Language of document : ECLI:EU:C:2019:199

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (πέμπτο τμήμα)

της 14ης Μαρτίου 2019 (*)

«Προδικαστική παραπομπή – Σήμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Έννοια του όρου “σχήμα” – Σχήμα που προσδίδει ουσιαστική αξία στο προϊόν – Δισδιάστατο σήμα – Εικονιστικό σήμα που συνιστά επίσης έργο κατά την έννοια του δικαίου της πνευματικής ιδιοκτησίας – Κανονισμός (ΕΚ) 207/2009 – Άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο εʹ, σημείο iii – Κανονισμός (ΕΕ) 2015/2424»

Στην υπόθεση C-21/18,

με αντικείμενο αίτηση προδικαστικής αποφάσεως δυνάμει του άρθρου 267 ΣΛΕΕ, που υπέβαλε το Svea hovrätt, Patent- och marknadsöverdomstolen (εφετείο Στοκχόλμης, τμήμα ευρεσιτεχνίας και εμπορικών διαφορών, Σουηδία) με απόφαση της 14ης Δεκεμβρίου 2017, η οποία περιήλθε στο Δικαστήριο στις 11 Ιανουαρίου 2018, στο πλαίσιο της δίκης

Textilis Ltd,

Ozgur Keskin

κατά

Svenskt Tenn AB,

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (πέμπτο τμήμα),

συγκείμενο από τους E. Regan, πρόεδρο τμήματος, Κ. Λυκούργο, E. Juhász (εισηγητή), M. Ilešič και I. Jarukaitis, δικαστές,

γενικός εισαγγελέας: G. Pitruzzella

γραμματέας: A. Calot Escobar

έχοντας υπόψη την έγγραφη διαδικασία,

λαμβάνοντας υπόψη τις παρατηρήσεις που υπέβαλαν:

–        η Svenskt Tenn AB, εκπροσωπούμενη από τον B. Eliasson και την M. Jerner, jur. kand.,

–        η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εκπροσωπούμενη από τους É. Gippini Fournier και K. Simonsson καθώς και από τις E. Ljung Rasmussen, J. Samnadda και G. Tolstoy,

κατόπιν της αποφάσεως που έλαβε, αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα, να εκδικάσει την υπόθεση χωρίς ανάπτυξη προτάσεων,

εκδίδει την ακόλουθη

Απόφαση

1        Η αίτηση προδικαστικής αποφάσεως αφορά την ερμηνεία του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο εʹ, σημείο iii, του κανονισμού (ΕΚ) 207/2009 του Συμβουλίου, της 26ης Φεβρουαρίου 2009, για το [σήμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης] (ΕΕ 2009, L 78, σ. 1), και της διάταξης αυτής του κανονισμού 207/2009, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2015/2424 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Δεκεμβρίου 2015 (ΕΕ 2015, L 341, σ. 21) (στο εξής: τροποποιημένος κανονισμός 207/2009).

2        Η αίτηση αυτή υποβλήθηκε στο πλαίσιο ένδικης διαφοράς μεταξύ, αφενός, της Textilis Ltd και του Ozgur Keskin και, αφετέρου, της Svenskt Tenn AB, με αντικείμενο την εκ μέρους των προσφευγόντων της κύριας δίκης εμπορία προϊόντων εσωτερικής διακόσμησης που υποστηρίζεται ότι προσβάλλει το σήμα του οποίου δικαιούχος είναι η Svenskt Tenn.

 Το νομικό πλαίσιο

 Ο κανονισμός 207/2009

3        Το άρθρο 4 του κανονισμού 207/2009, με τίτλο «Σημεία που δύνανται να συνιστούν σήμα [της Ευρωπαϊκής Ένωσης]», ορίζει:

«Μπορεί να αποτελέσει [σήμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης] οποιοδήποτε σημείο επιδεκτικό γραφικής παράστασης, ιδίως λέξεις, συμπεριλαμβανομένων των ονομάτων των προσώπων, σχέδια, γράμματα, αριθμοί, το σχήμα προϊόντος ή της συσκευασίας του, υπό την προϋπόθεση ότι τα σημεία αυτά είναι ικανά, από τη φύση τους, να διακρίνουν τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες μιας επιχείρησης από τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες άλλων επιχειρήσεων.»

4        Το άρθρο 7 του κανονισμού αυτού, που φέρει τον τίτλο «Απόλυτοι λόγοι απαραδέκτου», ορίζει στην παράγραφο 1, στοιχείο εʹ:

«Δεν γίνονται δεκτά για καταχώριση:

[…]

ε)      τα σήματα που αποτελούνται αποκλειστικά:

i)      από το σχήμα που επιβάλλεται από την ίδια τη φύση του προϊόντος·

ii)      από το σχήμα του προϊόντος που είναι απαραίτητο για την επίτευξη ενός τεχνικού αποτελέσματος·

iii)      από το σχήμα που προσδίδει ουσιαστική αξία στο προϊόν».

 Ο τροποποιημένος κανονισμός 207/2009

5        Η αιτιολογική σκέψη 12 του κανονισμού 2015/2424, ο οποίος τροποποίησε τον κανονισμό 207/2009, αναφέρει τα εξής:

«Για την κατοχύρωση της ασφάλειας δικαίου και της πλήρους συνέπειας με την αρχή της προτεραιότητας, βάσει της οποίας προγενέστερο καταχωρισμένο σήμα προηγείται του μεταγενέστερου καταχωρισμένου σήματος, είναι αναγκαίο να προβλεφθεί ότι η επιβολή των δικαιωμάτων που παρέχει το σήμα της ΕΕ δεν πρέπει να θίγει τα δικαιώματα των δικαιούχων τα οποία έχουν αποκτηθεί πριν από την ημερομηνία κατάθεσης της αίτησης ή την ημερομηνία προτεραιότητας του σήματος της ΕΕ. […]»

6        Το άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο εʹ, του τροποποιημένου κανονισμού 207/2009 ορίζει τα εξής:

«Δεν γίνονται δεκτά για καταχώριση:

[…]

ε)      τα σημεία που συνίστανται αποκλειστικά:

i)      από το σχήμα, ή άλλο χαρακτηριστικό, που προκύπτει από την ίδια τη φύση του προϊόντος,

ii)      από το σχήμα, ή άλλο χαρακτηριστικό του προϊόντος, που είναι απαραίτητο για την επίτευξη τεχνικού αποτελέσματος,

iii)      από το σχήμα, ή άλλο χαρακτηριστικό που προσδίδει ουσιαστική αξία στο προϊόν».

7        Όπως προκύπτει από το άρθρο 4 του κανονισμού 2015/2424, ο κανονισμός αυτός τέθηκε σε ισχύ στις 23 Μαρτίου 2016.

 Η διαφορά της κύριας δίκης και τα προδικαστικά ερωτήματα

8        Η Svenskt Tenn εμπορεύεται έπιπλα και υφάσματα επίπλωσης καθώς και άλλα αντικείμενα διακόσμησης.

9        Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1930, η Svenskt Tenn άρχισε να συνεργάζεται με τον αρχιτέκτονα Joseph Frank, ο οποίος δημιούργησε για την εν λόγω εταιρία διάφορα σχέδια για υφάσματα επίπλωσης, μεταξύ άλλων το επονομαζόμενο σχέδιο MANHATTAN, που εμπορεύεται η Svenskt Tenn και επί του οποίου ισχυρίζεται ότι κατέχει δικαιώματα δημιουργού.

10      Στις 4 Ιανουαρίου 2012, η Svenskt Tenn υπέβαλε αίτηση καταχώρισης σήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο Γραφείο Διανοητικής Ιδιοκτησίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUIPO). Το εν λόγω εικονιστικό σήμα με την ονομασία «MANHATTAN» καταχωρίσθηκε υπό τον αριθμό 010540268.

11      Τα προϊόντα και οι υπηρεσίες για τις οποίες καταχωρίσθηκε το εν λόγω σήμα υπάγονται στις κλάσεις 11, 16, 20, 21, 24, 27 και 35 κατά την έννοια του Διακανονισμού της Νίκαιας, της 15ης Ιουνίου 1957, για τη διεθνή ταξινόμηση των προϊόντων και των υπηρεσιών με σκοπό την καταχώριση σημάτων, όπως έχει αναθεωρηθεί και τροποποιηθεί, και αντιστοιχούν, μεταξύ άλλων, σε αμπαζούρ (κλάση 11), τραπεζομάντηλα, χαρτοπετσέτες, επιτραπέζιες βάσεις για ποτήρια (σουβέρ), χαρτί περιτυλίγματος, έντυπο υλικό με γραφικές παραστάσεις, αφίσες (κλάση 16), έπιπλα (κλάση 20), εργαλεία και άλλα σκεύη οικιακής και μαγειρικής χρήσης, βούρτσες, είδη υαλουργίας, πορσελάνη και είδη κεραμικής μη υπαγόμενα σε άλλες κλάσεις (κλάση 21), υφάσματα και είδη υφαντουργίας μη περιλαμβανόμενα σε άλλες κλάσεις, κλινοσκεπάσματα και τραπεζομάντηλα (κλάση 24), τάπητες, επενδύσεις τοίχων όχι από ύφασμα, χαρτί τοιχοστρωσίας (ταπετσαρία) (κλάση 27), υπηρεσίες λιανικής πώλησης επίπλων, μαξιλαριών, καθρεπτών, ταπετσαρίας, ταπήτων, λαμπτήρων, υφασμάτων, υφαντουργικών προϊόντων, αντικειμένων στολισμού, εργαλείων και άλλων σκευών οικιακής και μαγειρικής χρήσης, επιτραπέζιων σκευών, ειδών υαλουργίας, πορσελάνης και ειδών κεραμικής, κηροπηγίων, χαρτοπετσετών, σακιδίων, κοσμημάτων, βιβλίων και περιοδικών (κλάση 35).

12      Το εικονιστικό σήμα MANHATTAN απεικονίζεται ως εξής: