Language of document : ECLI:EU:C:2019:352

Wydanie tymczasowe

WYROK TRYBUNAŁU (pierwsza izba)

z dnia 2 maja 2019 r.(*)

Odesłanie prejudycjalne – Pomoc nowa i pomoc istniejąca – Pojęcie nowej pomocy – Zwrot podatku od dywidend – System rozszerzony o spółki z siedzibą poza terytorium danego państwa członkowskiego – Swobodny przepływ kapitału – Obowiązki sądów krajowych

W sprawie C‑598/17

mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Gerechtshof’s‑Hertogenbosch (sąd apelacyjny w ’s-Hertogenbosch, Niderlandy) postanowieniem z dnia 12 października 2017 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 16 października 2017 r., w postępowaniu:

A-Fonds

przeciwko

Inspecteur van de Belastingdienst,

TRYBUNAŁ (pierwsza izba),

w składzie: J.C. Bonichot (sprawozdawca), prezes izby, C. Toader, A. Rosas, L. Bay Larsen i M. Safjan, sędziowie,

rzecznik generalny: H. Saugmandsgaard Øe,

sekretarz: A. Calot Escobar,

uwzględniając pisemny etap postępowania,

rozważywszy uwagi przedstawione:

–        w imieniu A-Fonds przez R. van der Jagta,

–        w imieniu rządu niderlandzkiego przez M.K. Bulterman i J. Langera, działających w charakterze pełnomocników,

–        w imieniu Komisji Europejskiej przez P.J. Loewenthala, A. Bouchagiara, S. Noë oraz N. Gossement, działających w charakterze pełnomocników,

po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 19 grudnia 2018 r.,

wydaje następujący

Wyrok

1        Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 107 i 108 TFUE.

2        Wniosek ten został złożony w ramach sporu między A‑Fonds a Inspecteur van de Belastingdienst (inspektorem administracji skarbowej, Niderlandy) (zwanym dalej „organem podatkowym”), dotyczącego zwrotu podatku od dywidend pobieranego przez holenderskie organy podatkowe.

 Ramy prawne

 Prawo Unii

3        Zgodnie z art. 1 lit. c) rozporządzenia Rady (WE) nr 659/1999 z dnia 22 marca 1999 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania art. 93 traktatu WE (Dz.U. 1999, L 83, s. 1) „»nowa pomoc« oznacza każdą pomoc, czyli programy pomocowe i pomoc indywidualną, która nie jest pomocą istniejącą, włącznie ze zmianami istniejącej pomocy”.

4        Artykuł 1 lit. c) rozporządzenia Rady (WE) nr 2015/1589 z dnia 13 lipca 2015 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania art. 108 [TFUE] (Dz.U. 2015, L 248, s. 9) stanowi przepis identyczny z przepisem przywołanym w punkcie powyżej.

5        Artykuł 4 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 794/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 659/1999 (Dz.U. 2004, L 1999, s. 1) stanowi:

„Dla celów art. 1 lit. c) [rozporządzenia nr 659/1999] zmiana pomocy istniejącej oznacza jakąkolwiek zmianę inną niż modyfikacje o czysto administracyjnym lub formalnym charakterze, która nie może wpłynąć na ocenę zgodności danego środka pomocowego ze wspólnym rynkiem. Jednak wzrost pierwotnego budżetu istniejącego programu pomocowego do 20% nie jest uznawany za zmianę pomocy istniejącej”.

 Prawo niderlandzkie

 Ustawa Wet Vpb z 1969

6        Wet op de vennootschapsbelasting (ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych) z dnia 8 października 1969 r., w wersji mającej zastosowanie do okoliczności faktycznych sporu w postępowaniu głównym (zwana dalej „Wet Vpb 1969”), stanowi w art. 2 ust. 1 lit. f) i g):

„Opodatkowaniu podlegają jako podatnicy krajowi następujące podmioty posiadające siedzibę w Niderlandach:

[…]

f.      wspólne fundusze inwestycyjne;

g.      przedsiębiorstwa wymienione w ust. 3 należące do osób prawnych prawa publicznego”.

7        Artykuł 2 ust. 3 Wet Vpb z 1969 ustanawia wykaz przedsiębiorstw prowadzących działalność w określonych sektorach gospodarki.

8        Zgodnie z art. 2 ust. 7 ustawy Wet Vpb z 1969 podmioty, w których tylko niderlandzkie osoby prawne prawa publicznego, pośrednio lub bezpośrednio, posiadają akcje, udziały lub są ich członkami, a także podmioty, których członkowie zarządu są wyłącznie powoływani i odwoływani pośrednio lub bezpośrednio przez niderlandzkie osoby prawne prawa publicznego i których majątek w przypadku likwidacji pozostaje wyłącznie do dyspozycji niderlandzkich osób prawnych prawa publicznego, „podlegają opodatkowaniu jedynie w zakresie, w jakim prowadzą one przedsiębiorstwo w rozumieniu ust. 3”.

 Wet DB 1965

9        Wet op de dividendbelasting (ustawa o podatku od dywidend, zwana dalej „Wet DB 1965”) była w okresie, w którym zaistniały okoliczności faktyczne sporu w postępowaniu głównym, przedmiotem wielokrotnych nowelizacji.

10      W brzmieniu obowiązującym od dnia 11 lipca 2008 r., przywołanym przez sąd odsyłający, Wet DB 1965 przewiduje w art. 1 ust. 1:

„Pod nazwą »podatku od dywidend« pobierany jest podatek bezpośredni od podmiotów, które bezpośrednio lub za pomocą świadectw posiadają prawo do przychodów z akcji […]”.

11      Artykuł 10 Wet DB 1965, w tym samym brzmieniu, określa szczegółowe warunki zwrotu tego podatku, w następujący sposób:

„1.      Decyzją podejmowaną przez inspektora, od której można wnieść zażalenie, osobie prawnej z siedzibą w Niderlandach niebędącej podatnikiem podatku od osób prawnych przyznaje się na jej wniosek zwrot podatku od dywidend pobranego od niej w trakcie roku kalendarzowego, jeśli podatek ten wynosi ponad 23 EUR.

[…]

3.      Ustęp pierwszy ma zastosowanie przez analogię do podmiotu z siedzibą w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, która nie podlega w tym państwie podatkowi od zysków i która gdyby miała siedzibę w Niderlandach, nie podlegałaby również obowiązkowi uiszczania zaliczki na podatek od osób prawnych. Zdanie pierwsze nie ma zastosowania do osób podmiotów pełniących funkcje porównywalne z funkcjami przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania, o których mowa w art. 6a lub art. 28 [Wet Vpb 1969]”.

 Postępowanie główne i pytania prejudycjalne

12      A‑Fonds stanowi „Spezial-Sondervermögen” (specjalny fundusz inwestycyjny), który nie posiada osobowości prawnej, z siedzibą w Niemczech.

13      Takie fundusze są zwolnione z podatku od osób prawnych i podatku od działalności gospodarczej. Uznaje się, że inwestorzy uczestniczący w tych funduszach uzyskują dochody proporcjonalnie do posiadanych przez nich udziałów. Dochód osiągnięty w ten sposób przez inwestorów podlega opodatkowaniu zgodnie z ich osobistym statusem podatkowym na podstawie niemieckiego prawa podatkowego.

14      Od momentu utworzenia A‑Fonds wszystkie akcje tego funduszu znajdują się w posiadaniu BBB.

15      BBB jest podmiotem niemieckiego prawa publicznego (Anstalt des öffentlichen Rechts), wyposażonym w osobowość prawną, utworzonym przez grupę niemieckich gmin będących osobami prawnymi prawa publicznego. BBB prowadzi działalność bankową, lecz nie wyłącznie w celu osiągania zysku. Do zakresu jego obowiązków należą również zadania realizowane w interesie publicznym. BBB przeznacza część swoich dochodów na wspieranie działań społecznych, kulturalnych, sportowych, naukowych i edukacyjnych w krajach związkowych, w których prowadzi działalność.

16      BBB podlega w Niemczech opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych i podatkiem od działalności gospodarczej. Z postanowienia odsyłającego wynika również, że 95% dywidend wypłaconych BBB jest zwolnione z niemieckiego podatku od zysków kapitałowych i że nie można opodatkować dywidend wypłacanych BBB w Niderlandach, ponieważ jego udział w A‑Fonds stanowi część aktywów trwałych funduszu (Anlagebuch).

17      W czasie zaistnienia okoliczności faktycznych sporu w postępowaniu głównym BBB – za pośrednictwem A‑Fonds – był w posiadaniu akcji spółek niderlandzkich podlegających przepisom Wet DB 1965. Niderlandzki podatek od dywidend wypłaconych z tytułu posiadanych przez niego akcji został uiszczony za lata podatkowe od 2002/2003 do 2007/2008.

18      W wielu wnioskach BBB zwracał się do niderlandzkich organów podatkowych – na podstawie art. 10 ust. 1 Wet DB 1965 – o zwrot tego podatku. Niderlandzkie organy podatkowe oddalały te wnioski.

19      Z postanowienia odsyłającego wynika, że przynajmniej w odniesieniu do lat podatkowych, które upłynęły od dnia 1 listopada 2002 r. do dnia 31 października 2008 r. organy podatkowe uznały, że BBB nie miał uprawnień do ubiegania się o zwrot [podatku] ze względu na fakt, że nie miał siedziby w Niderlandach.

20      A‑Fonds wniósł do rechtbank Zeeland-West-Brabant te Breda (sądu pierwszej instancji dla Zeeland-West-Brabant w Bredzie, Niderlandy) skargi o stwierdzenie nieważności decyzji odmawiających zwrotu; skargi te zostały jednak oddalone wyrokiem z dnia 6 maja 2014 r. jako bezzasadne. Sąd ten uznał w szczególności, że sytuacja A‑Fonds nie była porównywalna z sytuacją podmiotu, do którego odnosi art. 10 ust. 1 Wet DB 1965.

21      A‑Fonds wniósł apelację od tego wyroku do Gerechtshof’s‑Hertogenbosch (sądu apelacyjnego w s‑Hertogenbosch).

22      Sąd ten jest zdania, że zarówno wnioski o zwrot podatku kierowane przez A‑Fonds do organów podatkowych, jak również wnoszone przez ten fundusz powództwa powinny były zostać uznane za wnoszone w imieniu BBB.

23      Sąd ten ocenia, że decyzje organów podatkowych o odmowie zwrotu podatku od dywidend, o który wnosił BBB powołując się na fakt, że ma on siedzibę w państwie członkowskim innym niż Królestwo Niderlandów, naruszają swobodny przepływu kapitału.

24      Sąd ten wskazuje, że dywidendy otrzymane z tytułu inwestycji osób prawnych prawa publicznego z siedzibą w Niderlandach, które na mocy Wet Vpb 1969 nie podlegają podatkowi dochodowemu od osób prawnych na tej podstawie, że prowadzą one działalność inną niż ta, o której mowa w art. 2 ust. 3 Wet Vpb 1969,co do zasady podlegają w Niderlandach podatkowi od dywidend. Jednakże podatek ten podlega następnie zwrotowi zgodnie z art. 10 ust. 1 Wet DB 1965.

25      Sąd ten wywodzi stąd, że fakt, iż BBB nie może ubiegać się o zwrot podatku od dywidend na podstawie tego samego przepisu, mimo że prowadzi działalność porównywalną do działalności osób prawnych niderlandzkiego prawa publicznego niebędących podatnikami podatku dochodowego od osób prawnych w Niderlandach, stanowi ograniczenie swobodnego przepływu kapitału.

26      Uważa on, że należy zatem przyznać BBB zwrot w kwocie równej wartości, którą otrzymałaby na podstawie art. 10 ust. 1 Wet BD 1965 osoba prawna prawa publicznego z siedzibą w Niderlandach, niebędąca podatkiem podatku dochodowego od osób prawnych w tym państwie członkowskim.

27      Jednakże sąd ten wyraża wątpliwości co do tego, czy przyznanie takiego zwrotu jest zgodne z prawem Unii w zakresie pomocy państwa.

28      Sąd odsyłający jest zdania – biorąc pod uwagę fakt, że zwrot podatku od dywidend przewidziany w art. 10 ust. 1 Wet DB 1965 jest w postępowaniu przed sądem krajowym nierozerwalnie związany ze zwolnieniem przedsiębiorstw publicznych od podatku dochodowego od osób prawnych, na podstawie art. 2 ust. 3 Wet Vpb 1969, który Komisja Europejska w decyzji z dnia 2 maja 2013 r. C(2013) 2372 final uznała za istniejący program pomocy niezgodny z rynkiem wewnętrznym – że rozpatrywany zwrot stanowi również istniejący program pomocy.

29      W tym kontekście sąd odsyłający rozważa, czy uwzględnienie podniesionego przez skarżącą w postępowaniu głównym żądania zwrotu podatku, na podstawie art. 56 ust. 1 WE, obecnie art. 63 ust. 1 TFUE, nie stanowi zmiany istniejącej pomocy, z tym skutkiem, iż staje się ona nową pomocą w rozumieniu art. 1 lit. c) rozporządzenia nr 659/1999.

30      Na wypadek gdyby tak było, sąd ten rozważa możliwość wydania orzeczenia uwzględniającego takie żądanie oraz w szczególności konieczność poinformowania o tym orzeczeniu Komisji, zgodnie z art. 108 ust. 3 TFUE.

31      Sąd ten wskazuje, że chodzi o „sprawa precedensową” oraz że do organu podatkowego wpłynęło już niemal 1000 podobnych wniosków o zwrot.

32      W tych okolicznościach Gerechtshof’s-Hertogenbosch (sąd apelacyjny w s‑Hertogenbosch) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:

„1)      Czy rozszerzenie zakresu istniejącego programu pomocy w wyniku skutecznego powołania się przez podatnika na ustanowioną w art. 56 [WE] (obecnie art. 63 TFUE) swobodę przepływ kapitału stanowi zmianę istniejącej pomocy, którą należy uznać za nową pomoc?

2)      Na wypadek odpowiedzi twierdzącej: czy wykonywanie przez sąd krajowy zadań powierzonych mu zgodnie z art. 108 ust. 3 TFUE sprzeciwia się temu, by podatnikowi została przyznana korzyść podatkowa, na którą podatnik powołuje się zgodnie z art. 56 [WE] (obecnie art. 63 TFUE), czy też odnośne orzeczenie przewidujące przyznanie tej pomocy należy zgłosić Komisji, czy też – w związku z powierzonym sądowi na mocy art. 108 ust. 3 TFUE zadaniem dotyczącym sprawowania kontroli – sąd krajowy musi podjąć inne działania względnie środki?”.

 W przedmiocie dopuszczalności wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym

33      Komisja twierdzi, że wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym jest niedopuszczalny ze względu na to, że nie zawiera okoliczności faktycznych i prawnych koniecznych do tego, by Trybunał mógł udzielić użytecznej odpowiedzi na zadane pytania.

34      W tym względzie należy wskazać, że oba pytania przedłożone przez sąd odsyłający opierają się na założeniu, że system zwrotu podatku od dywidend będący przedmiotem postępowania głównego stanowi system istniejącej pomocy.

35      W szczególności sąd odsyłający opiera swoją analizę na fakcie, że w sprawie w postępowaniu głównym zwrot podatku od dywidend – na podstawie w art. 10 ust. 1 Wet DB 1965 – jest nierozerwalnie związany ze zwolnieniem – na podstawie art. 2 ust. 3 Wet Vpb 1969 – przedsiębiorstw publicznych od podatku dochodowego od osób prawnych, które Komisja Europejska w decyzji z dnia 2 maja 2013 r. C(2013) 2372 final uznała za istniejący program pomocy niezgodny z rynkiem wewnętrznym.

36      Jednakże, jak wskazuje sama Komisja w swoich uwagach na piśmie, należy stwierdzić, że decyzja ta dotyczy jedynie systemu zwolnienia z podatku dochodowego od osób prawnych mającego zastosowanie do osób prawnych prawa publicznego, przewidzianego w Wet Vpb 1969, a nie sytemu zwrotu podatku od dywidend, przewidzianego w art. 10 ust. 1 Wet DB 1965.

37      Ponadto zakres zastosowania tych systemów nie pokrywa się, skoro drugi z tych systemów – w szerszy sposób – odnosi się do wszystkich przedsiębiorstw niderlandzkich zwolnionych z podatku dochodowego od osób prawnych.

38      Nie można zatem zasadnie przyjąć, że stwierdzenie przez Komisję, że system zwolnienia z podatku dochodowego od osób prawnych przewidziany w art. 2 Wet Vpb 1969 w stosunku do niderlandzkich przedsiębiorstw publicznych stanowi istniejący program pomocy niezgodny z rynkiem wewnętrznym, odnosi się mutatis mutandis do systemu zwrotu podatku od dywidend przewidzianego w art. 10 ust. 1 Wet DB 1965.

39      Nie sposób jednakże zaprzeczyć, jak wskazuje zresztą sąd odsyłający, że w szczególnym przypadku, gdy zwrotu podatku od dywidend zostaje przyznany niderlandzkiemu przedsiębiorstwu prawa publicznego na tej podstawie, iż jest ono zwolnione z podatku dochodowego od osób prawnych na mocy art. 2 Wet Vpb z 1969 r., zwrot ten przedstawia się jako bezpośredni i nierozerwalny skutek przyznania pomocy państwa i że może w związku z tym zostać uznany za stanowiący taką pomoc.

40      W związku z tym, ponieważ nie można wykluczyć uznania rozpatrywanego środka ustawowego za pomoc państwa, a sprawdzenie jego zgodności z art. 108 ust. 3 TFUE należy do sądu krajowego, należy uznać, że odpowiedzi na przedstawiane pytania będą użyteczne dla sądu odsyłającego dla rozstrzygnięcia sporu w postępowaniu głównym, oraz że w związku z tym należy je uznać za oparte na przesłance, zgodnie z którą system zwrotu podatku od dywidend będący przedmiotem postępowania głównego stanowi system pomocy.

 W przedmiocie pytań prejudycjalnych

41      Na wstępie należy zauważyć, że sąd odsyłający nie zwraca się do Trybunału o wykładnię art. 56 ust. 1 WE, obecnie art. 63 ust. 1 TFUE, który zakazuje wszelkich ograniczeń w przepływie kapitału między państwami członkowskimi oraz między państwami członkowskimi a państwami trzecimi, którego naruszenie wydaje się być dla niego ustalone. Jak bowiem wynika z postanowienia odsyłającego, naruszenie to wynika z faktu, że ustawodawstwo niderlandzkie uzależnia możliwość uzyskania korzyści polegającej na zwrocie podatku od dywidend od spełnienia warunku dotyczącego siedziby na terytorium krajowym.

42      Należy również zwrócić uwagę, że istotne dla sprawy przepisy rozporządzenia nr 659/1999, do których odwołuje się sąd odsyłający, zostały ustanowione w identycznym brzmieniu w rozporządzeniu 2015/1589, które je zastąpiło, wobec czego nie jest konieczne ustalenie zastosowania ratione temporis tych dwóch rozporządzeń do okoliczności faktycznych sprawy w postępowaniu głównym.

43      W świetle powyższych rozważań zasadne jest uznać, że poprzez swoje dwa pytania, które należy rozpatrzyć łącznie, sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy prawo Unii sprzeciwia się temu, aby sąd państwa członkowskiego, w celu zapewnienia zgodności z art. 56 ust. 1 WE, obecnie art. 63 ust. 1 TFUE, przyznał przedsiębiorstwu mającemu siedzibę w innym państwie członkowskim korzyść wynikającą z programu pomocy państwa, jakim jest system zwrotu podatku od dywidend będący przedmiotem sporu w postępowaniu głównym. Sąd odsyłający zwraca się w szczególności z pytaniem, czy w przypadku uznania takiego systemu pomocy za pomoc istniejącą decyzja przyznająca korzyść wynikającą z tego systemu stanowi nową pomoc w rozumieniu art. 1 lit. c) rozporządzenia nr 659/1999, o której sąd odsyłający byłby zobowiązany poinformować Komisję, zgodnie z art. 108 ust. 3 zdanie ostatnie TFUE.

44      Należy zwrócić uwagę, że pytania przedstawione przez sąd odsyłający wymagają – na co zresztą wskazuje sam sąd – wstępnego sprawdzenia, czy prawo Unii nie sprzeciwia się temu, aby sąd ten w ramach swej właściwości zbadał zgodność rozpatrywanego w postępowaniu głównym warunku dotyczącego siedziby z zasadą swobodnego przepływu kapitału, czy też kontrola taka wchodzi w zakres wyłącznej kompetencji Komisji wykonywanej w celu oceny zgodności systemu pomocy z rynkiem wewnętrznym.

45      Jak wynika z utrwalonego orzecznictwa Trybunału, w ramach ustanowionego w traktacie systemu kontroli pomocy państwa sądy krajowe i Komisja odgrywają uzupełniające się, lecz odmienne role (zob. podobnie wyroki: z dnia 11 lipca 1996 r., SFEI i in., C‑39/94, EU:C:1996:285, pkt 41; a także z dnia 15 września 2016 r., PGE, C‑574/14, EU:C:2016:686, pkt 30 i przytoczone tam orzecznictwo).

46      Podczas gdy ocena zgodności pomocy z rynkiem wewnętrznym należy do wyłącznych kompetencji Komisji, sądy krajowe, działające pod kontrolą sądów Unii, zapewniają ochronę praw jednostek w przypadku naruszenia obowiązku uprzedniego zgłoszenia Komisji pomocy państwa, przewidzianego w art. 108 ust. 3 zdanie ostatnie TFUE (zob. podobnie wyrok z dnia 8 grudnia 2011 r., Residex Capital IV, C‑275/10, EU:C:2011:814, pkt 27). Tego rodzaju naruszenie, na które powołują się jednostki, a które zostaje stwierdzone przez sądy krajowe, powinno prowadzić te sądy do wyciągnięcia z niego wszelkich konsekwencji, zgodnie z prawem krajowym, aczkolwiek orzeczenia wydawane w tym zakresie przez sądy krajowe nie obejmują oceny zgodności pomocy z rynkiem wewnętrznym, która to ocena wchodzi w zakres wyłącznych kompetencji Komisji, poddanej kontroli Trybunału (zob. podobnie wyrok z dnia 23 kwietnia 2002 r., Nygård, C‑234/99, EU:C:2002:244, pkt 59 i przytoczone tam orzecznictwo).

47      Z orzecznictwa Trybunału wynika również, że sąd krajowy nie jest właściwy w zakresie oceny zgodności zasad programu pomocy z mającymi bezpośredni skutek postanowieniami traktatu innymi niż te, które dotyczą pomocy państwa, jeżeli zasady te mogą być poddane odrębnej ocenie i mimo że stanowią część danego programu pomocy, nie są konieczne do osiągnięcia celu tego programu lub jego funkcjonowania (zob. podobnie wyroki: z dnia 22 marca 1977 r., Iannelli & Volpi, 74/76, EU:C:1977:51, pkt 14; z dnia 23 kwietnia 2002 r., Nygård, C‑234/99, EU:C:2002:244, pkt 57).

48      Natomiast zasady pomocy mogą być do tego stopnia nierozerwalnie związane z samym celem pomocy, że nie jest możliwe poddanie ich odrębnej ocenie, tak że ich wpływ na zgodność lub niezgodność pomocy jako całości musi w konsekwencji zostać koniecznie oceniony w toku postępowania prowadzonego na podstawie art. 108 TFUE (zob. podobnie wyrok z dnia 22 marca 1977 r. w sprawie Iannelli & Volpi, 74/76, EU:C:1977:51, pkt 14).

49      W niniejszej sprawie tak właśnie dzieje się w przypadku warunku dotyczącego siedziby przewidzianego przez rozpatrywany w postępowaniu głównym system zwrotu podatku od dywidend, jeżeli uzna się, że stanowi on program pomocy państwa, ponieważ warunek ten okazuje się nierozerwalnie związany z samym celem rozpatrywanego zwolnienia, którym jest wspieranie wyłącznie przedsiębiorstw krajowych.

50      Ponadto należy wskazać, że w sprawie w postępowaniu głównym taka kontrola skutkowałaby zawsze – nawet jeśli tyko pośrednio – podważeniem warunku dotyczącego siedziby, przewidzianego w art. 2 ustawy Wet Vpb 1969, w celu zwolnienia z podatku od osób prawnych przedsiębiorstw państwowych, co stanowi warunek niezbędny do osiągnięcia celu i funkcjonowania tego programu pomocy.

51      Wyodrębnienie takiego warunku – który wydaje się być niezbędny do osiągnięcia celu i do funkcjonowania programu pomocy – okazuje się zatem niemożliwe bez uszczerbku dla podziału kompetencji w dziedzinie pomocy państwa między Komisję a sądy krajowe.

52      Należy zatem stwierdzić, że prawo Unii sprzeciwia się temu, by sąd krajowy dokonywał oceny zgodności rozpatrywanego w postępowaniu głównym warunku dotyczącego siedziby z zasadą swobodnego przepływu kapitału, w sytuacji gdy rozpatrywany system zwrotu podatku od dywidend stanowi program pomocy.

53      Wynika stąd, że taki sąd nie może a fortiori wyciągnąć konsekwencji z ewentualnego naruszenia zasady swobodnego przepływu kapitału przez warunek dotyczący siedziby przyznając zwrot tego podatku, nie jest zatem konieczne udzielenie odpowiedzi na pytanie przedstawione w pkt 43 niniejszego wyroku.

54      W świetle powyższych rozważań na przedłożone Trybunałowi pytania należy odpowiedzieć, że wykładni art. 107 i 108 TFUE należy dokonywać w ten sposób, że sąd krajowy nie może oceniać zgodności rozpatrywanego w postępowaniu głównym warunku dotyczącego siedziby z art. 56 ust. 1 WE, obecnie art. 63 ust. 1 TFUE, w przypadku gdy rozpatrywany system zwrotu podatku od dywidend stanowi program pomocy.

 W przedmiocie kosztów

55      Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.

Z powyższych względów Trybunał (pierwsza izba) orzeka, co następuje:

Wykładni art. 107 i 108 TFUE należy dokonywać w ten sposób, że sąd krajowy nie może oceniać zgodności rozpatrywanego w postępowaniu głównym warunku dotyczącego siedziby z art. 56 ust. 1 WE, obecnie art. 63 ust. 1 TFUE, w przypadku gdy rozpatrywany system zwrotu podatku od dywidend stanowi program pomocy.

Podpisy


*      Język postępowania: niderlandzki.