Language of document : ECLI:EU:C:2014:172

Υπόθεση C–61/12

Ευρωπαϊκή Επιτροπή

κατά

Δημοκρατίας της Λιθουανίας

«Παράβαση κράτους μέλους — Ταξινόμηση των μηχανοκίνητων οχημάτων — Άρθρα 34 ΣΛΕΕ και 36 ΣΛΕΕ — Οδηγία 70/311/EOK — Οδηγία 2007/46/ΕΚ — Δεξιά κατεύθυνση κυκλοφορίας σε κράτος μέλος — Υποχρέωση, προκειμένου να γίνει η ταξινόμηση, να μετακινηθεί στην αριστερή πλευρά το σύστημα διευθύνσεως των επιβατηγών οχημάτων στα οποία το σύστημα αυτό είναι τοποθετημένο στη δεξιά πλευρά»

Περίληψη — Απόφαση του Δικαστηρίου (πέμπτο τμήμα)
της 20ής Μαρτίου 2014

1.        Προσέγγιση των νομοθεσιών — Μηχανοκίνητα οχήματα — Κοινοτική διαδικασία εγκρίσεως — Σύστημα διευθύνσεως των μηχανοκίνητων οχημάτων — Οδηγίες 2007/46 και 70/311 — Ταξινόμηση των νέων οχημάτων των οποίων το σύστημα διευθύνσεως είναι τοποθετημένο στην ίδια πλευρά με την κατεύθυνση της κυκλοφορίας — Εθνική νομοθεσία που απαιτεί ως προς τα οχήματα αυτά να μετακινηθεί το πηδάλιο στην άλλη πλευρά κατά την ταξινόμησή τους — Δεν επιτρέπεται

(Οδηγία 2007/46 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, άρθρο 4 § 3· οδηγία 70/311 του Συμβουλίου, άρθρο 2α)

2.        Ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων — Ποσοτικοί περιορισμοί — Μέτρα ισοδυνάμου αποτελέσματος — Ταξινόμηση των ήδη ταξινομημένων σε άλλα κράτη μέλη μεταχειρισμένων οχημάτων των οποίων το σύστημα διευθύνσεως είναι τοποθετημένο στην ίδια πλευρά με την κατεύθυνση της κυκλοφορίας — Εθνική νομοθεσία που απαιτεί ως προς τα οχήματα αυτά να μετακινηθεί το πηδάλιο στην άλλη πλευρά κατά την επαναταξινόμησή τους — Δεν επιτρέπεται — Δικαιολογητικός λόγος — Οδική ασφάλεια — Αναλογικός χαρακτήρας — Δεν υφίσταται

(Άρθρο 34 ΣΛΕΕ)

1.        Εξαρτώντας την ταξινόμηση στο έδαφός του νέων επιβατηγών αυτοκινήτων των οποίων το σύστημα διευθύνσεως είναι τοποθετημένο στην ίδια πλευρά με την κατεύθυνση της κυκλοφορίας, από τη μετακίνηση του πηδαλίου στην άλλη πλευρά, το κράτος μέλος παραβαίνει τις υποχρεώσεις του από το άρθρο 2α της οδηγίας 70/311, περί προσεγγίσεως των νομοθεσιών των κρατών μελών που αφορούν στο σύστημα διευθύνσεως των οχημάτων με κινητήρα και των ρυμουλκουμένων τους, και από το άρθρο 4, παράγραφος 3, της οδηγίας 2007/46, για τη θέσπιση πλαισίου για την έγκριση των μηχανοκίνητων οχημάτων και των ρυμουλκουμένων τους, και των συστημάτων, κατασκευαστικών στοιχείων και χωριστών τεχνικών μονάδων που προορίζονται για τα οχήματα αυτά.

Το σύστημα διευθύνσεως των οχημάτων αποτελεί ειδικώς αντικείμενο της οδηγίας 70/311, της οποίας το άρθρο 2α επιβάλλει στα κράτη μέλη την υποχρέωση να μην απαγορεύουν, μεταξύ άλλων, την ταξινόμηση των οχημάτων για λόγους που αφορούν το σύστημα διευθύνσεως, αν αυτό ανταποκρίνεται στις προδιαγραφές της ως άνω οδηγίας. Βεβαίως, οι οδηγίες 2007/46 και 70/311 κάνουν λόγο για «θέση πηδαλίου διεύθυνσης: αριστερά/δεξιά», πράγμα που πρέπει να αναγράφεται στο δελτίο πληροφοριών για την έγκριση ενός οχήματος. Έτσι, στο πιστοποιητικό συμμορφώσεως πρέπει να γίνεται η επισήμανση ότι το όχημα είναι «κατάλληλο» για χρήση σε κυκλοφορία που είναι από δεξιά ή από αριστερά. Πάντως, οι ως άνω διατάξεις δεν είναι δυνατόν να αφορούν βασικά στοιχεία της κατασκευής του οχήματος, όπως είναι η θέση του πηδαλίου, αλλά μπορούν να αφορούν μόνο άλλα στοιχεία, όπως τα συστήματα φωτισμού και υαλοκαθαριστήρων ή τα συστήματα έμμεσης οράσεως των οχημάτων. Ειδικότερα, οι προσαρμογές που μπορεί να απαιτούνται δεν είναι δυνατόν να έχουν ως αντικείμενο τη μετακίνηση της θέσεως οδήγησης, πράγμα το οποίο συνιστά ουσιώδη παρέμβαση στην κατασκευαστική αρχιτεκτονική του οχήματος, αντιβαίνουσα στο γράμμα και στον σκοπό της οδηγίας 70/311, αλλά μόνο μικρότερης σημασίας παρεμβάσεις.

Κατά συνέπεια, το σημείο στο οποίο είναι τοποθετημένη η θέση οδήγησης, αναπόσπαστο τμήμα του συστήματος διευθύνσεως ενός οχήματος, υπόκειται στην εναρμόνιση την οποία εισήγαγαν οι οδηγίες 2007/46 και 70/311, με αποτέλεσμα τα κράτη μέλη να μη δύνανται να απαιτούν, για λόγους ασφαλείας, προκειμένου να ταξινομηθεί ένα καινούργιο όχημα στο έδαφός τους, τη μετακίνηση της θέσεως οδήγησης του ως άνω οχήματος στην πλευρά που είναι αντίθετη προς την κατεύθυνση της κυκλοφορίας.

(βλ. σκέψεις 44, 48, 50, 52 και διατακτ.)

2.        Εξαρτώντας την ταξινόμηση στο έδαφός του μεταχειρισμένων επιβατηγών αυτοκινήτων που είχαν προηγουμένως ταξινομηθεί σε άλλα κράτη μέλη και των οποίων το σύστημα διευθύνσεως είναι τοποθετημένο στην ίδια πλευρά με την κατεύθυνση της κυκλοφορίας, από τη μετακίνηση του πηδαλίου στην άλλη πλευρά, το κράτος μέλος παραβαίνει τις υποχρεώσεις του από το άρθρο 34 ΣΛΕΕ.

Μια τέτοια εθνική νομοθεσία συνιστά μέτρο ισοδυνάμου αποτελέσματος προς ποσοτικό περιορισμό των εισαγωγών, ο οποίος απαγορεύεται από το άρθρο 34 ΣΛΕΕ, στο μέτρο που έχει ως αποτέλεσμα να εμποδίζει την πρόσβαση στην αγορά των οχημάτων τα οποία έχουν νομίμως κατασκευασθεί και ταξινομηθεί σε άλλα κράτη μέλη. Μπορεί όμως να δικαιολογείται λόγω επιτακτικής ανάγκης εφόσον είναι κατάλληλη για την επίτευξη του επιδιωκόμενου σκοπού και δεν υπερβαίνει το αναγκαίο προς τούτο μέτρο. Η ανάγκη εξασφαλίσεως της οδικής ασφάλειας συνιστά τέτοιο επιτακτικό λόγο γενικού συμφέροντος δυνάμενο να δικαιολογήσει την παρεμπόδιση της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων.

Πάντως, υφίστανται μέτρα και μέσα τα οποία παραβλάπτουν σε μικρότερο βαθμό την ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων απ’ ό,τι το επίδικο μέτρο και τα οποία είναι ταυτοχρόνως ικανά να μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο που ενδεχομένως συνεπάγεται η κυκλοφορία οχημάτων στα οποία το πηδάλιο είναι τοποθετημένο στην ίδια πλευρά με την κατεύθυνση της κυκλοφορίας. Τα κράτη μέλη διαθέτουν συναφώς περιθώριο εκτιμήσεως προκειμένου να επιβάλουν μέτρα τα οποία θα ήταν ικανά, βάσει της στάθμης της τεχνικής, να εξασφαλίσουν επαρκή ορατότητα, τόσο οπίσθια όσο και εμπρόσθια, στον οδηγό ενός τέτοιου οχήματος. Επομένως, το επίδικο μέτρο δεν μπορεί να θεωρηθεί ως αναγκαίο για την επίτευξη του επιδιωκόμενου σκοπού και δεν συμβιβάζεται με την αρχή της αναλογικότητας.

(βλ. σκέψεις 57–59, 68, 69 και διατακτ.)