Language of document : ECLI:EU:C:2014:221

OPINIA RZECZNIKA GENERALNEGO

PEDRA CRUZA VILLALÓNA

przedstawiona w dniu 3 kwietnia 2014 r.(1)

Sprawa C‑3/13

Baltic Agro AS

przeciwko

Maksu- ja Tolliameti Ida maksu- ja tollikeskus

[wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym
złożony przez Tartu Ringkonnakohus (Estonia)]

Wspólna polityka handlowa – Dumping – Ostateczne cło antydumpingowe na przywóz azotanu amonu pochodzącego z Rosji – Rozporządzenie (WE) nr 2022/95 – Przegląd w związku z wygaśnięciem środków – Rozporządzenie (WE) nr 661/2008 – Zobowiązania cenowe – Decyzja 2008/577/WE – Przesłanki zwolnienia z cła antydumpingowego – Pierwszy niezależny odbiorca – Importer, który nabył nawóz saletrzano-amonowy od rosyjskiego eksportera za pośrednictwem niezależnej spółki – Kodeks celny Unii – Rozporządzenie nr 2913/92 – Zgłoszenie celne – Unieważnienie zgłoszenia na wniosek zgłaszającego po zwolnieniu towaru – Artykuł 66





1.        W ramach niniejszej sprawy Trybunałowi przedstawiono w pierwszej kolejności kilka pytań prejudycjalnych dotyczących wykładni przepisów prawa Unii ustanawiających cło antydumpingowe na przywóz azotanu amonu pochodzącego z Rosji oraz przepisów prawa celnego Unii regulujących tryb unieważnienia zgłoszenia celnego na wniosek zgłaszającego, jak również jedno pytanie prejudycjalne dotyczące oceny ważności wspomnianych przepisów prawa celnego.

2.        Pytania te zostały przedstawione w ramach sporu pomiędzy importerem azotanu amonu pochodzącego z Rosji a organem administracji celnej w państwie członkowskim jego siedziby, zapoczątkowanego odmową udzielenia temu importerowi przez wskazany organ przewidzianego w obowiązujących przepisach zwolnienia z cła antydumpingowego na towary nabyte od rosyjskiego producenta eksportującego, który złożył zobowiązania cenowe przyjęte przez Komisję Europejską.

3.        Z uwagi na to, że odmowa została uzasadniona okolicznością, iż przywóz będący przedmiotem sporu w postępowaniu głównym, zrealizowany za pośrednictwem innego przedsiębiorstwa, nie spełniał formalnych przesłanek udzielenia zwolnienia przewidzianych we wspomnianych przepisach, sąd odsyłający zwraca się do Trybunału z pytaniem dotyczącym wykładni i zakresu przepisów antydumpingowych określających te przesłanki, jak również ważności w świetle zasady równości, przepisów prawa celnego uniemożliwiających wspomnianemu importerowi uzyskanie unieważnienia zgłoszeń celnych odnoszących się do spornego przywozu towarów i skorzystanie w ten sposób z omawianego zwolnienia.

I –    Ramy prawne

A –    Prawo Unii

1.      Właściwe przepisy antydumpingowe

4.        W dniu 16 sierpnia 1995 r., rozporządzeniem (WE) nr 2022/95(2) Rada Unii Europejskiej nałożyła ostateczne cło antydumpingowe na przywóz azotanu amonu pochodzącego z Rosji. Nałożone pierwotnie cło antydumpingowe zostało później zmodyfikowane, a następnie jego stosowanie kilkakrotnie przedłużano, w szczególności w wyniku wniosków o przeprowadzenie przeglądu w związku z wygaśnięciem środków lub o przeprowadzenie przeglądu okresowego, składanych bądź przez przedstawicieli producentów wspólnotowych, bądź przez zainteresowanych producentów eksportujących.

5.        Różne przyjmowane w tym kontekście rozporządzenia nie mają jednak bezpośrednio znaczenia dla rozstrzygnięcia sporu w postępowaniu głównym. Spór zasadniczo dotyczy rozporządzenia Rady (WE) nr 661/2008(3).

6.        Artykuły 1 i 2 rozporządzenia nr 661/2008 nakładają ostateczne cła antydumpingowe w różnej wysokości na azotan amonu oraz na niektóre nawozy i inne produkty zawierające azotan amonu wytwarzane przez spółkę Eurochem i spółki z nią powiązane, jak również na wszystkie inne rosyjskie spółki eksportujące.

7.        Artykuł 3 ust. 1 rozporządzenia nr 661/2008 stanowi:

„1.      Przywożone towary zgłoszone do dopuszczenia do swobodnego obrotu, zafakturowane przez przedsiębiorstwa, których zobowiązania zostały przyjęte przez Komisję i których nazwy zostały ujęte w decyzji 2008/577/WE, z uwzględnieniem zmian, są zwolnione z cła antydumpingowego nałożonego zgodnie z art. 2, pod warunkiem że:

–        są one wytworzone, wysłane i zafakturowane bezpośrednio przez wyżej wymienione przedsiębiorstwa pierwszemu niezależnemu klientowi [odbiorcy] we Wspólnocie, oraz

–        takim przywożonym towarom towarzyszy faktura w ramach zobowiązania, która jest fakturą handlową zawierającą co najmniej informacje i oświadczenie przewidziane w załączniku do niniejszego rozporządzenia, oraz

–        towary zgłoszone i przedstawione organom celnym odpowiadają dokładnie opisowi na fakturze w ramach zobowiązania”.

8.        Decyzją Komisji 2008/577/WE(4), o której mowa w art. 3 rozporządzenia nr 661/2008, Komisja przyjęła zobowiązania cenowe złożone zgodnie z art. 8 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 384/96 z dnia 22 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony przed dumpingowym przywozem z krajów niebędących członkami Wspólnoty Europejskiej(5) rozporządzenia podstawowego przez rosyjskich producentów eksportujących azotan amonu „OAO Acron, Veliky Novgorod, Rosja oraz OAO Dorogobuzh, Dorogobuż, Rosja, należące do »Acron« Holding Company”.

2.      Kodeks celny

9.        Spór w postępowaniu głównym dotyczy również wykładni i ważności przepisów rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy kodeks celny(6), w szczególności jego art. 66, ustanawiającego przesłanki unieważnienia zgłoszenia celnego na wniosek zgłaszającego oraz art. 220 ust. 2 określającego przesłanki zwolnienia z retrospektywnego pobrania należności celnych przywozowych w następstwie błędu organów celnych, jak również art. 251 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia nr 2913/92(7), zmienionego rozporządzeniem Komisji (WE) nr 312/2009 z dnia 16 kwietnia 2009 r.(8), określającego w drodze odstępstwa od art. 66 ust. 2 kodeksu celnego, przesłanki unieważnienia zgłoszenia celnego po zwolnieniu towarów.

10.      Brzmienie tych przepisów będzie przytaczane w miarę potrzeby w toku wywodu.

II – Okoliczności powstania sporu w postępowaniu głównym

11.      U podstaw sporu w postępowaniu głównym leży decyzja Maksu- ja Tolliameti Ida maksu- ja tollikeskus (organu ds. podatkowych i celnych – centrum podatkowe i celne Wschód)(9), w której zażądano w wyniku kontroli po zwolnieniu towarów od Baltic Agro AS (zwanej dalej „Baltic Agro”) zapłaty cła antydumpingowego i podatku VAT od przywozu nawozu saletrzano-amonowego pochodzącego z Rosji.

12.      Omawiane cła antydumpingowe na przywóz azotanu amonu pochodzącego z Rosji były pierwotnie nałożone rozporządzeniem nr 2022/95, kilkakrotnie zmienianym, a obecnie są uregulowane rozporządzeniem nr 661/2008.

13.      W niniejszej sprawie Baltic Agro pomiędzy październikiem 2009 r. a styczniem 2010 r. zakupiła kilka ton nawozu saletrzano-amonowego od mającej siedzibę w Rosji spółki OAO Acron korzystając z pośrednictwa estońskiej spółki Magnet Group OÜ(10). W tym celu Magnet Group i OAO Acron, oraz Magnet Group i Baltic Agro, zawarły szereg umów sprzedaży.

14.      W styczniu i lutym 2010 r. dwóch spedytorów celnych złożyło pięć zgłoszeń celnych dotyczących tych towarów, wskazujących Baltic Agro jako odbiorcę przywożonych towarów, a jako nadawcę w dwóch przypadkach OAO Acron oraz łotewskie przedsiębiorstwo transportowe OOO Ventoil w trzech pozostałych przypadkach.

15.      W dniu 1 marca oraz 23 kwietnia 2010 r. wspomniani spedytorzy celni wnieśli do MTA o unieważnienie wskazanych zgłoszeń, z uwagi na to, że jako odbiorca towaru wpisana była Baltic Agro zamiast Magnet Group.

16.      W dniu 3 marca 2010 r. MTA przeprowadził kontrolę po zwolnieniu towarów pięciu zgłoszeń celnych, która miała wyjaśnić, czy wartość celna przywiezionych towarów, obliczenie i opłacenie należności celnych przywozowych były prawidłowe.

17.      W dniu 31 maja 2010 r. MTA, na podstawie przeprowadzonej kontroli po zwolnieniu towarów, uznając że nie zostały spełnione przesłanki zwolnienia z należności celnych określone w art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 661/2008, wydał dwie decyzje nakładające na Baltic Agro obowiązek zapłaty cła i podatku VAT należnych z tytułu przywiezionych towarów.

18.      W dniu 31 maja 2010 r. Baltic Agro wniosła skargę na wspomniane decyzje do Tartu Halduskohus (sądu administracyjnego w Tartu, Estonia), podnosząc, że okoliczność, iż na potrzeby spornego przywozu skorzystała ona z pośrednictwa innej spółki, nie ma żadnego znaczenia z punktu widzenia podatkowego.

19.      Wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2011 r. skarga została oddalona. Tartu Halduskohus uznał, że Baltic Agro nie może korzystać ze zwolnienia z cła, ponieważ nie nabyła przywiezionych towarów bezpośrednio od producenta.

20.      W dniu 25 maja 2011 r. Baltic Agro wniosła odwołanie do Tartu Ringkonnakohus (administracyjnego sądu apelacyjnego w Tartu), żądając uchylenia wyroku Tartu Halduskohus, uwzględnienia skargi i wystąpienia do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z wnioskiem o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym w zakresie wykładni art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 661/2008.

III – Pytania prejudycjalne i postępowanie przed Trybunałem

21.      W powyższych okolicznościach Tartu Ringkonnakohus (Estonia) postanowił zawiesić postępowanie i przedłożyć Trybunałowi następujące pytania prejudycjalne:

„1)      Czy art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady nr 661/2008 […] należy interpretować w ten sposób, że importer i pierwszy niezależny odbiorca we Wspólnocie muszą być zawsze jedną i tą samą osobą?

2)      Czy art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady nr 661/2008 […] w związku z decyzją Komisji nr 2008/577 […] należy interpretować w ten sposób, że zwolnienie z cła antydumpingowego obejmuje tylko takiego pierwszego niezależnego odbiorcę we Wspólnocie, który przed złożeniem zgłoszenia nie odsprzedał jeszcze towaru podlegającego zgłoszeniu?

3)      Czy art. 66 kodeksu celnego […] w związku z art. 251 rozporządzenia [wykonawczego] i innymi przepisami proceduralnymi dotyczącymi późniejszych zmian zgłoszenia celnego należy interpretować w ten sposób, że jeżeli przy przywozie towaru w zgłoszeniu wpisano niewłaściwego odbiorcę, należy umożliwić unieważnienie zgłoszenia na wniosek również po zwolnieniu towaru i korektę zapisu odbiorcy, jeżeli w przypadku wpisania właściwego odbiorcy należałoby zastosować zwolnienie z cła przewidziane w art. 3 ust. 1 rozporządzenia […] nr 661/2008, czy też w takich okolicznościach art. 220 ust. 2 lit. b) kodeksu celnego […] należy interpretować w ten sposób, że organy celne nie są uprawnione do dokonania zaksięgowania retrospektywnego?

4)      Czy w przypadku odpowiedzi przeczącej na obie alternatywy pytania [3] należy uznać, iż jest zgodne z art. 20 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej oraz z art. 28 ust. 1 [TFUE] i art. 31 [TFUE], że art. 66 kodeksu celnego […] w związku z art. 251 rozporządzenia [wykonawczego] i innymi przepisami proceduralnymi dotyczącymi późniejszych zmian zgłoszenia celnego, nie zezwala na unieważnienie zgłoszenia na wniosek również po zwolnieniu towaru, ani na korektę oznaczenia odbiorcy, jeżeli w przypadku wpisania właściwego odbiorcy należałoby zastosować zwolnienie z cła przewidziane w art. 3 ust. 1 rozporządzenia […] nr 661/2008?”

22.      Rząd estoński, jak również Rada Unii Europejskiej i Komisja przedstawili uwagi na piśmie. Trybunał, uznając sprawę za wyjaśnioną w stopniu wystarczającym do wydania orzeczenia, na podstawie art. 76 § 2 regulaminu postępowania przed Trybunałem, podjął decyzję o pominięciu rozprawy.

IV – W przedmiocie pierwszego i drugiego pytania

A –    Uwagi wstępne

23.      Poprzez dwa pierwsze pytania, które należy rozpatrywać łącznie, sąd odsyłający zasadniczo zwraca się do Trybunału o określenie podmiotowego zakresu stosowania zwolnienia z cła antydumpingowego na przywóz azotanu amonu pochodzącego z Rosji, wynikającego z zastosowania art. 3 rozporządzenia nr 661/2008 w związku z art. 1 decyzji nr 2008/577.

24.      Artykuł 3 rozporządzenia nr 661/2008 przewiduje bowiem zwolnienie z ceł antydumpingowych nałożonych tym rozporządzeniem, w przypadku przywozu azotanu amonu pochodzącego z Rosji, zafakturowanego przez przedsiębiorstwa, których zobowiązania zostały przyjęte przez Komisję i których nazwy zostały wymienione w decyzji nr 2008/577. Artykuł 1 tej decyzji wymienia w szczególności „OAO Acron, Veliky Novgorod, Rosja oraz OAO Dorogobuzh, Dorogobuż, Rosja, należące do »Acron« Holding Company”.

25.      Możliwość skorzystania z tego zwolnienia jest jednak uzależniona od przesłanki, o której mowa w art. 3 ust. 1 tiret pierwsze rozporządzenia nr 661/2008, mianowicie aby przywożone towary były wytworzone, wysłane i zafakturowane bezpośrednio przez wskazane przedsiębiorstwa pierwszemu niezależnemu odbiorcy we Wspólnocie. Załącznik do rozporządzenia nr 661/2008 stanowi ponadto w pkt 8, że faktura handlowa, którą należy załączyć do przywożonych do Wspólnoty towarów objętych zobowiązaniem cenowym, powinna wskazywać „nazwę przedsiębiorstwa będącego importerem”.

26.      Tymczasem bezsporne jest, że w sprawie będącej przedmiotem postępowania głównego, przywóz nawozu saletrzano-amonowego był dokonany przez Baltic Agro za pośrednictwem estońskiej spółki Magnet Group, faktury zgodne z zobowiązaniami zostały wystawione na Magnet Group a zgłoszenia celnego dokonała Baltic Agro. Bezsporne jest również, że właśnie z uwagi na to, iż Baltic Agro nie zakupiła przywiezionego nawozu saletrzano-amonowego bezpośrednio od OAO Acron, MTA odmówił udzielenia jej zwolnienia z cła antydumpingowego.

27.      To właśnie z tego powodu sąd odsyłający zwraca się do Trybunału z pytaniem, czy importer i pierwszy niezależny odbiorca muszą być jedną i tą samą osobą oraz czy zwolnienie ma zastosowanie wyłącznie do pierwszego niezależnego odbiorcy, który nie odsprzedał towaru przed złożeniem dotyczącego go zgłoszenia celnego.

B –    Uwagi stron

28.      Rząd estoński podobnie jak Komisja, którzy jako jedyni analizowali te kwestie(11), zgodnie uznali, w oparciu o odmienne argumentacje, że zwolnienie z cła antydumpingowego przewidziane w art. 3 rozporządzenia nr 661/2008 znajduje zastosowanie wyłącznie do podmiotu będącego jednocześnie importerem i pierwszym niezależnym odbiorcą we Wspólnocie, który nie odsprzedał towaru przed złożeniem dotyczącego go zgłoszenia celnego.

29.      W sprawie będącej przedmiotem postępowania głównego ani Baltic Agro ani Magnet Group nie były uprawnione do skorzystania ze zwolnienia. Baltic Agro, mimo że jest importerem, nie jest pierwszym niezależnym odbiorcą we Wspólnocie, ponieważ kupiła towary od Magnet Group. Magnet Group jest pierwszym niezależnym odbiorcą we Wspólnocie, ale przed wprowadzeniem towarów na obszar celny Wspólnoty odsprzedała je Baltic Agro, która podjęła się formalności związanych ze zgłoszeniem celnym.

30.      Baltic Agro uważa natomiast w ogólności, że rozporządzenie nr 661/2008 w żaden sposób nie precyzuje, że importer i pierwszy niezależny odbiorca muszą być tą samą osobą ani że to wyłącznie pierwszy niezależny odbiorca powinien w imieniu własnym złożyć zgłoszenie, aby skorzystać ze zwolnienia. Ponadto nie istnieje żaden powód odmowy takiego zwolnienia, skoro nie ma najmniejszej wątpliwości co do pochodzenia, zawartości, ilości, wartości towaru ani tożsamości nabywcy, ani też co do przestrzegania przez producenta eksportującego jego zobowiązań.

C –    Analiza

31.      Jak wynika z motywu 159 rozporządzenia nr 661/2008, trzy warunki określone w jego art. 3, w tym wymóg, aby przywożone towary zostały wytworzone, dostarczone i zafakturowane bezpośrednio przez przedsiębiorstwa eksportujące pierwszemu, niezależnemu odbiorcy we Wspólnocie, są uzasadnione tym, „[aby] Komisja i organy celne nadal mogły skutecznie monitorować wypełnianie zobowiązań przez przedsiębiorstwa, gdy odpowiednim organom celnym składany jest wniosek o dopuszczenie do swobodnego obrotu”. Motyw 21 decyzji nr 2008/577 zasadniczo powtarza to samo uzasadnienie.

32.      Ponadto Komisja wyjaśniła w uwagach na piśmie, że przepisy odnoszące się do bezpośredniej sprzedaży miały przede wszystkim na celu umożliwienie jej kontrolowania w przejrzysty sposób minimalnych cen w przywozie, co do których zobowiązali się producenci eksportujący, natomiast każda późniejsza odsprzedaż mogłaby powodować powstanie dodatkowych kosztów, które miałyby wpływ na wspomniane ceny.

33.      Szczególne wymogi przewidziane w art. 3 ust. 1 tiret pierwsze rozporządzenia nr 661/2008 są więc uzasadnione głównie względami związanymi ze sprawowaniem, zarówno przez Komisję, jak i przez właściwe organy w państwach członkowskich, kontroli spełniania przez producentów eksportujących podjętych przez nich zobowiązań, które umożliwiają im korzystanie ze zwolnienia z cła antydumpingowego na azotan amonu.

34.      Można w tym względzie zauważyć, że takie wymogi nie występowały w istniejącym uprzednio mechanizmie, wprowadzonym do przepisów nakładających cła antydumpingowe na przywóz azotanu amonu pochodzącego z Rosji rozporządzeniem Rady (WE) nr 993/2004(12). To ostatnie rozporządzenie, przyjęte w celu dostosowania wskazanych przepisów w związku z przystąpieniem do Unii Europejskiej dziesięciu nowych państw członkowskich w dniu 1 maja 2004 r., wprowadziło bowiem do rozporządzenia Rady (WE) nr 658/2002(13) art. 1a, który zawierał zbliżone, lecz nie takie same wymogi, jak wymóg określony w art. 3 ust. 1 tiret pierwsze rozporządzenia nr 661/2008(14). Wymóg taki nie był także zawarty w rozporządzeniach zawierających zgodę na zobowiązania, od której uzależnione było zwolnienie przewidziane w rozporządzeniu nr 993/2004(15).

35.      Jednak rozporządzenie nr 661/2008 ani decyzja nr 2008/577 nie dostarczają obszerniejszych wyjaśnień co do szczególnych motywów uzasadniających wprowadzenie tego nowego wymogu.

36.      Należy zatem stwierdzić, że ani rozporządzenie nr 661/2008 ani decyzja nr 2008/577 nie dają możliwości określenia, czy importerem i pierwszym niezależnym odbiorcą musi być bezwzględnie ta sama osoba, lub zrozumienia przyczyn, dla których koniecznie miałoby tak być.

37.      Jednak wymogi określone w art. 3 ust. 1 tiret pierwsze rozporządzenia nr 661/2008, wpisujące się w samą logikę zobowiązań cenowych i wynikającej z nich potrzeby kontroli, uzależniają bardzo jednoznacznie możliwość skorzystania ze zwolnienia z cła antydumpingowego od przesłanki, aby towary były zafakturowane i wysłane bezpośrednio przez producentów eksportujących do pierwszego niezależnego odbiorcy we Wspólnocie.

38.      Tymczasem z postanowienia odsyłającego jasno wynika, że nie można uznać, iż Baltic Agro spełnia tę podwójną przesłankę.

39.      Nadto nie wykazano ani nawet nie podniesiono, że wymogi te są w sposób oczywisty niewłaściwe dla osiągnięcia zamierzonego celu związanego z kontrolą, czy też nieproporcjonalne.

40.      Z tego względu proponuję, aby na pierwsze i drugie pytanie prejudycjalne Trybunał odpowiedział, iż art. 3 rozporządzenia nr 661/2008 należy interpretować w ten sposób, że przewidziane w tym przepisie zwolnienie z cła antydumpingowego względem producentów eksportujących wymienionych w decyzji nr 2008/577 ma zastosowanie wyłącznie w przypadku towarów zafakturowanych i wysłanych bezpośrednio przez tych producentów pierwszemu niezależnemu odbiorcy we Wspólnocie, który nie odsprzedał ich przed złożeniem zgłoszenia celnego dotyczącego tych towarów.

V –    W przedmiocie trzeciego i czwartego pytania

A –    Uwagi wstępne

41.      W trzecim pytaniu sąd odsyłający przedstawia Trybunałowi dwa zagadnienia związane z wykładnią szeregu przepisów kodeksu celnego i rozporządzenia wykonawczego. Sąd ten rozważa w pierwszej kolejności, czy krajowe organy celne mogą, na podstawie art. 66 kodeksu celnego oraz art. 251 rozporządzenia wykonawczego, unieważnić na wniosek zgłoszenie celne po zwolnieniu towarów, w sytuacji gdy podstawą rzeczonego wniosku jest błąd w określeniu odbiorcy towarów, a towary te, gdyby ten błąd nie wystąpił, korzystałaby ze zwolnienia z cła antydumpingowego. Następnie sąd ten rozważa alternatywnie, czy art. 220 ust. 2 lit. b) kodeksu celnego w okolicznościach takich, jak te w postępowaniu głównym należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie, aby organy celne dokonały zaksięgowania retrospektywnego rzeczonego cła.

42.      W czwartym pytaniu uzależnionym od odpowiedzi na pytanie trzecie, sąd odsyłający zwraca się do Trybunału z pytaniem prejudycjalnym dotyczącym ważności art. 66 kodeksu celnego w związku z art. 251 rozporządzenia wykonawczego. Sąd ten rozważa w szczególności, czy wynikający z zastosowania tych przepisów brak możliwości unieważnienia na wniosek błędnego zgłoszenia celnego, a w konsekwencji brak możliwości skorzystania z przewidzianego w art. 3 rozporządzenia nr 661/2008 zwolnienia z cła antydumpingowego, pozostaje w zgodzie z art. 20 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (zwanej dalej „Kartą”) oraz art. 28 ust. 1 TFUE i art. 31 TFUE.

B –    Uwagi stron

43.      Rząd estoński uważa, że pytania trzecie i czwarte są niedopuszczalne, ponieważ zostały oparte na błędnej przesłance, jakoby zgłoszenie celne zawierało błąd w określeniu odbiorcy towarów. Skoro to Baltic Agro dopełniło formalności celnych związanych z dopuszczeniem towarów do swobodnego obrotu, Magnet Group nie mogła figurować w zgłoszeniu celnym jako ich odbiorca. Tym samym sytuacja, której dotyczy spór w postępowaniu głównym nie jest objęta hipotezą art. 66 kodeksu celnego i art. 251 rozporządzenia wykonawczego lub art. 220 ust. 2 kodeksu celnego. W żadnym wypadku kodeks celny i rozporządzenie wykonawcze nie są niezgodne z art. 20 Karty czy z art. 28 ust. 1 TFUE i art. 31 TFUE.

44.      Rada, która ograniczyła się do udzielenia odpowiedzi na czwarte pytanie, twierdzi, że zasada równości zagwarantowana przez art. 20 Karty w żaden sposób nie odnosi się do sytuacji, w której zgłoszenie celne zostało nieprawidłowo wypełnione.

45.      Komisja uważa w istocie, że nie zostały spełnione przesłanki stosowania art. 66 kodeksu celnego i art. 251 rozporządzenia wykonawczego lub art. 220 ust. 2 kodeksu celnego. Ponadto zasada równości w żaden sposób nie odnosi się do sytuacji takiej, jak ta w postępowaniu głównym.

C –    Analiza

46.      Należy w pierwszej kolejności przypomnieć, że art. 66 ust. 1 kodeksu celnego, w drodze odstępstwa od zasady nieodwołalności zgłoszenia celnego, przyznaje zgłaszającemu możliwość uzyskania unieważnienia przez właściwe organy celne sporządzonego przez niego zgłoszenia celnego, które zostało wcześniej przyjęte przez te organy, pod warunkiem przedstawienia przez zgłaszającego dowodu, że towar został zgłoszony omyłkowo do procedury celnej właściwej temu zgłoszeniu(16). Artykuł 66 ust. 2 kodeksu celnego stanowi jednakże, iż z wyjątkiem przypadków określonych w art. 251 rozporządzenia wykonawczego, zgłoszenie nie może zostać unieważnione po zwolnieniu towarów.

47.      Otóż jak zauważyła Komisja, art. 66 kodeksu celnego nie ma zastosowania w okolicznościach sprawy w postępowaniu głównym, ponieważ w ogóle nie został podniesiony zarzut, że towary zostały omyłkowo zgłoszone do procedury celnej przywozu wskazanej w zgłoszeniu, to znaczy procedury dopuszczenia do swobodnego obrotu, lecz jedynie zarzut, że zgłoszenie to omyłkowo wskazywało odbiorcę towarów, to znaczy Baltic Agro zamiast Magnet Group.

48.      Ponadto, jak zauważył rząd estoński, przesłanki zastosowania art. 78 kodeksu celnego, który umożliwia krajowym organom celnym dokonywanie kontroli błędnego zgłoszenia celnego, także nie zostały spełnione, ponieważ w okolicznościach sprawy w postępowaniu głównym, wskazanie odbiorcy towarów nie było błędne.

49.      W drugiej kolejności należy przypomnieć, że art. 220 ust. 2 kodeksu celnego określa przesłanki zwolnienia dłużnika z retrospektywnego pobrania należności celnych przywozowych w konsekwencji błędu organów celnych(17).

50.      Otóż jak zauważyła Komisja, na żadnym etapie nie podnoszono zarzutu, że krajowe organy celne w postępowaniu głównym popełniły błąd, a pytanie sądu odsyłającego oparte było jedynie na okoliczności, że zgłoszenie celne wskazywało niewłaściwego odbiorcę. Tymczasem to na zgłaszającym ciąży obowiązek przedłożenia prawidłowych informacji(18).

51.      Jak wynika z powyższych rozważań, trzecie z pytań przedstawionych przez sąd odsyłający dotyczy przepisów prawa Unii, które, w świetle okoliczności faktycznych przytoczonych przez ten sąd, nie mają zastosowania w postępowaniu głównym. Z tego względu uważam, że trzecie pytanie jest bezprzedmiotowe oraz że nie ma potrzeby udzielania na nie odpowiedzi.

52.      W trzeciej kolejności nie można twierdzić, że równość wobec prawa gwarantowana przez art. 20 Karty, mogłaby prowadzić do stwierdzenie nieważności prawodawstwa celnego Unii, na tej podstawie, że prawodawstwo to nie umożliwia Baltic Agro unieważnienia zgłoszenia celnego i w efekcie skorzystania ze zwolnienia z cła antydumpingowego przewidzianego w art. 3 rozporządzenia nr 661/2008.

53.      Sąd odsyłający wyjaśnił w tym względzie co do zasady, że należy porównać sytuację przedsiębiorstwa będącego importerem, które jako odbiorcę wskazałoby w swoim zgłoszeniu celnym pierwszego niezależnego odbiorcę w Unii, z sytuacją przedsiębiorcy będącego importerem, które jako odbiorcę wskazałoby w swoim zgłoszeniu celnym importera, który skorzystał z pośrednika. Nierówne traktowanie wynikałoby z faktu, że pierwsze przedsiębiorstwo jest zwolnione z cła antydumpingowego, podczas gdy drugie nie jest.

54.      Należy w tym względzie przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, zasada równego traktowania, będąca jedną z ogólnych zasad prawa Unii, obecnie zapisana w art. 20 i 21 Karty(19), sprzeciwia się temu, aby porównywalne sytuacje były traktowane w różny sposób lub aby sytuacje różne były traktowane w sposób identyczny, chyba że takie traktowanie jest obiektywnie uzasadnione.

55.      Nie da się jednak zgodzić z porównaniem, które zaproponował sąd odsyłający. Nie można bowiem przyjąć, że importer, który nie spełnił wymogów formalnych przewidzianych w art. 3 rozporządzenia nr 661/2008, znajduje się w takiej samej sytuacji, jak importer, który je spełnił. Artykuł 20 Karty mógłby co prawda ewentualnie sprzeciwiać się powyższym wymogom, gdyby zostało stwierdzone, że są one nierozsądne, arbitralne, lub oczywiście nieproporcjonalne w stosunku do celów, jakim służą ustanawiające je przepisy. Z akt sprawy nie wynika jednak wcale, aby taki zarzut został sformułowany w postępowaniu głównym, a analiza tego przepisu nie daje podstaw do sformułowania takiego wniosku.

56.      Nie można nadto uznać, że nałożenie na Baltic Agro obowiązku zapłaty cła antydumpingowego w związku z przywozem azotanu amonu stanowi naruszenie przepisów o wspólnej taryfie celnej, a w konsekwencji art. 28 ust. 1 TFUE oraz art. 31 TFUE. Jak wynika z wcześniejszych rozważań, pobranie omawianego cła stanowi bowiem ostatecznie raczej konsekwencję niespełnienia wymogów formalnych określonych w art. 3 rozporządzenia nr 661/2008, niż konsekwencję stosowania zasad celnych Unii. Gdyby nawet Baltic Agro zdołała uzyskać unieważnienie swojego zgłoszenia celnego i skorygować znajdujące się w nim określenie odbiorcy wpisując Magnet Group, to w okolicznościach sprawy w postępowaniu głównym, tak czy inaczej nie spełniałaby ona wspomnianych wymogów.

57.      Z powyższych względów proponuję, aby Trybunał na czwarte pytanie prejudycjalne odpowiedział, że analiza tego pytania nie ujawniła żadnej okoliczności, która mogłaby mieć wpływ na ważność art. 66 kodeksu celnego w związku z art. 251 rozporządzenia wykonawczego w świetle art. 20 Karty oraz art. 28 ust. 1 TFUE i art. 31 TFUE.

VI – Wnioski

58.      Podsumowując, proponuję, aby Trybunał udzielił następujących odpowiedzi na pytania prejudycjalne, przedłożone przez Tartu Ringkonnakohus:

1)      Artykuł 3 rozporządzenia Rady nr 661/2008 z dnia 8 lipca 2008 r. nakładającego ostateczne cło antydumpingowe na przywóz azotanu amonu pochodzącego z Rosji w następstwie przeglądu wygaśnięcia zgodnie z art. 11 ust. 2 oraz częściowego przeglądu okresowego zgodnie z art. 11 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 384/96 należy interpretować w ten sposób, że przewidziane w tym przepisie zwolnienie z cła antydumpingowego względem producentów eksportujących wymienionych w decyzji Komisji 2008/577/WE z dnia 4 lipca 2008 r. przyjmującej zobowiązania oferowane w związku z postępowaniem antydumpingowym w odniesieniu do przywozu azotanu amonu pochodzącego z Rosji i z Ukrainy ma zastosowanie wyłącznie w przypadku towarów zafakturowanych i wysłanych bezpośrednio przez tych producentów pierwszemu niezależnemu odbiorcy w Unii Europejskiej, który nie odsprzedał ich przed złożeniem zgłoszenia celnego dotyczącego tych towarów.

2)      Analiza czwartego pytania prejudycjalnego przedłożonego przez sąd odsyłający nie ujawniła żadnej okoliczności, która mogłaby mieć wpływ na ważność art. 66 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy kodeks celny, zmienionego rozporządzeniem Rady (WE) nr 1791/2006 z dnia 20 listopada 2006 r., w związku z art. 251 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia nr 2913/92, zmienionego rozporządzeniem Komisji (WE) nr 312/2009 z dnia 16 kwietnia 2009 r. w świetle art. 20 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 28 ust. 1 TFUE i art. 31 TFUE.


1 – Język oryginału: francuski.


2 –       Rozporządzenie nakładające ostateczne cło antydumpingowe na przywóz azotanu amonu pochodzącego z Rosji (Dz.U. L 198, s. 1).


3 –       Rozporządzenie z dnia 8 lipca 2008 r. nakładające ostateczne cło antydumpingowe na przywóz azotanu amonu pochodzącego z Rosji w następstwie przeglądu wygaśnięcia zgodnie z art. 11 ust. 2 oraz częściowego przeglądu okresowego zgodnie z art. 11 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 384/96 (Dz.U. L 185, s. 1; sprostowanie Dz.U. 2009, L 339, s. 59).


4 –       Decyzja z dnia 4 lipca 2008 r. przyjmująca zobowiązania oferowane w związku z postępowaniem antydumpingowym w odniesieniu do przywozu azotanu amonu pochodzącego z Rosji i z Ukrainy (Dz.U. L 185, s. 43; sprostowanie Dz.U. 2009, L 339, s. 59).


5 – Dz.U. 1996, L 56, s. 1.


6 –       Dz.U. L 302, s. 1, zmienionego rozporządzeniem Rady (WE) nr 1791/2006 z dnia 20 listopada 2006 r. (Dz.U. L 363, s. 1 zwanego dalej „kodeksem celnym”).


7 –       Dz.U. L 253, s. 1, zwanego dalej „rozporządzeniem wykonawczym”.


8 – Dz.U. L 98, s. 3.


9 –       Zwanego dalej „MTA”.


10 –       Zwanej dalej „Magnet Group”.


11 –       W swoich pismach Rada ograniczyła się do odpowiedzi na trzecie i czwarte pytanie.


12 – Rozporządzenie z dnia 17 maja 2004 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 658/2002 nakładające ostateczne cło antydumpingowe na przywóz azotanu amonu pochodzącego z Rosji i rozporządzenie (WE) nr 132/2001 nakładające ostateczne cło antydumpingowe i ustanawiające ostateczne pobranie tymczasowego cła nałożonego na przywóz azotanu amonu pochodzącego z Polski i Ukrainy oraz kończące postępowanie w odniesieniu do przywozu pochodzącego z Litwy (Dz.U. L 182, s. 28).


13 –       Rozporządzenie z dnia 15 kwietnia 2002 r. nakładające ostateczne cło antydumpingowe na przywóz azotanu amonu pochodzącego z Rosji (Dz.U. L 102, s. 1).


14 –       Jak wynika z wyjaśnień zawartych w szczególności w motywach 9, 10 i 17 rozporządzenia nr 993/2004, miało ono za przedmiot ustanowienie odrębnego traktowania, w postaci zwolnienia, wyłącznie w odniesieniu do przywozu azotanu amonu do dziesięciu nowych państw członkowskich, tak aby stosowanie ceł antydumpingowych na przywóz azotanu amonu pochodzącego z Rosji obowiązujących wówczas na mocy rozporządzenia nr 658/2002 nie spowodowało gwałtownej podwyżki cen w tych krajach, nie sprawiło, że azotan amonu stanie się niedostępny dla użytkowników końcowych i nie zakłóciło zwyczajowego nurtu wymiany.


15 – Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1001/2004 z dnia 18 maja 2004 r. przyjmujące zobowiązania oferowane w związku z postępowaniem antydumpingowym w odniesieniu do przywozu azotanu amonu pochodzącego z Rosji i Ukrainy oraz obejmujące obowiązkiem rejestracji przywóz azotanu amonu pochodzącego z Rosji i Ukrainy (Dz.U. L 183, s. 13); rozporządzenie Komisji (WE) nr 1996/2004 z dnia 19 listopada 2004 r. przyjmujące zobowiązania oferowane w związku z postępowaniem antydumpingowym w odniesieniu do przywozu azotanu amonu pochodzącego z Federacji Rosyjskiej i Ukrainy oraz przedłużające objęcie obowiązkiem rejestracji przywóz azotanu amonu pochodzącego z Federacji Rosyjskiej i Ukrainy (Dz.U. L 344, s. 24).


16 – Zobacz wyrok DP grup, C‑138/10, EU:C:2011:587, pkt 41, 42.


17 – Zobacz w szczególności wyrok Beemsterboer Coldstore Services, C‑293/04, EU:C:2006:162.


18 – Zobacz wyrok DP grup, EU:C:2011:587, pkt 39, 40.


19 – Zobacz w szczególności wyroki: Akzo Nobel Chemicals i Akcros Chemicals/Komisja, C‑550/07 P, EU:C:2010:512, pkt 54; Schaible, C‑101/12, EU:C:2013:661, pkt 76.