Language of document : ECLI:EU:T:2019:211

WYROK SĄDU (pierwsza izba)

z dnia 2 kwietnia 2019 r.(*)

Służba publiczna – Personel kontraktowy – Umowa na czas nieokreślony – Artykuł 47 lit. c) ppkt (i) WZIP – Rozwiązanie umowy za wypowiedzeniem – Podstawy wypowiedzenia – Utrata zaufania – Interes służby – Oczywisty błąd w ocenie – Obowiązek staranności – Zasada dobrej administracji – Artykuły 30 i 41 karty praw podstawowych – Kwestia incydentalna – Publikacja w Internecie dokumentów dołączonych do akt postępowania przed Sądem – Artykuł 17 regulaminu pracowniczego

W sprawie T‑492/17

Stephan Fleig, były członek personelu kontraktowego Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych, zamieszkały w Berlinie (Niemcy), reprezentowany przez H. Tettenborna, avocat,

strona skarżąca,

przeciwko

Europejskiej Służbie Działań Zewnętrznych (ESDZ), reprezentowanej przez S. Marquardta, działającego w charakterze pełnomocnika,

strona pozwana,

mającej za przedmiot oparte na art. 270 TFUE żądanie zmierzające, po pierwsze, do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 19 września 2016 r., na mocy której dyrektor dyrekcji ds. zasobów ludzkich ESDZ, działający w charakterze organu upoważnionego do zawierania umów o pracę, rozwiązał umowę o pracę skarżącego ze skutkiem od dnia 19 czerwca 2017 r., a po drugie, do uzyskania naprawienia szkody, jaką miał ponieść skarżący w wyniku tej decyzji,

SĄD (pierwsza izba),

w składzie: I. Pelikánová, prezes, P. Nihoul i J. Svenningsen (sprawozdawca), sędziowie,

sekretarz: S. Bukšek Tomac, administrator,

uwzględniając pisemny etap postępowania i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 4 grudnia 2018 r.,

wydaje następujący

Wyrok(1)

[]

 Co do prawa

[]

 W przedmiocie publikacji w Internecie pewnych dokumentów już załączonych do akt sprawy Sądu

138    Pismem z dnia 30 października 2017 r. skarżący poinformował wysokiego przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa o zamiarze podania do publicznej wiadomości, poprzez publikacje w Internecie, pewnych dotyczących go dokumentów, a mianowicie wszystkich załączników do zażalenia i wniosków, o których mowa w pkt 87 powyżej, a także do skargi wniesionej do Sądu do spraw Służby Publicznej, o której mowa w pkt 24 powyżej. Informacja ta została przedstawiona w taki sposób, jakby była objęta zakresem art. 17a ust. 2 akapit pierwszy regulaminu pracowniczego.

139    W następstwie wiadomości wysłanej pocztą elektroniczną przez ESDZ do doradcy skarżącego w odpowiedzi na to pierwsze pismo, skarżący w dniu 13 listopada 2017 r. skierował kolejne pismo do wysokiego przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, podnosząc, że sporne dokumenty zostały już ujawnione w 2013 r., ponieważ zostały one przekazane nieokreślonej organizacji, a także „ośmiu różnym osobom”, w tym jego matce. Publikacja ta była zgodna z prawem, ponieważ była ona przedmiotem wniosku o wydanie zezwolenia z dnia 27 marca 2013 r., a ESDZ nie sprzeciwiała się tej publikacji. Wspomniane dokumenty zostały opublikowane na stronie internetowej skarżącego za pośrednictwem osób związanych z jego matką.

140    Dwoma pismami z dnia 17 i 24 listopada 2017 r. ESDZ wskazała w szczególności skarżącemu, że publikacja pewnych dokumentów przedstawionych jako załączniki do skargi w niniejszym postępowaniu stanowi naruszenie zasady poufności postępowania sądowego w toku.

141    Po przekazaniu skarżącemu pisma ESDZ z dnia 4 grudnia 2017 r., informującego Sąd o faktach wymienionych w pkt 138 i 139 powyżej (zob. pkt 34 powyżej) i publikacji w międzyczasie kilku dokumentów, skarżący przedstawił uwagi w tej kwestii w replice.

142    Skarżący uważa, że rozpatrywana publikacja nie jest niezgodna z prawem. W istocie potwierdza on, że rozpatrywane dokumenty były wcześniej przedmiotem zgodnej z prawem publikacji, ponieważ wniosek, który on złożył w tym celu w dniu 27 marca 2013 r., został w sposób dorozumiany uwzględniony przez ESDZ, ze względu na brak sprzeciwu z jej strony w przewidzianym w art. 17a ust. 2 akapit drugi regulaminu pracowniczego terminie trzydziestu dni roboczych. W związku z tym okoliczność, że owe dokumenty zostały przedstawione w ramach późniejszego postępowania sądowego, nie może im przywrócić charakteru poufnego, który utraciły.

143    ESDZ kwestionuje zasadność argumentacji skarżącego.

144    Skarżący przyznaje, że w Internecie zostały opublikowane dokumenty, które przedstawił w ramach niniejszego postępowania, a mianowicie pewne dokumenty, które zostały załączone do dwóch wniosków złożonych na podstawie art. 90 ust. 1 regulaminu pracowniczego w dniach 20 i 24 marca 2013 r., zarejestrowanych odpowiednio pod numerami D/227/13 i D/233/13, przy czym ten ostatni wniosek dotyczył zdarzeń związanych z przetwarzaniem jego dokumentacji medycznej. Nawet jeśli twierdził on, że publikacja ta, choć miała miejsce na jego własnej stronie internetowej, została dokonana nie przez niego samego, ale przez niezidentyfikowane osoby, którym jego matka przekazała dane dokumenty, przyznaje, że to za jego pośrednictwem dokumenty te opuściły sferę ściśle poufną, w której wcześniej się mieściły. Niemniej jednak twierdzi, że wyjście z tej sfery było zgodne z prawem i stanowiło publikację wspomnianych dokumentów.

145    Należy zauważyć, że art. 17 i 17a regulaminu pracowniczego mają różne przedmioty, które skarżący myli. Wspomniany art. 17 dotyczy bowiem ustanowionego wobec wszystkich urzędników lub pracowników zakazu ujawniania wszelkiego rodzaju informacji, które nie zostały podane do publicznej wiadomości, niezależnie od tego, czy są one utrwalone na nośniku, których posiadanie jest związane z pełnieniem obowiązków przez tego urzędnika lub pracownika, chyba że uzyskał on w tym zakresie uprzednie zezwolenie. Zakaz ten trwa po zakończeniu służby. Wspomniany art. 17a dotyczy natomiast publikacji jakichkolwiek treści dotyczących w szczególności pracy, analizy lub opinii, które wiążą się z działalnością Unii. Taka publikacja jest przedmiotem szczególnej ochrony z tytułu wolności wyrażania opinii, z zastrzeżeniami określonymi w tym artykule i które dotyczą przestrzegania zasad lojalności i bezstronności, godności urzędu i zakazu ujawnienia informacji, których posiadanie jest związane z wykonywaniem obowiązków, oraz podlega szczególnej procedurze zezwolenia, w ramach której brak odpowiedzi w terminie trzydziestu dni roboczych oznacza dorozumianą zgodę.

146    W niniejszym przypadku wniosek o udzielenie zezwolenia, na który skarżący się powołuje, czyli pismo, które wysłał w dniu 27 marca 2013 r. do ESDZ, mimo że odwoływał się do art. 17a regulaminu pracowniczego, dotyczył w rzeczywistości zgodnie z jego wyraźnym brzmieniem, ale także w świetle jego treści, ujawnienia informacji, które jest regulowane przez art. 17 regulaminu pracowniczego. W konsekwencji, wbrew temu, co twierdzi skarżący, brak doręczenia decyzji w terminie trzydziestu dni roboczych nie stanowi dorozumianego braku sprzeciwu. W istocie ten wniosek o zezwolenie podlegał art. 90 ust. 1 regulaminu pracowniczego, a w związku z tym organ dysponował terminem czterech miesięcy na wydanie decyzji, a brak decyzji w tym terminie oznaczał dorozumianą decyzję odmowną.

147    Z akt sprawy wynika, że ESDZ udzieliła odpowiedzi na złożony przez skarżącego wniosek o udzielenie zezwolenia pismem z dnia 5 maja 2013 r., czyli w przewidzianym w art. 90 ust. 1 regulaminu pracowniczego terminie czterech miesięcy. W piśmie tym, które rozpoczynało się krótkim opisem zakresu art. 17a regulaminu pracowniczego, ESDZ ograniczyła się do zezwolenia na ujawnienie danych dokumentów w celu umożliwienia skarżącemu uzyskania pomocy w ramach jego dokumentacji medycznej. W związku z zasadą poufności zapisaną w art. 17 regulaminu pracowniczego, zezwolenie takie musi podlegać ścisłej wykładni. W konsekwencji, w kontekście wniosku skarżącego i skierowanej do niego odpowiedzi jakiekolwiek ujawnienie rozpatrywanych dokumentów, które nie było ściśle związane z osobistą pomocą dla skarżącego w ramach jego dokumentacji medycznej, na płaszczyźnie społecznej, medycznej, psychologicznej lub prawnej, było wykluczone. W przypadku wątpliwości to do skarżącego należało upewnienie się u ESDZ, że planowane ujawnienie jest objęte ograniczonym zezwoleniem, które otrzymał. Jest tak, tym bardziej że wspomniane zezwolenie zawierało przypomnienie jego obowiązków wynikających z regulaminu pracowniczego, w szczególności obowiązku powstrzymania się od jakiegokolwiek ujawniania bez zezwolenia informacji uzyskanych w ramach wykonywania swoich obowiązków i poszanowania zasad lojalności i bezstronności.

148    Z powyższych rozważań wynika, że skarżący nie może w żaden sposób skutecznie uzasadniać publikacji w Internecie wszystkich lub części dokumentów objętych jego wnioskiem z dnia 27 marca 2013 r. poprzez przywołanie tego wniosku i udzielonej na niego odpowiedzi.

149    Skarżący nie może także skutecznie powoływać się na ujawnienie za zezwoleniem tych dokumentów osobom wykwalifikowanym w celu zapewnienia mu osobistej pomocy, takiej jak opisana w pkt 147 powyżej, aby twierdzić, że wspomniane dokumenty zostały podane do publicznej wiadomości przed wszczęciem niniejszego postępowania i że ich przedstawienie w toku tego postępowania nie podlega w związku z tym obowiązkowi nieujawniania informacji, który wiąże się z dokumentami i pismami objętymi postępowaniem sądowym.

150    Wreszcie skarżący nie może skutecznie podnosić, że publikacja rozpatrywanych dokumentów została dokonana przez jego matkę lub związane z nią osoby. Oprócz bowiem faktu, że publikacja rozpatrywanych dokumentów na jego własnej stronie internetowej przez osoby trzecie jest mało wiarygodna, przynajmniej w przypadku, gdyby miało się to odbyć bez jego zgody, to przekazanie tych dokumentów jego matce stanowi naruszenie warunków zezwolenia, które zostało mu udzielone. Ponadto nawet przy założeniu, że urzędnik lub pracownik zgodnie z prawem przekazuje dokument poufny osobie trzeciej na podstawie zezwolenia na ujawnienie, musi upewnić się, że ta osoba będzie przestrzegać warunków wspomnianego zezwolenia. W konsekwencji, nawet przy założeniu, że sama publikacja nastąpiła bez udziału skarżącego, należy jednak stwierdzić, że poprzez naruszenie granic udzielonego mu zezwolenia na ujawnienie obiektywnie stworzył on ryzyko takiej publikacji i w niej uczestniczył (zob. podobnie postanowienie z dnia 16 marca 2016 r., One of Us i in./Komisja, T‑561/14, niepublikowane, EU:T:2015:917, pkt 58, 59).

151    Należy jednak przypomnieć, że ujawnienie dokumentów procesowych przez stronę podmiotom trzecim, w sytuacji gdy dokumenty te nie zostały przekazane w celu obrony interesów tej strony, stanowi nadużycie proceduralne (zob. wyrok z dnia 14 listopada 2012 r., Nexans France i Nexans/Komisja, T‑135/09, EU:T:2012:596, pkt 108 i przytoczone tam orzecznictwo). Jest tak tym bardziej wtedy, gdy takie dokumenty są publikowane, tak jak w niniejszym przypadku.

152    Należy uwzględnić to nadużycie proceduralne na poziomie kosztów, ponieważ incydent ten sprawił, że konieczne stały się specjalne zawiadomienie i dodatkowe uwagi (zob. podobnie wyrok z dnia 17 czerwca 1998 r., Svenska Journalistförbundet/Rada, T‑174/95, EU:T:1998:127, pkt 139).

153    W związku z tym należy obciążyć skarżącego kosztami związanymi ze wspomnianym nadużyciem proceduralnym.

 W przedmiocie kosztów

154    Zgodnie z art. 134 § 1 regulaminu postępowania kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Ponieważ skarżący przegrał sprawę, należy obciążyć go kosztami zgodnie z żądaniami ESDZ, wraz z kosztami postępowania w kwestii incydentalnej, o której mowa w pkt 138–153 powyżej.

Z powyższych względów

SĄD (pierwsza izba)

orzeka, co następuje:

1)      Skarga zostaje oddalona.

2)      Stephan Fleig zostaje obciążony kosztami postępowania.

Pelikánová

Nihoul

Svenningsen

Wyrok ogłoszono na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu w dniu 2 kwietnia 2019 r.

Podpisy


*      Język postępowania: niemiecki.


1      Poniżej zostały odtworzone jedynie te punkty wyroku, których publikację Sąd uznał za wskazaną.