Language of document : ECLI:EU:C:2013:613

Sprawa C‑509/11

ÖBB-Personenverkehr AG

(wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Verwaltungsgerichtshof)

Rozporządzenie (WE) nr 1371/2007 – Prawa i obowiązki pasażerów w ruchu kolejowym – Artykuł 17 – Odszkodowanie w przypadku opóźnienia – Wyłączenie w razie działania siły wyższej – Dopuszczalność – Artykuł 30 ust. 1 akapit pierwszy – Kompetencje organu krajowego odpowiedzialnego za egzekwowanie przepisów omawianego rozporządzenia – Możliwość nakazania przewoźnikowi kolejowemu, by wprowadził zmiany w swoich warunkach przyznawania pasażerom odszkodowania

Streszczenie – wyrok Trybunału (pierwsza izba) z dnia 26 września 2013 r.

1.        Transport – Transport kolejowy – Rozporządzenie nr 1371/2007 – Prawa i obowiązki pasażerów w ruchu kolejowym – Odszkodowanie w przypadku opóźnienia – Wyłączenie w wypadku działania siły wyższej lub jednej z przyczyn wymienionych w art. 32 ust. 2 przepisów ujednoliconych CIV – Niedopuszczalność

(rozporządzenie nr 1371/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady, art. 17, załącznik I, art. 32 ust. 2)

2.        Transport – Transport kolejowy – Rozporządzenie nr 1371/2007 – Prawa i obowiązki pasażerów w ruchu kolejowym – Uprawnienia organu krajowego odpowiedzialnego za egzekwowanie przepisów rozporządzenia nr 1371/2007 – Możliwość nakazania przewoźnikowi kolejowemu wprowadzenia zmiany w swoich warunkach przyznawania pasażerom odszkodowania, jeżeli przepisy krajowe tego nie przewidują – Niedopuszczalność

(rozporządzenie nr 1371/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady, art. 30 ust. 1 akapit pierwszy)

1.        Artykuł 17 rozporządzenia nr 1371/2007 dotyczącego praw i obowiązków pasażerów w ruchu kolejowym należy interpretować w ten sposób, że przedsiębiorstwo kolejowe nie ma prawa zawrzeć w swoich ogólnych warunkach przewozu klauzuli, na mocy której jest ono zwolnione z ciążącego na nim obowiązku przyznania odszkodowania za opóźnienie, jeżeli opóźnienie spowodowane jest działaniem siły wyższej lub jedną z przyczyn wymienionych w art. 32 ust. 2 przepisów ujednoliconych o umowie międzynarodowego przewozu osób i bagażu kolejami (CIV) Konwencji o międzynarodowym przewozie kolejami z dnia 9 maja 1980 r., zmienionej protokołem wileńskim z dnia 3 czerwca 1999 r.

W tym względzie odszkodowanie, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia nr 1371/2007, jako że oblicza się je na podstawie ceny biletu, ma kompensować cenę zapłaconą przez pasażera w zamian za usługę, która nie została ostatecznie wykonana zgodnie z umową przewozu. Chodzi tu ponadto o rodzaj rekompensaty finansowej mającej ryczałtowy i standardowy charakter, w odróżnieniu od systemu odpowiedzialności określonego w art. 32 ust. 1 rzeczonych przepisów ujednoliconych, który wymaga zindywidualizowanej oceny poniesionej szkody.

W związku z tym, ponieważ cel i zasady wdrożenia powyższych przepisów są odmienne, system przyznawania odszkodowania ustanowiony przez prawodawcę Unii na mocy art. 17 rozporządzenia nr 1371/2007 nie może być utożsamiany z systemem odpowiedzialności przewoźnika kolejowego na podstawie art. 32 ust. 1 przepisów ujednoliconych CIV. Nie można uznać, iż podstawy wyłączenia odpowiedzialności przewoźnika określone w art. 32 ust. 2 przepisów ujednoliconych CIV mają zastosowanie w ramach art. 17 rozporządzenia nr 1371/2007.

(por. pkt 38, 39, 42, 52; pkt 2 sentencji)

2.        Artykuł 30 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1371/2007 dotyczącego praw i obowiązków pasażerów w ruchu kolejowym należy interpretować w ten sposób, że organ krajowy odpowiedzialny za egzekwowanie przepisów omawianego rozporządzenia nie może, jeżeli przepisy krajowe tego nie przewidują, narzucić przedsiębiorstwu kolejowemu, którego warunki przyznawania odszkodowania dotyczące zwrotu ceny biletu nie odpowiadają kryteriom ustalonym w art. 17 omawianego rozporządzenia, konkretnej treści takich warunków.

Artykuł 30 ust. 1 rozporządzenia nr 1371/2007 wymaga do celów wprowadzenia go w życie przyjęcia przez państwa członkowskie przepisów wykonawczych mających na celu określenie uprawnień przysługujących krajowemu organowi nadzoru.

Zatem art. 30 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1371/2007 nie można intepretować w ten sposób, że stanowi on podstawę prawną upoważniającą krajowe organy do narzucania przedsiębiorstwom kolejowym konkretnej treści ich klauzul umownych dotyczących warunków przyznawania odszkodowania.

(por. pkt 62, 63, 66; pkt 1 sentencji)