Language of document : ECLI:EU:F:2015:116

WYROK SĄDU DO SPRAW SŁUŻBY PUBLICZNEJ UNII EUROPEJSKIEJ
(pierwsza izba)

z dnia 6 października 2015 r.

Sprawa F‑119/14

FE

przeciwko

Komisji Europejskiej

Służba publiczna – Zatrudnienie – Konkurs otwarty – Umieszczenie na liście rezerwy kadrowej – Decyzja organu powołującego o niezatrudnieniu laureata – Podział kompetencji między komisją konkursową a organem powołującym – Warunki dopuszczenia do konkursu – Minimalne doświadczenie zawodowe – Sposoby obliczania – Oczywisty błąd w ocenie komisji konkursowej – Brak – Utrata szansy na zatrudnienie – Odszkodowanie

Przedmiot:      Skarga wniesiona na podstawie art. 270 TFUE, znajdującego zastosowanie do traktatu EWEA na mocy jego art. 106a, w której FE żąda stwierdzenia nieważności odmownej decyzji organu powołującego Komisji Europejskiej z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie zatrudnienia przez Dyrekcję Generalną (DG) ds. Sprawiedliwości z listy rezerwy kadrowej konkursu EPSO/AD/42/05, a także odszkodowania za szkodę i zadośćuczynienia za krzywdę doznane z powodu tej decyzji.

Orzeczenie:      Stwierdza się nieważność decyzji z dnia 17 grudnia 2013 r., na mocy której Komisja Europejska odmówiła zatrudnienia FE. Komisja Europejska wypłaci FE kwotę 10 000 EUR. Skarga zostaje oddalona w pozostałym zakresie. Komisja Europejska pokrywa własne koszty i zostaje obciążona kosztami poniesionymi przez FE.

Streszczenie

1.      Urzędnicy – Zatrudnienie – Konkursy – Komisja konkursowa – Niezależność – Granice – Wydanie decyzji niezgodnych z prawem – Obowiązki organu powołującego

(regulamin pracowniczy, art. 30, załącznik III)

2.      Urzędnicy – Konkursy – Organizacja i przebieg egzaminów konkursowych – Podział kompetencji między organem powołującym a komisją konkursową – Ustalenie w ogłoszeniu o konkursie

(regulamin pracowniczy, załącznik III)

3.      Urzędnicy – Konkursy – Warunki dopuszczenia – Ustalenie w ogłoszeniu o konkursie – Minimalne doświadczenie zawodowe – Brak wyraźnego wskazania w ogłoszeniu o konkursie sposobu obliczania tego doświadczenia – Ocena komisji konkursowej – Kontrola prawidłowości ze strony organu powołującego – Zastąpienie jednego sposobu obliczania innym – Niedopuszczalność

(regulamin pracowniczy, art. 5 ust. 3)

4.      Skargi urzędników – Skarga o odszkodowanie lub zadośćuczynienie – Stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu, niezapewniające stosownego naprawienia szkody majątkowej – Utrata szansy na zatrudnienie – Kryteria

(art. 340 TFUE; regulamin pracowniczy, art. 91 ust. 1)

1.      W sferze zatrudnienia personelu instytucji europejskich dokonywanego w drodze organizacji konkursu otwartego, zważywszy na zasadę niezależności obowiązującą przy sprawowaniu funkcji właściwych komisjom konkursowym, organ powołujący nie jest uprawniony do uchylenia lub zmiany decyzji podjętej przez komisję konkursową w ramach jej kompetencji, określonych w szczególności w art. 30 regulaminu pracowniczego oraz w art. 5 załącznika III do regulaminu pracowniczego.

Organ powołujący jest jednak zobowiązany podejmować decyzje nieobarczone niezgodnością z prawem, w związku z czym nie może go wiązać decyzja komisji konkursowej, której niezgodność z prawem mogłaby w konsekwencji obarczyć wadą jego własne decyzje administracyjne. Dlatego też organ powołujący ma obowiązek sprawdzenia, przed powołaniem danej osoby na urzędnika, czy spełnia ona wymogi regulaminu pracowniczego, pod rygorem nieważności decyzji o zatrudnieniu, aby móc ją powołać zgodnie z prawem do służby Unii.

Gdy jest na przykład oczywiste, że decyzja komisji konkursowej o dopuszczeniu danego kandydata do egzaminów konkursowych jest niezgodna z prawem, gdyż obarczona jest oczywistym błędem, organ powołujący, któremu komisja konkursowa przekaże listę rezerwy kadrowej, na której znajduje się kandydat, który zdał w międzyczasie egzaminy, powinien odmówić powołania tego laureata.

(zob. pkt 39, 40)

Odesłanie

Trybunał, wyroki: z dnia 23 października 1986 r., Schwiering/Trybunał Obrachunkowy, 142/85, EU:C:1986:405, pkt 19, 20; z dnia 20 lutego 1992 r., Parlament/Hanning, C‑345/90 P, EU:C:1992:79, pkt 22

Sąd do spraw Służby Publicznej, wyrok z dnia 23 października 2012 r., Eklund/Komisja, F‑57/11, EU:F:2012:145, pkt 49; postanowienie z dnia 10 lipca 2014 r., Mészáros/Komisja, F‑22/13, EU:F:2014:189, pkt 48

2.      Ogłoszenie o konkursie stanowi ramy zgodności z prawem każdego postępowania w sprawie naboru w celu obsadzenia stanowiska w instytucjach Unii, gdyż z zastrzeżeniem właściwych przepisów regulaminu pracowniczego wyższego rzędu, w tym załącznika III do regulaminu pracowniczego, reguluje, po pierwsze, podział kompetencji między organem powołującym a komisją konkursową przy organizacji i przebiegu egzaminów konkursowych oraz ustala, po drugie, warunki udziału kandydatów, w szczególności ich szczególny profil, oraz konkretne prawa i obowiązki.

Ogłoszenie o konkursie byłoby zatem bezprzedmiotowe, gdyby organ powołujący mógł usunąć z listy rezerwy kadrowej laureata, powołując się na warunek lub sposób kwalifikacji, który nie figuruje ani w tym ogłoszeniu, ani w regulaminie pracowniczym, lub który nie był w każdym razie przed przyjęciem ogłoszenia o konkursie przedmiotem publikacji, która była udostępniona, lub musiała być znana komisji konkursowej, a także zainteresowanym kandydatom.

Ogłoszenie o konkursie powierzyło bowiem wyłącznie komisji konkursowej zadanie sporządzenia, w wykonaniu jej funkcji i w ramach przysługującego jej szerokiego zakresu uznania, listy kandydatów dopuszczonych do egzaminów konkursowych.

(zob. pkt 42, 43, 48)

Odesłanie

Sąd do spraw Służby Publicznej, wyroki: z dnia 14 kwietnia 2011 r., Šimonis/Komisja, F‑113/07, EU:F:2011:44, pkt 74; z dnia 15 października 2014 r., Moschonaki/Komisja, F‑55/10 RENV, EU:F:2014:235, pkt 42

3.      Jeśli chodzi o sposób obliczania minimalnego doświadczenia, komisja, niezwiązana żadnymi zasadami określonymi wyraźnie w ogłoszeniu o konkursie odnośnie do sposobu obliczania minimalnego doświadczenia zawodowego wymaganego w celu dopuszczenia do udziału w konkursie, może racjonalnie uznać, na podstawie przysługującego jej w tej kwestii szerokiego zakresu uznania, że nie należy stosować się konkretnie do sposobu obliczania takiej czy innej instytucji. W związku z tym fakt, że komisja konkursowa nie przyjęła sposobu obliczania stosowanego przez służby danej instytucji do obliczania minimalnego doświadczenia zawodowego, co do którego uznaje się, że dotyczy doświadczenia w pracy w pełnym wymiarze czasu, nie oznacza automatycznie, że komisja błędnie ocenia warunek minimalnego doświadczenia zawodowego, którym musi wykazać się zainteresowany, aby zostać dopuszczony do udziału w egzaminach konkursowych.

W tym względzie, w odniesieniu do wymaganego uprzedniego doświadczenia zawodowego, jeżeli ogłoszenie o konkursie zawiera konkretny warunek dopuszczenia do egzaminów, wymagający posiadania co najmniej dwóch lat doświadczenia zawodowego, organ powołujący nie może, gdy rozważa zatrudnienie laureata konkursu wyłonionego przez komisję konkursową, usunąć tego kandydata z listy rezerwy kadrowej, powołując się w tym celu na zasady oceny i obliczania wymaganego doświadczenia zawodowego, których sama nie zamieściła w ogłoszeniu o konkursie, lub które nie figurują w akcie prawnym, który można podnieść wobec członków komisji konkursowej, a także wszystkich kandydatów w konkursie.

W przeciwnym razie zasada pewności prawa, będąca jedną z zasad rządzących wszystkimi postępowaniami konkursowymi, byłaby nieuchronnie zagrożona. Do braku poszanowania zasady pewności prawa doszedłby również brak przestrzegania zasady równego traktowania.

(zob. pkt 57, 61–64)

4.      Powstanie odpowiedzialności instytucji wymaga łącznego spełnienia zbioru przesłanek dotyczących bezprawności zachowania zarzucanego instytucjom, rzeczywistego wystąpienia szkody oraz związku przyczynowego pomiędzy zarzucanym zachowaniem a podnoszoną szkodą.

Okoliczność, że strona skarżąca definitywnie utraciła szansę na powołanie na stanowisko administratora w grupie zaszeregowania AD 7, rodzi roszczenie odszkodowania, przy poszanowaniu pozostałych przesłanek prawnych. Jednakże szkoda majątkowa, za którą może ona zasadnie dochodzić odszkodowania, nie jest związana z utraconymi zarobkami, lecz z utratą szansy na zatrudnienie w charakterze urzędnika na stanowisku, które było przedmiotem rozpatrywanego postępowania w sprawie naboru.

W związku z tym, korzystając z uprawnienia Sądu do spraw Służby Publicznej do oceny szkody ex æquo et bono, sprawiedliwe będzie naprawienie całości szkody majątkowej poniesionej przez stronę skarżącą, uwzględniając w szczególności miesięczne wynagrodzenie przysługujące na podlegającym obsadzeniu stanowisku, rzeczywisty charakter utraconej szansy, pierwszą możliwą datę zatrudnienia oraz jej sytuację zawodową w okresie odniesienia.

(zob. pkt 120, 123, 129, 130)

Odesłanie

Trybunał, wyroki: z dnia 1 czerwca 1994 r., Komisja/Brazzelli Lualdi i in., C‑136/92 P, EU:C:1994:211, pkt 42; z dnia 21 lutego 2008 r., Komisja/Girardot, C‑348/06 P, EU:C:2008:107, pkt 52

Sąd do spraw Służby Publicznej, wyrok z dnia 13 września 2011 r., AA/Komisja, F‑101/09, EU:F:2011:133, pkt 79–82