Language of document : ECLI:EU:C:2013:613

πόθεση C‑509/11
ÖBB-Personenverkehr AG

(αίτηση του Verwaltungsgerichtshof
για την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως)

«Κανονισμός (ΕΚ) 1371/2007 — Δικαιώματα και υποχρεώσεις των επιβατών σιδηροδρομικών γραμμών — Άρθρο 17 — Αποζημίωση κομίστρου σε περίπτωση καθυστερήσεων — Αποκλείεται σε περίπτωση ανωτέρας βίας — Επιτρεπτό — Άρθρο 30, παράγραφος 1, πρώτο εδάφιο — Αρμοδιότητες του εθνικού φορέα που είναι επιφορτισμένος με την επιβολή της εφαρμογής του κανονισμού αυτού — Δυνατότητα να επιβληθεί στον σιδηροδρομικό μεταφορέα η υποχρέωση να τροποποιήσει τους όρους αποζημιώσεως των επιβατών, τους οποίους αυτός εφαρμόζει»

Περίληψη — Απόφαση του Δικαστηρίου (πρώτο τμήμα)
της 26ης Σεπτεμβρίου 2013

1.        Μεταφορές — Σιδηροδρομικές μεταφορές — Κανονισμός 1371/2007 — Δικαιώματα και υποχρεώσεις των επιβατών σιδηροδρομικών γραμμών — Αποζημίωση κομίστρου σε περίπτωση καθυστερήσεων — Αποκλείεται λόγω περιστατικού ανωτέρας βίας ή μιας από τις αιτίες που απαριθμούνται στο άρθρο 32, παράγραφος 2, των ενιαίων κανόνων CIV — Δεν επιτρέπεται

(Κανονισμός 1371/2007 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, άρθρο 17 και παράρτημα Ι, άρθρο 32 § 2)

2.        Μεταφορές — Σιδηροδρομικές μεταφορές — Κανονισμός 1371/2007 — Δικαιώματα και υποχρεώσεις των επιβατών σιδηροδρομικών γραμμών — Εξουσίες εθνικού φορέα που είναι επιφορτισμένος με την επιβολή της εφαρμογής του κανονισμού 1371/2007 — Δυνατότητα να επιβληθεί στον σιδηροδρομικό μεταφορέα η υποχρέωση να τροποποιήσει τους όρους που έχει θέσει σχετικά με την αποζημίωση των επιβατών, ελλείψει σχετικής εθνικής διατάξεως — Δεν επιτρέπεται

(Κανονισμός 1371/2007 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, άρθρο 30 § 1, εδ. 1)

1.        Το άρθρο 17 του κανονισμού 1371/2007, σχετικά με τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των επιβατών σιδηροδρομικών γραμμών, έχει την έννοια ότι μια σιδηροδρομική επιχείρηση δεν δικαιούται να συμπεριλάβει, στους γενικούς όρους μεταφοράς τους οποίους εφαρμόζει, μια ρήτρα δυνάμει της οποίας απαλλάσσεται από την υποχρέωσή της να καταβάλει αποζημίωση κομίστρου λόγω καθυστερήσεως, όταν η καθυστέρηση οφείλεται σε περιστατικό ανωτέρας βίας ή σε μια από τις αιτίες που απαριθμούνται στο άρθρο 32, παράγραφος 2, των ενιαίων κανόνων σχετικά με τη σύμβαση διεθνούς σιδηροδρομικής μεταφοράς επιβατών και αποσκευών (CIV) της Συμβάσεως περί των διεθνών σιδηροδρομικών μεταφορών της 9ης Μαΐου 1980, όπως τροποποιήθηκε με το πρωτόκολλο του Βίλνιους της 3ης Ιουνίου 1999.

Συναφώς, η προβλεπόμενη από το άρθρο 17 του κανονισμού 1371/2007 αποζημίωση κατατείνει στην αντιστάθμιση του τιμήματος που κατέβαλε ο επιβάτης ως αντάλλαγμα για υπηρεσία της οποίας η παροχή, εν τέλει, δεν εκπληρώθηκε κατά τρόπο σύμφωνο προς τη σύμβαση μεταφοράς. Πρόκειται για μορφή τυποποιημένης και κατ’ αποκοπήν χρηματοοικονομικής αντισταθμίσεως, σε αντίθεση με το προβλεπόμενο από το άρθρο 32, παράγραφος 1, των ενιαίων κανόνων CIV καθεστώς ευθύνης, που προϋποθέτει την εξατομικευμένη εκτίμηση της προκληθείσας ζημίας.

Κατά συνέπεια, δεδομένου ότι ο σκοπός και οι λεπτομέρειες εφαρμογής των προαναφερθεισών διατάξεων είναι διαφορετικοί, το προβλεπόμενο από τον νομοθέτη της Ένωσης δυνάμει του άρθρου 17 του κανονισμού 1371/2007 καθεστώς αποζημιώσεως δεν μπορεί να εξομοιώνεται με το κατά το άρθρο 32, παράγραφος 1, των ενιαίων κανόνων CIV καθεστώς της ευθύνης του σιδηροδρομικού μεταφορέα. Οι αιτίες απαλλαγής από την ευθύνη του μεταφορέα, οι οποίες προβλέπονται από το άρθρο 32, παράγραφος 2, των ενιαίων κανόνων CIV, δεν μπορούν να θεωρηθούν εφαρμοστέες στο πλαίσιο του άρθρου 17 του κανονισμού 1371/2007.

(βλ. σκέψεις 38, 39, 42, 52, διατακτ. 2)

2.        Το άρθρο 30, παράγραφος 1, πρώτο εδάφιο, του κανονισμού 1371/2007, σχετικά με τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των επιβατών σιδηροδρομικών γραμμών, έχει την έννοια ότι, στην περίπτωση που οι όροι που έχει θέσει μια σιδηροδρομική επιχείρηση σχετικά με την αποζημίωση κομίστρου δεν συνάδουν με τα κριτήρια που καθορίζονται στο άρθρο 17 του εν λόγω κανονισμού, ο οριζόμενος ως υπεύθυνος για την επιβολή της εφαρμογής του εν λόγω κανονισμού εθνικός φορέας δεν δύναται, ελλείψει σχετικής εθνικής διατάξεως, να επιβάλει στην εν λόγω σιδηροδρομική επιχείρηση το ακριβές περιεχόμενο των ως άνω όρων αποζημιώσεως.

Για την εφαρμογή του άρθρου 30, παράγραφος 1, του κανονισμού 1371/2007 απαιτείται η λήψη, εκ μέρους των κρατών μελών, μέτρων εφαρμογής που αποσκοπούν στον προσδιορισμό των εξουσιών τις οποίες διαθέτει ο εθνικός φορέας ελέγχου.

Κατά συνέπεια, το άρθρο 30, παράγραφος 1, πρώτο εδάφιο, του κανονισμού 1371/2007 δεν μπορεί να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι οι εθνικοί φορείς μπορούν να το χρησιμοποιούν ως νομική βάση προκειμένου να επιβάλουν στις σιδηροδρομικές επιχειρήσεις το ακριβές περιεχόμενο των συμβατικών ρητρών τους που αφορούν τους όρους αποζημιώσεως.

(βλ. σκέψεις 62, 63, 66, διατακτ. 1)