Language of document : ECLI:EU:C:2016:449

Υπόθεση C‑12/15

Universal Music International Holding BV

κατά

Michael Tétreault Schilling e.a.

(αίτηση του Hoge Raad der Nederlanden
για την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως)

«Προδικαστική παραπομπή – Δικαστική συνεργασία σε αστικές υποθέσεις –Κανονισμός (EΚ) 44/2001 – Ειδικές δωσιδικίες – Άρθρο 5, σημείο 3 – Αδικοπραξίες ή οιονεί αδικοπραξίες – Ζημιογόνο γεγονός – Αμέλεια του δικηγόρου κατά τη σύνταξη συμβάσεως– Τόπος όπου συνέβη το γενεσιουργό της ζημίας γεγονός»

Περίληψη – Απόφαση του Δικαστηρίου (δεύτερο τμήμα)
της 16ης Ιουνίου 2016

1.        Δικαστική συνεργασία σε αστικές υποθέσεις – Διεθνής δικαιοδοσία και εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις – Κανονισμός 44/2001 – Διατάξεις του κανονισμού αυτού χαρακτηριζόμενες ως ισοδύναμες προς τις διατάξεις της Συμβάσεως των Βρυξελλών – Ερμηνεία των εν λόγω διατάξεων σύμφωνα με τη νομολογία του Δικαστηρίου σχετικά με τη Σύμβαση – Ειδικές δωσιδικίες – Δικαιοδοσία ως προς τις ενοχές εξ αδικοπραξίας ή οιονεί αδικοπραξίας – Έννοια – Αυτοτελής ερμηνεία – Στενή ερμηνεία

(Σύμβαση της 27ης Σεπτεμβρίου 1968· κανονισμός 44/2001 του Συμβουλίου, άρθρο 5, σημείο 3)

2.        Δικαστική συνεργασία σε αστικές υποθέσεις – Διεθνής δικαιοδοσία και εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις – Κανονισμός 44/2001 – Ειδικές δωσιδικίες – Δικαιοδοσία ως προς τις ενοχές εξ αδικοπραξίας ή οιονεί αδικοπραξίας – Έννοια – Αγωγή αποζημιώσεως στηριζόμενη σε εξωσυμβατική ευθύνη

(Κανονισμός 44/2001 του Συμβουλίου, άρθρο 5, σημείο 3)

3.        Δικαστική συνεργασία σε αστικές υποθέσεις – Διεθνής δικαιοδοσία και εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις – Κανονισμός 44/2001 – Ειδικές δωσιδικίες – Δικαιοδοσία ως προς τις ενοχές εξ αδικοπραξίας ή οιονεί αδικοπραξίας – Τόπος όπου συνέβη το ζημιογόνο γεγονός – Έννοια – Τόπος επελεύσεως της ζημίας και τόπος όπου συνέβη το γενεσιουργό της ζημίας γεγονός

(Κανονισμός 44/2001 του Συμβουλίου, άρθρο 5, σημείο 3)

4.        Δικαστική συνεργασία σε αστικές υποθέσεις – Διεθνής δικαιοδοσία και εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις – Κανονισμός 44/2001 – Ειδικές δωσιδικίες – Δικαιοδοσία ως προς τις ενοχές εξ αδικοπραξίας ή οιονεί αδικοπραξίας – Τόπος όπου συνέβη το ζημιογόνο γεγονός – Έννοια – Τόπος επελεύσεως της ζημίας υπό τη μορφή οικονομικής απώλειας επελθούσας στον τραπεζικό λογαριασμό του ενάγοντος – Αποκλεισμός ελλείψει άλλων σημείων συνδέσεως

(Κανονισμός 44/2001 του Συμβουλίου, άρθρο 5, σημείο 3)

5.        Δικαστική συνεργασία σε αστικές υποθέσεις – Διεθνής δικαιοδοσία και εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις – Κανονισμός 44/2001 – Ειδικές δωσιδικίες – Δικαιοδοσία ως προς τις ενοχές εξ αδικοπραξίας ή οιονεί αδικοπραξίας – Υποχρεώσεις ελέγχου που βαρύνουν τα εθνικά δικαστήρια κατά την εξέταση της διεθνούς δικαιοδοσίας τους – Δεν υφίστανται – Εκτίμηση των αντιρρήσεων που διατύπωσε ο εναγόμενος – Επιτρέπεται

Κανονισμός 44/2001 του Συμβουλίου, άρθρο 5, σημείο 3)

1.        Βλ. το κείμενο της αποφάσεως.

(βλ. σκέψεις 22, 23, 25)

2.        Βλ. το κείμενο της αποφάσεως.

(βλ. σκέψη 24)

3.        Βλ. το κείμενο της αποφάσεως.

(βλ. σκέψεις 26-28, 34-37)

4.        Το άρθρο 5, σημείο 3, του κανονισμού 44/2001, για τη διεθνή δικαιοδοσία, την αναγνώριση και την εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις, πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι, στην περίπτωση που ζημία πρoκληθείσα από σφάλμα το οποίο εμφιλοχώρησε σε σύμβαση αγοράς μετοχών κατά τη σύνταξή της είχε ως αποτέλεσμα τον πολλαπλασιασμό του τιμήματος αγοράς των οικείων μετοχών, ως τόπος όπου συνέβη το ζημιογόνο γεγονός δεν μπορεί να θεωρηθεί, ελλείψει άλλων σημείων συνδέσεως, ο κείμενος σε κράτος μέλος τόπος όπου συνέβη η ζημία, οσάκις η ζημία αυτή συνίσταται αποκλειστικώς σε οικονομική απώλεια επελθούσα άμεσα στον τραπεζικό λογαριασμό του ενάγοντος και απορρέουσα άμεσα από παράνομη πράξη διαπραχθείσα σε άλλο κράτος μέλος.

Πράγματι, μια αμιγώς οικονομική ζημία που επέρχεται άμεσα στον τραπεζικό λογαριασμό του ενάγοντος δεν μπορεί, αυτή και μόνο, να χαρακτηριστεί ως κρίσιμο συνδετικό στοιχείο δυνάμει του άρθρου 5, σημείο 3, του κανονισμού 44/2001. Μόνο στην περίπτωση κατά την οποία υπέρ της απονομής διεθνούς δικαιοδοσίας στο δικαστήριο του τόπου επελεύσεως μιας αμιγώς οικονομικής ζημίας συνηγορούν και οι λοιπές ιδιαίτερες περιστάσεις της υποθέσεως, θα μπορούσε δικαιολογημένως μια τέτοια ζημία να παράσχει στον ενάγοντα τη δυνατότητα ασκήσεως αγωγής ενώπιον του δικαστηρίου αυτού.

(βλ. σκέψεις 38-40, διατακτ. 1)

5.        Προκειμένου να καθορίσει τη διεθνή δικαιοδοσία του δυνάμει των διατάξεων του κανονισμού 44/2001, το δικαστήριο που επιλαμβάνεται διαφοράς υποχρεούται να εκτιμήσει όλα τα στοιχεία που διαθέτει, συμπεριλαμβανομένων των στοιχείων που προβάλλει ενδεχομένως ο εναγόμενος.

Πράγματι, καίτοι το επιληφθέν εθνικό δικαστήριο δεν υποχρεούται, σε περίπτωση αμφισβητήσεως εκ μέρους του εναγομένου των ισχυρισμών του ενάγοντος, να προβεί σε διεξαγωγή αποδεικτικής διαδικασίας κατά το στάδιο προσδιορισμού της δικαιοδοσίας του, τόσο ο σκοπός της εύρυθμης λειτουργίας της δικαιοσύνης, τον οποίο επιδιώκει ο κανονισμός 44/2001, όσο και ο δέων σεβασμός της ανεξαρτησίας του δικαστή κατά την άσκηση των καθηκόντων του επιβάλλουν να έχει το επιληφθέν δικαστήριο τη δυνατότητα εξετάσεως της διεθνούς δικαιοδοσίας του υπό το πρίσμα όλων των στοιχείων που έχει στη διάθεσή του.

(βλ. σκέψεις 45, 46, διατακτ. 2)