Language of document : ECLI:EU:C:2015:618

Sprawa C‑257/14

Corina van der Lans

przeciwko

Koninklijke Luchtvaart Maatschappij NV

(wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym
złożony przez Rechtbank Amsterdam)

Odesłanie prejudycjalne – Transport lotniczy – Prawa pasażerów w przypadku opóźnienia lub odwołania lotu – Rozporządzenie (WE) nr 261/2004 – Artykuł 5 ust. 3 – Odmowa przyjęcia na pokład i odwołanie lotu – Duże opóźnienie lotu – Odszkodowanie i pomoc dla pasażerów – Nadzwyczajne okoliczności

Streszczenie – wyrok Trybunału (dziewiąta izba) z dnia 17 września 2015 r.

1.        Pytania prejudycjalne – Właściwość Trybunału – Granice – Pytanie pozbawione w sposób oczywisty znaczenia dla sprawy

(art. 267 TFUE)

2.        Prawo Unii – Wykładnia – Teksty wielojęzyczne – Jednolita wykładnia – Rozbieżności pomiędzy różnymi wersjami językowymi – Ogólna systematyka i cel danego uregulowania jako punkt odniesienia

(rozporządzenie nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady)

3.        Transport – Transport lotniczy – Rozporządzenie nr 261/2004 – Wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów – Zakres stosowania – Pasażerowie wylatujący z lotniska znajdującego się w państwie trzecim lądujący na lotnisku w państwie członkowskim – Włączenie – Warunek – Równoważność korzyści przyznawanych w tym państwie trzecim z korzyściami przewidzianymi w tym rozporządzeniu

(rozporządzenie nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady)

4.        Transport – Transport lotniczy – Rozporządzenie nr 261/2004 – Odszkodowanie i pomoc dla pasażerów w przypadku odwołania lotu – Zwolnienie z obowiązku odszkodowania – Warunek – Nadzwyczajne okoliczności – Pojęcie – Ścisła wykładnia – Problem techniczny wpisujący się w ramy normalnego wykonywania działalności przez przewoźnika – Wyłączenie

(rozporządzenie nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady, art. 5 ust. 3)

5.        Transport – Transport lotniczy – Rozporządzenie nr 261/2004 – Odszkodowanie i pomoc dla pasażerów w przypadku odwołania lotu – Zwolnienie z obowiązku odszkodowania – Warunek – Nadzwyczajne okoliczności – Pojęcie – Problem techniczny, który wystąpił niespodziewanie i niebędący następstwem nieprawidłowej obsługi technicznej i niewykryty podczas wykonywania regularnej kontroli – Wyłączenie

(rozporządzenie nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady, art. 5 ust. 3)

1.        Zobacz tekst orzeczenia.

(por. pkt 20)

2.        Zobacz tekst orzeczenia.

(por. pkt 25)

3.        Rozporządzenie nr 261/2004 ustanawiające wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylające rozporządzenie nr 295/91, jak jasno wynika z jego motywów 1 i 2, ma na celu zapewnienie wysokiego poziomu ochrony pasażerów. Wprawdzie – w świetle tego celu – art. 3 ust. 1 lit. b) owego rozporządzenia nie wymaga wykazania, że dany pasażer faktycznie otrzymał korzyści lub odszkodowanie oraz udzielono mu opieki w tym kraju trzecim, jednak sama możliwość skorzystania z tego prawa nie może uzasadniać tego, by wspomniane rozporządzenie nie znalazło zastosowania wobec tego pasażera. Nie można bowiem dopuścić do tego, by pasażer został pozbawiony przyznanej mu na mocy rozporządzenia nr 261/2004 ochrony jedynie ze względu na to, że może on skorzystać z pewnej formy odszkodowania w kraju trzecim, bez wykazania, że odszkodowanie takie odpowiada celowi odszkodowania zapewnionego przez to rozporządzenie i że przesłanki, którym podlega uprawniony do takiego odszkodowania, a także różne sposoby jego realizacji są równoważne przesłankom przewidzianym we wspomnianym rozporządzeniu.

(por. pkt 26–28)

4.        Zobacz tekst orzeczenia.

(por. pkt 35–38)

5.        Artykuł 5 ust. 3 rozporządzenia nr 261/2004 ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie nr 295/91 należy interpretować w ten sposób, że problem techniczny, który wystąpił niespodziewanie i nie jest następstwem nieprawidłowej obsługi technicznej ani nie został wykryty podczas wykonywania regularnej kontroli, nie mieści się w pojęciu „nadzwyczajnych okoliczności” w rozumieniu tego przepisu. W tym względzie, co prawda awaria spowodowana przedwczesną wadliwością pewnych części statku powietrznego rzeczywiście stanowi nieoczekiwane zdarzenie, niemniej taka awaria pozostaje nierozerwalnie związana z bardzo złożonym systemem funkcjonowania maszyny, która jest wykorzystywana przez przewoźnika lotniczego w warunkach, w szczególności meteorologicznych, często trudnych, nawet ekstremalnych; przy tym należy zauważyć, że każda część statku powietrznego zużywa się. Zatem w ramach działalności przewoźnika lotniczego – to nieoczekiwane zdarzenie wpisuje się w ramy normalnego wykonywania działalności przewoźnika lotniczego, jako że przewoźnik ten jest stale narażony na tego typu niespodziewane problemy techniczne.

Ponadto dany przewoźnik lotniczy powinien skutecznie panować nad zapobieganiem takiej awarii lub nad jej naprawą, w tym wymianą części przedwcześnie wadliwych, ponieważ to do tego przewoźnika należy zapewnienie obsługi technicznej i właściwego funkcjonowania statku powietrznego wykorzystywanego do celów prowadzonej działalności gospodarczej.

(por. pkt 41–44, 49; sentencja)