Language of document : ECLI:EU:T:2018:219

Συνεκδικασθείσες υποθέσεις T133/16 έως T136/16

Caisse régionale de crédit agricole mutuel Alpes Provence κ.λπ.

κατά

Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας

«Οικονομική και νομισματική πολιτική – Προληπτική εποπτεία πιστωτικών ιδρυμάτων – Άρθρο 4, παράγραφος 1, στοιχείο εʹ, και παράγραφος 3, του κανονισμού (ΕΕ) 1024/2013 – Πρόσωπο που πραγματικά διευθύνει τις δραστηριότητες πιστωτικού ιδρύματος – Άρθρο 13, παράγραφος 1, της οδηγίας 2013/36/ΕΕ και άρθρο L. 511-13, δεύτερο εδάφιο, του γαλλικού νομισματικού και χρηματοπιστωτικού κώδικα – Αρχή του ασυμβίβαστου μεταξύ της προεδρίας του διοικητικού οργάνου πιστωτικού ιδρύματος στο πλαίσιο της εποπτικής του λειτουργίας και της άσκησης καθηκόντων διευθύνοντος συμβούλου στο ίδιο ίδρυμα – Άρθρο 88, παράγραφος 1, στοιχείο εʹ, της οδηγίας 2013/36 και άρθρο L. 511-58 του γαλλικού νομισματικού και χρηματοπιστωτικού κώδικα»

Περίληψη – Απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου (δεύτερο πενταμελές τμήμα)
της 24ης Απριλίου 2018

1.      Οικονομική και νομισματική πολιτική – Οικονομική πολιτική – Εποπτεία του χρηματοπιστωτικού τομέα της Ένωσης – Ενιαίος εποπτικός μηχανισμός – Προληπτική εποπτεία των πιστωτικών ιδρυμάτων – Σώρευση της ιδιότητας του προέδρου του διοικητικού οργάνου πιστωτικού ιδρύματος στο πλαίσιο της εποπτικής του λειτουργίας και της ιδιότητας του διευθύνοντος συμβούλου στο ίδιο ίδρυμα – Μη έγκριση από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα – Δικαστικός έλεγχος – Περιεχόμενο

(Κανονισμός 1024/2013 του Συμβουλίου, άρθρο 4 § 3· οδηγία 2013/36 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, άρθρο 13 § 1)

2.      Δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Ερμηνεία – Μέθοδοι – Γραμματική, συστηματική, ιστορική και τελολογική ερμηνεία

3.      Οικονομική και νομισματική πολιτική – Οικονομική πολιτική – Εποπτεία του χρηματοπιστωτικού τομέα της Ένωσης – Ενιαίος εποπτικός μηχανισμός – Προληπτική εποπτεία των πιστωτικών ιδρυμάτων – Ανάγκη να υπάρχουν δύο τουλάχιστον πρόσωπα που πράγματι διευθύνουν τη δραστηριότητα του πιστωτικού ιδρύματος – Έννοια

(Οδηγία 2013/36 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, άρθρο 13 § 1)

4.      Εθνικό δίκαιο – Ερμηνεία – Συνεκτίμηση της ερμηνείας που έγινε δεκτή από τα δικαστήρια του οικείου κράτους μέλους – Συνεκτίμηση απόφασης εθνικού δικαστηρίου η οποία εκδόθηκε μετά την έκδοση της απόφασης που προσβάλλεται ενώπιον του δικαστή της Ένωσης – Επιτρέπεται

1.      Προκειμένου περί αποφάσεως ορισμού του προέδρου του διοικητικού συμβουλίου πιστωτικού ιδρύματος ως ασκούντος την πραγματική διεύθυνση του ιδρύματος αυτού, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα οφείλει, κατ’ εφαρμογήν του άρθρο 4, παράγραφος 3, του κανονισμού 1024/2013, για την ανάθεση ειδικών καθηκόντων στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα σχετικά με τις πολιτικές που αφορούν την προληπτική εποπτεία των πιστωτικών ιδρυμάτων, να εφαρμόσει όχι μόνον το άρθρο 13, παράγραφος 1, της οδηγίας 2013/36, σχετικά με την πρόσβαση στη δραστηριότητα πιστωτικών ιδρυμάτων και την προληπτική εποπτεία πιστωτικών ιδρυμάτων και επιχειρήσεων επενδύσεων, αλλά και τη διάταξη του εθνικού δικαίου δια της οποίας μεταφέρεται η διάταξη της οδηγίας στην εσωτερική έννομη τάξη.

Συγκεκριμένα, κατά το άρθρο 4, παράγραφος 3, του κανονισμού 1024/2013, για τον σκοπό της εκτέλεσης των καθηκόντων που της ανατίθενται με τον παρόντα κανονισμό, με σκοπό τη διασφάλιση υψηλών προτύπων εποπτείας, η ΕΚΤ εφαρμόζει όλη την οικεία νομοθεσία και, αν το σχετικό ενωσιακό δίκαιο αποτελείται από οδηγίες, την εθνική νομοθεσία μεταφοράς των οδηγιών στην εσωτερική έννομη τάξη. Κατά συνέπεια, το άρθρο 4 παράγραφος 3, του εν λόγω κανονισμού συνεπάγεται κατ’ ανάγκην ότι ο δικαστής της Ένωσης εκτιμά τη νομιμότητα των αποφάσεων περί μη εγκρίσεως της ανάθεσης στον πρόεδρο του διοικητικού συμβουλίου καθηκόντων πραγματικής διεύθυνσης πιστωτικού ιδρύματος, υπό το πρίσμα τόσο του άρθρου 13, παράγραφος 1, της οδηγίας 2013/36 όσο και της αντίστοιχης διάταξης της εθνικής νομοθεσίας.

(βλ. σκέψεις 47-49)

2.      Βλ. το κείμενο της αποφάσεως.

(βλ. σκέψεις 54, 55)

3.      Όπως προκύπτει από γραμματική, ιστορική, συστηματική και τελολογική ερμηνεία του άρθρο 13, παράγραφος 1, της οδηγίας 2013/36, σχετικά με την πρόσβαση στη δραστηριότητα πιστωτικών ιδρυμάτων και την προληπτική εποπτεία πιστωτικών ιδρυμάτων και επιχειρήσεων επενδύσεων, ότι η φράση «δύο […] πρόσωπα [που πράγματι] διευθύνουν τη δραστηριότητα του […] πιστωτικού ιδρύματος» αφορά τα μέλη εκείνα του διοικητικού οργάνου που ασκούν και εκτελεστικά καθήκοντα ανώτατου διοικητικού στελέχους του πιστωτικού ιδρύματος.

Συγκεκριμένα, προκύπτει κατ’ ανάγκη ότι, στο σύστημα της οδηγίας 2013/36, ο σκοπός της χρηστής διακυβέρνησης των πιστωτικών ιδρυμάτων εξαρτάται από την επιδίωξη της αποτελεσματικής εποπτείας των ανώτατων διοικητικών στελεχών από τα μη εκτελεστικά μέλη του διοικητικού οργάνου, η οποία προϋποθέτει ισορροπία εξουσιών εντός του διοικητικού οργάνου. Διαπιστώνεται, ωστόσο, ότι η αποτελεσματικότητα μιας τέτοιας εποπτείας δεν θα ήταν εξασφαλισμένη σε περίπτωση που ο πρόεδρος του διοικητικού οργάνου στο πλαίσιο της εποπτικής του λειτουργίας, μολονότι δεν ασκεί επισήμως καθήκοντα διευθύνοντος συμβούλου, είναι υπεύθυνος και για την πραγματική διεύθυνση των δραστηριοτήτων του πιστωτικού ιδρύματος.

(βλ. σκέψεις 79, 83)

4.      το περιεχόμενο των εθνικών νομοθετικών, κανονιστικών ή διοικητικών διατάξεων πρέπει να εκτιμάται λαμβανομένης υπόψη της ερμηνείας τους από τα εθνικά δικαστήρια. Συναφώς, το γεγονός ότι η απόφαση εθνικού δικαστηρίου είναι μεταγενέστερη της προσβαλλόμενης ενώπιον του δικαστή της Ένωσης απόφασης δεν εμποδίζει να ληφθεί υπόψη η εν λόγω απόφαση για την ερμηνεία της εθνικής διάταξης, εφόσον ο προσφεύγων είχε τη δυνατότητα να υποβάλει τις παρατηρήσεις του ενώπιον του δικαστή της Ένωσης.

(βλ. σκέψεις 84, 87)