Language of document : ECLI:EU:F:2014:177

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ
ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

(πρώτο τμήμα)

της 2ας Ιουλίου 2014

Υπόθεση F‑63/13

Αριστείδης Ψαρράς

κατά

Οργανισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Ασφάλεια Δικτύων και Πληροφοριών (ENISA)

«Υπαλληλική υπόθεση — Έκτακτος υπάλληλος — Καταγγελία της σύμβασης — Άρθρο 41, παράγραφος 2, στοιχείο α΄, του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης — Δικαίωμα ακρόασης — Ηθική βλάβη — Απόφαση που καθίσταται παράνομη λόγω της ακύρωσης άλλης πράξης — Υπέρμετρη προσβολή των δικαιωμάτων τρίτου — Αυτεπάγγελτη επιδίκαση αποζημίωσης — Μη εκτέλεση ακυρωτικής δικαστικής απόφασης»

Αντικείμενο:      Προσφυγή-αγωγή που ασκήθηκε δυνάμει του άρθρου 270 ΣΛΕΕ, με την οποία ο Α. Ψαρράς ζητεί, μεταξύ άλλων, την ακύρωση της απόφασης του Οργανισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Ασφάλεια Δικτύων και Πληροφοριών (στο εξής: ENISA), της 4ης Σεπτεμβρίου 2012, με την οποία ο εν λόγω οργανισμός κατήγγειλε τη σύμβαση έκτακτου υπαλλήλου που είχε συνάψει με τον προσφεύγοντα-ενάγοντα.

Απόφαση:      Η απόφαση της 4ης Σεπτεμβρίου 2012 του εκτελεστικού διευθυντή του Οργανισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Ασφάλεια Δικτύων και Πληροφοριών, με την οποία καταγγέλθηκε η σύμβαση εργασίας έκτακτου υπαλλήλου που είχε συναφθεί με τον Α. Ψαρρά, ακυρώνεται. Επιβάλλεται στον Οργανισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Ασφάλεια Δικτύων και Πληροφοριών η υποχρέωση να καταβάλει στον Α. Ψαρρά το ποσό των 40 000 ευρώ. Η προσφυγή-αγωγή απορρίπτεται κατά τα λοιπά. Ο Οργανισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Ασφάλεια Δικτύων και Πληροφοριών φέρει τα δικαστικά έξοδά του και καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα του Α. Ψαρρά.

Περίληψη

1.      Υπάλληλοι — Αρχές — Δικαιώματα άμυνας — Υποχρέωση ακρόασης του ενδιαφερόμενου πριν από την έκδοση βλαπτικής γι’ αυτόν πράξης — Έκταση

(Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, άρθρο 41 § 2)

2.      Υπαλληλικές προσφυγές — Ακυρωτική απόφαση — Αποτελέσματα — Συνακόλουθη ακύρωση μεταγενέστερων πράξεων που αφορούν τρίτους — Έλλειψη νομιμότητας απόφασης για την καταγγελία σύμβασης εργασίας — Ακύρωση που συνιστά υπέρμετρη κύρωση, η οποία βλάπτει δικαιώματα τρίτων — Καταβολή χρηματικής ικανοποίησης ως επανόρθωση για τη βλάβη

(Άρθρο 340 § 2 ΣΛΕΕ· Κανονισμός Υπηρεσιακής Καταστάσεως των υπαλλήλων, άρθρα 90 και 91· Καθεστώς που εφαρμόζεται επί του λοιπού προσωπικού, άρθρο 117)

3.      Υπαλληλικές προσφυγές — Αγωγή αποζημίωσης — Ακύρωση της προσβαλλόμενης πράξης που δεν συνιστά επαρκή επανόρθωση για την ηθική βλάβη — Επιδίκαση χρηματικής ικανοποίησης

(Κανονισμός Υπηρεσιακής Καταστάσεως των υπαλλήλων, άρθρα 90 και 91· Καθεστώς που εφαρμόζεται επί του λοιπού προσωπικού, άρθρο 117)

4.      Υπάλληλοι — Εξωσυμβατική ευθύνη θεσμικών οργάνων — Μη εκπλήρωση της υποχρέωσης εκτέλεσης ακυρωτικής δικαστικής απόφασης — Υπηρεσιακό πταίσμα που προξενεί, αυτό καθαυτό, ηθική βλάβη

(Άρθρα 266 ΣΛΕΕ και 340 § 2 ΣΛΕΕ)

1.      Κατά το άρθρο 41, παράγραφος 2, στοιχείο α΄, του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κάθε πρόσωπο έχει το δικαίωμα σε προηγούμενη ακρόαση πριν να ληφθεί ατομικό μέτρο εις βάρος του, όπως είναι η απόφαση καταγγελίας της σύμβασης εργασίας του.

Αφού η ουσία του θεμελιώδους δικαιώματος ακρόασης συνίσταται στην παροχή στον ενδιαφερόμενο της δυνατότητας να διατυπώσει την άποψή του σχετικά με βλαπτικό για τον ίδιο μέτρο, το περιεχόμενο του θεμελιώδους αυτού δικαιώματος συνεπάγεται ότι στον ενδιαφερόμενο έχει δοθεί η δυνατότητα να επηρεάσει τη διαδικασία λήψης της σχετικής απόφασης, ώστε να διασφαλίζεται ότι η μέλλουσα να εκδοθεί απόφαση δεν θα ενέχει σφάλματα ως προς τα πραγματικά στοιχεία και θα αποτελεί το αποτέλεσμα της ενδεδειγμένης στάθμισης του συμφέροντος της υπηρεσίας προς το ατομικό συμφέρον του ενδιαφερομένου.

(βλ. σκέψεις 34, 35 και 41)

Παραπομπή:

ΓΔΕΕ: απόφαση Marcuccio κατά Επιτροπής, T‑236/02, EU:T:2011:465, σκέψη 115

ΔΔΔΕΕ: απόφαση CH κατά Κοινοβουλίου, F‑129/12, EU:F:2013:203, σκέψεις 33 και 34

2.      Όταν η επαναφορά της κατάστασης που επικρατούσε πριν από την έκδοση της πράξης που ακυρώνεται συνεπάγεται την ακύρωση μεταγενέστερων πράξεων, οι οποίες όμως αφορούν τρίτους, η ακύρωση αυτή διατάσσεται μόνον εάν, λαμβανομένων ιδίως υπόψη της φύσης της διαπραχθείσας παρανομίας και του συμφέροντος της υπηρεσίας, δεν συνιστά υπέρμετρη κύρωση.

Εντούτοις, όταν από τη σύγκριση των διαφόρων συμφερόντων στη συγκεκριμένη περίπτωση προκύπτει ότι το συμφέρον της υπηρεσίας και το συμφέρον των τρίτων εμποδίζουν τη συνακόλουθη ακύρωση αποφάσεων, όπως είναι οι αποφάσεις διορισμού, ο δικαστής της Ένωσης μπορεί, προκειμένου να διασφαλίζει, προς το συμφέρον του προσφεύγοντος-ενάγοντος, την πρακτική αποτελεσματικότητα της ακυρωτικής απόφασής του, να ασκεί την πλήρη δικαιοδοσία που του έχει απονεμηθεί στις υποθέσεις που έχουν χρηματικό αντικείμενο και να υποχρεώνει, ακόμα και αυτεπαγγέλτως, το καθού-εναγόμενο όργανο στην καταβολή αποζημίωσης. Όταν η βλαπτική πράξη αποτελεί απόφαση για την καταγγελία σύμβασης εργασίας, η ακύρωση της οποίας θα συνεπαγόταν την ακύρωση της μεταγενέστερης απόφασης διορισμού τρίτου προσώπου, η επιδίκαση χρηματικής ικανοποίησης για την ηθική βλάβη του απολυθέντος συνιστά τη μορφή επανόρθωσης που ανταποκρίνεται κατά τον καλύτερο τρόπο τόσο στα συμφέροντα του προσφεύγοντος-ενάγοντος όσο και στις ανάγκες της υπηρεσίας.

(βλ. σκέψεις 46 και 47)

Παραπομπή:

ΔΕΕ: απόφαση Oberthür κατά Επιτροπής, 24/79, EU:C:1980:145, σκέψεις 11, 13 και 14

ΓΔΕΕ: αποφάσεις Κοτζώνης κατά ΟΚΕ, T‑586/93, EU:T:1995:54, σκέψη 108· Wenk κατά Επιτροπής, T‑159/96, EU:T:1998:86, σκέψη 122, και Girardot κατά Επιτροπής, T‑10/02, EU:T:2004:94, σκέψεις 85 και 89

3.      Η ακύρωση μιας παράνομης πράξης μπορεί να συνιστά, αυτή καθαυτή, πρόσφορη και, καταρχήν, επαρκή ικανοποίηση κάθε ηθικής βλάβης που τυχόν προκάλεσε η εν λόγω πράξη, εκτός αν ο ενάγων αποδείξει ότι η ηθική βλάβη που υπέστη μπορεί να διαχωριστεί από την παρανομία επί της οποίας στηρίχθηκε η ακύρωση και δεν μπορεί να αποκατασταθεί πλήρως με την εν λόγω ακύρωση.

Στις περιπτώσεις στις οποίες η βαρύτητα της απόφασης, η φύση της διαπραχθείσας παρανομίας, δηλαδή η παράβαση του άρθρου 41, παράγραφος 2, στοιχείο α΄, του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και οι περιστάσεις υπό τις οποίες διαπράχθηκε η παράβαση δημιουργούν σοβαρή κατάσταση αβεβαιότητας και ανησυχίας, η ακύρωση της απόφασης δεν μπορεί να συνιστά, αυτή καθαυτή, πρόσφορη και επαρκή ικανοποίηση για την προκληθείσα ηθική βλάβη.

(βλ. σκέψεις 54 και 55)

Παραπομπή:

ΔΔΔΕΕ: απόφαση CH κατά Κοινοβουλίου, EU:F:2013:203, σκέψη 64

4.      Το όργανο που έχει εκδώσει την ακυρωθείσα πράξη παραβαίνει το άρθρο 266 ΕΚ και υποπίπτει σε υπηρεσιακό πταίσμα, για το οποίο ενδέχεται να γεννάται ευθύνη του, εφόσον δεν λαμβάνει κανένα μέτρο εκτέλεσης της ακυρωτικής δικαστικής απόφασης και δεν προβαίνει μάλιστα σε καμία ενέργεια έναντι του προσφεύγοντος-ενάγοντος η οποία να αποσκοπεί στη διερεύνηση δυνατοτήτων διακανονισμού. Η μη εκτέλεση ακυρωτικής δικαστικής απόφασης αφενός συνιστά προσβολή της εμπιστοσύνης την οποία πρέπει να έχει κάθε πολίτης στο νομικό σύστημα της Ένωσης, το οποίο βασίζεται, μεταξύ άλλων, στην τήρηση των αποφάσεων που εκδίδουν τα δικαστήρια της Ένωσης, και αφετέρου προξενεί, ανεξάρτητα από οποιαδήποτε υλική ζημία την οποία μπορεί να προκαλέσει, ηθική βλάβη στον διάδικο που πέτυχε την έκδοση ευνοϊκής γι’ αυτόν δικαστικής απόφασης.

(βλ. σκέψεις 60 και 63)

Παραπομπή:

ΓΔΕΕ: αποφάσεις Hautem κατά ΕΤΕπ, T‑11/00, EU:T:2000:295, σκέψη 51, και C κατά Επιτροπής, T‑166/04, EU:T:2007:24, σκέψεις 49 και 52

ΔΔΔΕΕ: απόφαση C και F κατά Επιτροπής, F‑44/06 και F‑94/06, EU:F:2007:66, σκέψη 69