipca 2000 r., pkt 39; sprawa T‑289/03 BUPA i in. przeciwko Komisji, 12 lutego 2008 r., pkt 221; sprawa T‑495/04 Belfass przeciwko Radzie, 21 maja 2008 r., pkt 63

Sąd do spraw Służby Publicznej: sprawa F‑114/07 Wenning przeciwko Europolowi, 29 września 2009 r., pkt 111 i przytoczone tam orzecznictwo; sprawa F‑7/09 Faria przeciwko OHIM, 23 lutego 2010 r., pkt 44 i przytoczone tam orzecznictwo; sprawa F‑104/09 Canga Fano przeciwko Radzie, 24 marca 2011 r., pkt 35, odwołanie w toku przed Sądem Unii Europejskiej, sprawa T‑281/11 P

2.      Celem sprawozdania z oceny jest to, by stanowiło ono formalny dowód na piśmie na jakość wykonanej przez urzędnika pracy. Taka ocena nie polega więc wyłącznie na opisaniu zadań wykonanych podczas danego okresu, lecz obejmuje także ocenę przymiotów w stosunkach międzyludzkich, jakimi podlegająca ocenie osoba wykazała się przy wykonywaniu swej działalności zawodowej. Sprawozdanie z oceny nie ma więc konkretnie na celu sporządzenia wyczerpującego zestawienia prac, które musieli wykonać poszczególni urzędnicy w ramach realizacji zadań przypisanych do ich stanowiska, lecz wyeksponowanie, w oparciu o decydujące o tym czynniki, ich kwalifikacji, wydajności i zachowania w ramach służby. Ponadto ocena oceniającego sporządzana jest w wyniku kontradyktoryjnego postępowania dotyczącego właśnie oceny wyników pracy w odnośnym okresie. Zatem aby sprawozdanie z oceny było zgodne z przepisami, wystarczy w zasadzie, by wskazywało ono na cechy wyróżniające pracę urzędnika w szczególności w aspekcie wydajności, kwalifikacji i zachowania w ramach służby oraz by zawierało ich ocenę. Z zastrzeżeniem przestrzegania obowiązku uzasadnienia i pod warunkiem, że ocena jest w jasny sposób indywidualna, a nie bezosobowa, oceniający nie ma obowiązku wyszczególniać powodów swojej oceny poprzez podanie konkretnych przykładów na poparcie swoich sądów wartościujących.

Ponadto, choć wprawdzie oceniający nie może zlecić osobom trzecim zadania oceny wyników pracy podlegających jej urzędników, nic nie stoi na przeszkodzie temu, by brał on pod uwagę informacje pochodzące z rozmów z oficjalnymi i wiarygodnymi źródłami. Taki sposób postępowania jest zgodny z ciążącym na wszystkich organach wymogiem orzekania z pełną znajomością rzeczy i po pełnej analizie sytuacji.

(zob. pkt 58, 59)

Odesłanie:

Trybunał: sprawa C‑198/07 P Gordon przeciwko Komisji, 22 grudnia 2008 r., pkt 44

Sąd Pierwszej Instancji: sprawa T‑249/04 Combescot przeciwko Komisji, 12 września 2007 r., pkt 86; sprawa T‑49/08 P Michail przeciwko Komisji, 19 listopada 2009 r., pkt 57

Sąd do spraw Służby Publicznej: sprawa F‑93/08 N przeciwko Parlamentowi, 10 listopada 2009 r., pkt 46; sprawa F‑139/07 van Arum przeciwko Parlamentowi, 10 września 2009 r., pkt 101

3.      Administracja ma obowiązek uzasadniać wszystkie sprawozdania z oceny w sposób dostateczny i szczegółowy oraz umożliwić zainteresowanemu przedstawienie uwag w przedmiocie tego uzasadnienia, przy czym przestrzeganie tego wymogu jest tym bardziej istotne wówczas, gdy ocena zostaje obniżona w stosunku do wcześniejszej oceny.

(zob. pkt 86)

Odesłanie:

Sąd Pierwszej Instancji: sprawa T‑205/04 Ianniello przeciwko Komisji, 20 listopada 2007 r., pkt 94

Sąd do spraw Służby Publicznej: sprawa F‑65/05 Sequeira Wandschneider przeciwko Komisji, 13 grudnia 2007 r., pkt 96; sprawa F‑19/06 Semeraro przeciwko Komisji, 21 lutego 2008 r., pkt 47, 48

4.      W postępowaniu w sprawie oceny w Komisji rolą pośredniczących grup roboczych jest jedynie przygotowanie posiedzeń plenarnych wspólnego komitetu ds. ocen i awansów oraz streszczeń przebiegu prac wspólnych grup roboczych dla rzeczonego komitetu. Z tego wynika, że powołanie takich ciał należy do wewnętrznych kompetencji organizacyjnych organu, które uprawniają go, nawet bez oparcia w przepisach istniejącego aktu prawnego, do przyjmowania odpowiednich środków w celu zapewnienia swojego wewnętrznego funkcjonowania w interesie dobrej administracji. Ponadto wskazać należy, że ustanowienie pośredniczących grup roboczych nie spowodowało żadnej delegacji uprawnień powierzonych na mocy regulaminu pracowniczego organowi powołującemu i że nie nakłada ono żadnych obowiązków na ocenianych urzędników ani nie przyznaje im uprawnień lub gwarancji proceduralnych.

(zob. pkt 101)

5.      Jakkolwiek do postępowania w sprawie oceny ma zastosowanie prawo do obrony, to wymaga ono jedynie tego, by oceniany urzędnik miał w toku postępowania w sprawie oceny możliwość przedstawiania w wystarczającym stopniu swojego stanowiska na temat wydawanych o nim sądów wartościujących, zanim jego sprawozdanie z oceny stanie się ostateczne.

Ponadto oceniający w postępowaniu odwoławczym może być zmuszony do zasięgnięcia opinii przełożonych ocenianego urzędnika, jego oceniającego, czy wręcz współpracowników zainteresowanego, przy czym takie konsultacje nie muszą wymagać wdawania się w kontradyktoryjną debatę z ocenianym urzędnikiem. Jest to tym bardziej konieczne w odniesieniu do pośredniczących grup roboczych wspólnego komitetu ds. ocen i awansów w Komisji, które nie mogą same dokonywać oceny wyników pracy zainteresowanych.

(zob. pkt 108, 109)

Odesłanie:

Sąd Pierwszej Instancji: sprawa T‑308/04 Ianniello przeciwko Komisji, 20 listopada 2007 r., pkt 73, 74; sprawa T‑164/07 P Sundholm przeciwko Komisji, 18 czerwca 2008 r., pkt 28, 29