Language of document : ECLI:EU:C:2019:1138

Προσωρινό κείμενο

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (όγδοο τμήμα)

της 19ης Δεκεμβρίου 2019 (*)

«Προδικαστική παραπομπή – Φορολογία – Φόρος προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ) – Οδηγία 2006/112/ΕΚ – Άρθρο 98 – Δυνατότητα των κρατών μελών να εφαρμόζουν μειωμένο συντελεστή ΦΠΑ σε ορισμένες παραδόσεις αγαθών και παροχές υπηρεσιών – Παράρτημα III, σημείο 12 – Μειωμένος συντελεστής ΦΠΑ που εφαρμόζεται στη μίσθωση χώρων σε κατασκήνωση ή σε κάμπινγκ για τροχόσπιτα – Ζήτημα εφαρμογής του μειωμένου αυτού συντελεστή ΦΠΑ στη μίσθωση χώρων ελλιμενισμού σκαφών σε μαρίνα – Σύγκριση με τη μίσθωση χώρων για τη στάθμευση οχημάτων – Ίση μεταχείριση – Αρχή της φορολογικής ουδετερότητας»

Στην υπόθεση C-715/18,

με αντικείμενο αίτηση προδικαστικής αποφάσεως δυνάμει του άρθρου 267 ΣΛΕΕ, που υπέβαλε το Bundesfinanzhof (ομοσπονδιακό φορολογικό δικαστήριο, Γερμανία) με απόφαση της 2ας Αυγούστου 2018, η οποία περιήλθε στο Δικαστήριο στις 15 Νοεμβρίου 2018, στο πλαίσιο της δίκης

Segler-Vereinigung Cuxhaven eV

κατά

Finanzamt Cuxhaven,

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (όγδοο τμήμα),

συγκείμενο από τους L. S. Rossi, πρόεδρο τμήματος, J. Malenovský (εισηγητή) και F. Biltgen, δικαστές,

γενικός εισαγγελέας: M. Szpunar

γραμματέας: A. Calot Escobar

έχοντας υπόψη την έγγραφη διαδικασία,

λαμβάνοντας υπόψη τις παρατηρήσεις που υπέβαλαν:

–        η Γερμανική Κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη από την S. Eisenberg και τον J. Möller,

–        η Ιταλική Κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη από την G. Palmieri, επικουρούμενη από τον F. Urbani Neri, avvocato dello Stato,

–        η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εκπροσωπούμενη από τον R. Pethke και την N. Gossement,

κατόπιν της αποφάσεως που έλαβε, αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα, να εκδικάσει την υπόθεση χωρίς ανάπτυξη προτάσεων,

εκδίδει την ακόλουθη

Απόφαση

1        Η αίτηση προδικαστικής αποφάσεως αφορά την ερμηνεία του άρθρου 98, παράγραφος 2, της οδηγίας 2006/112/ΕΚ του Συμβουλίου, της 28ης Νοεμβρίου 2006, σχετικά με το κοινό σύστημα φόρου προστιθέμενης αξίας (ΕΕ 2006, L 347, σ. 1, στο εξής: οδηγία περί ΦΠΑ), σε συνδυασμό με το παράρτημα ΙΙΙ, σημείο 12, της οδηγίας αυτής.

2        Η αίτηση αυτή υποβλήθηκε στο πλαίσιο ένδικης διαφοράς μεταξύ της Segler‑Vereinigung Cuxhaven eV και του Finanzamt Cuxhaven (φορολογικής αρχής του Cuxhaven, Γερμανία, στο εξής: φορολογική αρχή), με αντικείμενο τον συντελεστή φόρου προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ) που εφαρμόζεται στην εκμίσθωση χώρων ελλιμενισμού σκαφών.

 Το νομικό πλαίσιο

 Το δίκαιο της Ένωσης

3        Κατά το άρθρο 2, παράγραφος 1, στοιχείο γʹ, της οδηγίας περί ΦΠΑ, στον ΦΠΑ υπόκεινται οι ακόλουθες πράξεις:

«[Ο]ι παροχές υπηρεσιών, που πραγματοποιούνται εξ επαχθούς αιτίας στο έδαφος ενός κράτους μέλους από υποκείμενο στον φόρο που ενεργεί με την ιδιότητά του αυτή».

4        Το άρθρο 96 της οδηγίας αυτής ορίζει τα ακόλουθα:

«Τα κράτη μέλη εφαρμόζουν κανονικό συντελεστή ΦΠΑ που καθορίζεται από κάθε κράτος μέλος ως ποσοστό της βάσης επιβολής του φόρου που είναι το ίδιο για τις παραδόσεις αγαθών και για τις παροχές υπηρεσιών.»

5        Το άρθρο 98, παράγραφοι 1 και 2, της εν λόγω οδηγίας ορίζει τα εξής:

«1.      Τα κράτη μέλη μπορούν να εφαρμόζουν έναν ή δύο μειωμένους συντελεστές.

2.      Οι μειωμένοι συντελεστές εφαρμόζονται μόνο στις παραδόσεις αγαθών και στις παροχές υπηρεσιών των κατηγοριών που περιλαμβάνονται στο Παράρτημα ΙΙΙ.

[...]»

6        Κατά το άρθρο 135, παράγραφος 1, στοιχείο ιβʹ, της εν λόγω οδηγίας, τα κράτη μέλη απαλλάσσουν από τον ΦΠΑ, μεταξύ άλλων, «τις πάσης φύσεως μισθώσεις ακινήτων».

7        Το άρθρο 135, παράγραφος 2, της ίδιας οδηγίας ορίζει τα ακόλουθα:

«Από την απαλλαγή που προβλέπεται στην παράγραφο 1, στοιχείο ιβ) εξαιρούνται οι ακόλουθες πράξεις:

α)      οι πράξεις παροχής καταλύματος, όπως ορίζονται από την νομοθεσία των κρατών μελών, που πραγματοποιούνται στο πλαίσιο του ξενοδοχειακού τομέα ή άλλων τομέων με παρεμφερή χαρακτήρα, περιλαμβανομένης της μίσθωσης κατασκηνώσεων διακοπών ή γηπέδων διαρρυθμισμένων κατάλληλα για κατασκήνωση,

β)      οι μισθώσεις χώρων για τη στάθμευση οχημάτων,

[...]».

8        Το παράρτημα III της οδηγίας περί ΦΠΑ περιέχει τον κατάλογο των παραδόσεων αγαθών και των παροχών υπηρεσιών που μπορούν να υπαχθούν στους μειωμένους συντελεστές ΦΠΑ οι οποίοι προβλέπονται στο άρθρο 98 της εν λόγω οδηγίας. Το σημείο 12 του παραρτήματος αυτού καλύπτει τις ακόλουθες υπηρεσίες:

«η διαμονή σε ξενοδοχεία και παρόμοιους χώρους, περιλαμβανομένης της παροχής καταλύματος διακοπών και της μίσθωσης χώρου σε κατασκήνωση ή σε κάμπινγκ για τροχόσπιτα».

 Το γερμανικό δίκαιο

9        Το άρθρο 1, παράγραφος 1, σημείο 1, του Umsatzsteuergesetz (νόμου περί φόρου κύκλου εργασιών, στο εξής: UStG) ορίζει τα εξής:

«1.      Στον φόρο κύκλου εργασιών υπόκεινται οι ακόλουθες πράξεις:


οι παραδόσεις αγαθών και οι λοιπές παροχές τις οποίες πραγματοποιεί εξ επαχθούς αιτίας επιχειρηματίας στην ημεδαπή στο πλαίσιο της επιχειρηματικής του δραστηριότητας. Οι πράξεις αυτές φορολογούνται ακόμη και όταν πραγματοποιούνται βάσει νόμου ή διοικητικής πράξεως ή όταν θεωρείται ότι πραγματοποιήθηκαν σε εκτέλεση νόμου».

10      Το άρθρο 4, σημείο 12, στοιχείο a, του UStG ορίζει τα ακόλουθα:

«Από τις πράξεις του άρθρου 1, παράγραφος 1, σημείο 1, απαλλάσσονται:

[…]

12      a)      η μίσθωση αστικών και αγροτικών ακινήτων, τίτλων επί των οποίων έχουν εφαρμογή οι διατάξεις του αστικού δικαίου περί ακινήτων, καθώς και κυριαρχικών δικαιωμάτων του Δημοσίου που αφορούν τη χρήση οικοπέδων και γαιών.

[...]

Δεν απαλλάσσονται από τον φόρο η μίσθωση χώρων κατοικίας ή υπνοδωματίων τα οποία εκμεταλλεύεται επιχείρηση για την παροχή βραχυπρόθεσμης διαμονής σε τρίτους, η μίσθωση χώρων για τη στάθμευση οχημάτων, η βραχυπρόθεσμη μίσθωση χώρων σε κατασκήνωση, καθώς και η μίσθωση γεωργικών και άλλων μηχανημάτων ή εξοπλισμού που αποτελούν τμήμα των εγκαταστάσεων επιχειρήσεως […], ακόμη και εάν πρόκειται για κύρια συστατικά μέρη ενός ακινήτου».

11      Κατά το άρθρο 12, παράγραφος 1, του UStG, εφαρμόζεται ο κανονικός συντελεστής φορολογήσεως ύψους 19 %.

12      Βάσει του άρθρου 12, παράγραφος 2, σημείο 11, του UStG, ο φόρος κύκλου εργασιών μειώνεται στο 7 % της βάσης επιβολής του φόρου για τις ακόλουθες πράξεις:

«Μίσθωση χώρων κατοικίας ή υπνοδωματίων τα οποία εκμεταλλεύεται επιχειρηματίας για την παροχή βραχυπρόθεσμης διαμονής σε τρίτους, καθώς και βραχυπρόθεσμη μίσθωση χώρων σε κάμπινγκ. Το πρώτο εδάφιο δεν εφαρμόζεται σε παροχές που δεν εξυπηρετούν άμεσα τη μίσθωση, ακόμη και εάν οι παροχές αυτές καλύπτονται από το μίσθωμα».

13      Το άρθρο 3, παράγραφος 1, του Grundgesetz für die Bundesrepublik Deutschland (Θεμελιώδους Νόμου της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας), της 23ης Μαΐου 1949 (BGBl. 1949, σ. 1), ορίζει ότι όλοι οι άνθρωποι είναι ίσοι έναντι του νόμου.

 Η διαφορά της κύριας δίκης και το προδικαστικό ερώτημα

14      Η προσφεύγουσα της κύριας δίκης είναι μη κερδοσκοπική καταχωρισμένη ένωση, σκοπός της οποίας είναι η προώθηση της ιστιοπλοΐας και αθλημάτων με μηχανοκίνητα σκάφη. Διαχειρίζεται 300 περίπου θέσεις ελλιμενισμού για σκάφη, το ήμισυ περίπου των οποίων παραχωρήθηκε, μεταξύ των ετών 2010 και 2012 (στο εξής: επίμαχα έτη), σε μέλη της ενώσεως. Τα μέλη υποχρεούνται, σε περίπτωση απουσίας τους, να ανέχονται τη χρήση των θέσεων ελλιμενισμού τους από επισκέπτες. Ως προς τις λοιπές θέσεις ελλιμενισμού, αυτές διατίθενται χωρίς περιορισμούς στους επισκέπτες.

15      Κατά τα επίμαχα έτη, η προσφεύγουσα της κύριας δίκης υπήγαγε στον μειωμένο συντελεστή ΦΠΑ τα έσοδα από την παραχώρηση των θέσεων ελλιμενισμού στους επισκέπτες.

16      Κατόπιν ελέγχου στον οποίο υποβλήθηκε η προσφεύγουσα της κύριας δίκης, η φορολογική αρχή αποφάσισε να τροποποιήσει τις πράξεις επιβολής φόρου κύκλου εργασιών για τα επίμαχα έτη και υπήγαγε τα έσοδα αυτά στον κανονικό συντελεστή ΦΠΑ.

17      Το Niedersächsische Finanzgericht (φορολογικό δικαστήριο της Κάτω Σαξωνίας, Γερμανία) απέρριψε την προσφυγή που άσκησε η προσφεύγουσα της κύριας δίκης κατά της ανωτέρω αποφάσεως. Κατά το Finanzgericht, η βραχυπρόθεσμη διάθεση θέσεων ελλιμενισμού σκαφών δεν ήταν δυνατόν να θεωρηθεί «βραχυπρόθεσμη μίσθωση χώρων σε κάμπινγκ», κατά την έννοια του άρθρου 12, παράγραφος 2, σημείο 11, του UStG. Κατά το εν λόγω δικαστήριο, η διάθεση αυτή εμπίπτει στην έννοια της «μισθώσεως χώρου για τη στάθμευση οχημάτων» του άρθρου 4, σημείο 12, δεύτερη περίοδος, δεύτερη περίπτωση, του UStG, διάταξη η οποία στηρίζεται με τη σειρά της στο άρθρο 135, παράγραφος 2, στοιχείο βʹ, της οδηγίας περί ΦΠΑ. Η γενική αρχή της ισότητας που κατοχυρώνεται στο άρθρο 3, παράγραφος 1, του Θεμελιώδους Νόμου της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας δεν αποκλείει την ως άνω ερμηνεία.

18      Η προσφεύγουσα της κύριας δίκης άσκησε αναίρεση ενώπιον του Bundesfinanzhof (ομοσπονδιακού φορολογικού δικαστηρίου, Γερμανία) κατά της αποφάσεως του Niedersächsische Finanzgericht (φορολογικού δικαστηρίου της Κάτω Σαξωνίας). Κατά την άποψή της, η φορολόγηση της μισθώσεως θέσεων ελλιμενισμού σκαφών με κανονικό συντελεστή ΦΠΑ παραβιάζει τη γενική αρχή της ισότητας, στο μέτρο που η διάθεση χώρων για αυτοκινούμενα τροχόσπιτα και τροχόσπιτα υπόκειται στον μειωμένο συντελεστή ΦΠΑ. Μια σύμφωνη με την αρχή της ισότητας ερμηνεία θα κατέληγε, κατά την προσφεύγουσα της κύριας δίκης, στο να υπόκεινται σε μειωμένο συντελεστή ΦΠΑ όλες ανεξαρτήτως οι μορφές βραχυπρόθεσμης παροχής καταλύματος. Οι υπηρεσίες τις οποίες η ίδια παρείχε επικεντρώνονται στη διάθεση χώρων ελλιμενισμού σκαφών με σκοπό την κατάλυση ιστιοπλόων. Τουτέστιν, τα τέλη αγκυροβολήσεως (Hafengeld) οφείλονται μόνο σε περίπτωση διανυκτερεύσεως.

19      Υπό τις συνθήκες αυτές, το Bundesfinanzhof (ομοσπονδιακό φορολογικό δικαστήριο) αποφάσισε να αναστείλει την ενώπιόν του διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο το εξής προδικαστικό ερώτημα:

«Καλύπτει ο μειωμένος φορολογικός συντελεστής που ισχύει για τη μίσθωση χώρων σε κατασκήνωση ή σε κάμπινγκ για τροχόσπιτα, σύμφωνα με το άρθρο 98, παράγραφος 2, της οδηγίας [περί ΦΠΑ], σε συνδυασμό με το παράρτημα III, σημείο 12, της εν λόγω οδηγίας, και τη μίσθωση χώρων ελλιμενισμού σκαφών;»

 Επί του προδικαστικού ερωτήματος

20      Με το προδικαστικό ερώτημα, το αιτούν δικαστήριο ζητεί, κατ’ ουσίαν, να διευκρινισθεί αν το άρθρο 98, παράγραφος 2, της οδηγίας περί ΦΠΑ, σε συνδυασμό με το παράρτημα ΙΙΙ, σημείο 12, της ίδιας οδηγίας, έχει την έννοια ότι ο προβλεπόμενος στη διάταξη αυτή μειωμένος συντελεστής ΦΠΑ για τη μίσθωση χώρων σε κατασκήνωση ή σε κάμπινγκ για τροχόσπιτα εφαρμόζεται επίσης και για τη μίσθωση χώρων ελλιμενισμού σκαφών.

21      Συναφώς, επισημαίνεται ότι, κατά το άρθρο 96 της οδηγίας περί ΦΠΑ, κάθε κράτος μέλος εφαρμόζει τον ίδιο κανονικό συντελεστή ΦΠΑ για τις παραδόσεις αγαθών και για τις παροχές υπηρεσιών.

22      Κατά παρέκκλιση, το άρθρο 98 της οδηγίας αυτής προβλέπει τη δυνατότητα εφαρμογής μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ. Για τον σκοπό αυτό, το παράρτημα III της εν λόγω οδηγίας απαριθμεί εξαντλητικά τις παραδόσεις αγαθών και τις παροχές υπηρεσιών που μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο μειωμένων συντελεστών (απόφαση της 9ης Μαρτίου 2017, Oxycure Belgium, C-573/15, EU:C:2017:189, σκέψη 21).

23      Ειδικότερα, το παράρτημα III, σημείο 12, της οδηγίας περί ΦΠΑ επιτρέπει στα κράτη μέλη να εφαρμόζουν μειωμένο συντελεστή ΦΠΑ στη «διαμονή σε ξενοδοχεία και παρόμοιους χώρους, περιλαμβανομένης της παροχής καταλύματος διακοπών και της μίσθωσης χώρου σε κατασκήνωση ή σε κάμπινγκ για τροχόσπιτα».

24      Εν προκειμένω, τίθεται το ερώτημα εάν η μίσθωση χώρων ελλιμενισμού σκαφών μπορεί να εξομοιωθεί, υπό το πρίσμα του παραρτήματος III, σημείο 12, της οδηγίας περί ΦΠΑ, με τη μίσθωση χώρων σε κατασκήνωση ή σε κάμπινγκ για τροχόσπιτα.

25      Συναφώς, πρέπει κατ’ αρχάς να υπομνησθεί, αφενός, ότι οι διατάξεις που εισάγουν παρέκκλιση από αρχή πρέπει να τυγχάνουν συσταλτικής ερμηνείας. Αφετέρου, οι όροι που χρησιμοποιούνται στο παράρτημα ΙΙΙ της οδηγίας περί ΦΠΑ πρέπει να ερμηνεύονται σύμφωνα με τη συνήθη τους σημασία (απόφαση της 10ης Νοεμβρίου 2015, Baštová, C-432/15, EU:C:2016:855, σκέψεις 59 και 60 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).

26      Το παράρτημα III, σημείο 12, της οδηγίας περί ΦΠΑ προσδιορίζει τις διάφορες παροχές «καταλύματος» που μπορούν να υπαχθούν σε μειωμένο συντελεστή ΦΠΑ.

27      Όπως προκύπτει από τη νομολογία που μνημονεύθηκε στη σκέψη 25 της παρούσας αποφάσεως, ο όρος «κατάλυμα», κατά την έννοια του παραρτήματος III, σημείο 12, της οδηγίας περί ΦΠΑ, πρέπει να ερμηνεύεται συσταλτικά και δεν πρέπει να διευρύνεται το πεδίο εφαρμογής της διατάξεως αυτής ώστε να καλύπτει παροχές που δεν περιλαμβάνονται στο γράμμα της ούτε συνδέονται άρρηκτα με τον ανωτέρω όρο.

28      Πλην όμως, η μίσθωση χώρων ελλιμενισμού σκαφών, αφενός, δεν περιλαμβάνεται στο γράμμα του παραρτήματος III, σημείο 12, της οδηγίας περί ΦΠΑ και, αφετέρου, δεν συνδέεται άρρηκτα με την έννοια «κατάλυμα», αλλά εξυπηρετεί πρωτίστως την ακινητοποίηση και την προφύλαξη των πλοίων στην αποβάθρα.

29      Επομένως, το παράρτημα III, σημείο 12, της οδηγίας περί ΦΠΑ δεν πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι επιτρέπει σε κράτος μέλος να εφαρμόζει μειωμένο συντελεστή ΦΠΑ στη μίσθωση χώρων ελλιμενισμού για σκάφη.

30      Η ανωτέρω ερμηνεία επιρρωννύεται εξάλλου από τους σκοπούς που επιδιώκει το καθεστώς μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ.

31      Συναφώς, υπενθυμίζεται ότι στον νομοθέτη της Ένωσης πρέπει να αναγνωρίζεται εξουσία εκτιμήσεως, δεδομένου ότι καλείται, κατά τη λήψη μέτρου φορολογικής φύσεως, να προβεί σε επιλογές πολιτικής, οικονομικής καθώς και κοινωνικής φύσεως και να ιεραρχήσει αποκλίνοντα συμφέροντα ή να προβεί σε σύνθετες εκτιμήσεις (απόφαση της 7ης Μαρτίου 2017, RPO, C-390/15, EU:2017:174, σκέψη 54).

32      Στο γενικότερο αυτό πλαίσιο, πρέπει να διευκρινισθεί ότι, καταρτίζοντας το παράρτημα ΙΙΙ της οδηγίας περί ΦΠΑ, πρόθεση του νομοθέτη της Ένωσης ήταν η δυνατότητα υπαγωγής στον μειωμένο συντελεστή ΦΠΑ των βασικών αγαθών, καθώς και των αγαθών και των υπηρεσιών που συνδέονται με κοινωνικούς ή πολιτιστικούς σκοπούς, υπό την προϋπόθεση ότι δεν ενέχουν ή ενέχουν σε μικρό βαθμό κίνδυνο στρεβλώσεως του ανταγωνισμού (απόφαση της 4ης Ιουνίου 2015, Επιτροπή κατά Ηνωμένου Βασιλείου, C‑161/14, μη δημοσιευθείσα, EU:C:2015:355, σκέψη 25).

33      Ειδικότερα, η παροχή στα κράτη μέλη, διά του σημείου 12 του παραρτήματος αυτού, της δυνατότητας να εφαρμόζουν μειωμένο συντελεστή ΦΠΑ σε διάφορες μορφές παροχής καταλύματος, ιδίως διακοπών, ανταποκρινόμενα κατ’ αυτόν τον τρόπο σε ουσιώδη ανάγκη κάθε προσώπου που μετακινείται, μπορεί να διευκολύνει την ευρεία πρόσβαση στις εν λόγω παροχές.

34      Η αναγνώριση, όμως, δυνατότητας εφαρμογής μειωμένου συντελεστή ΦΠΑ στις μισθώσεις χώρων ελλιμενισμού για σκάφη προδήλως δεν δικαιολογείται βάσει του ως άνω σκοπού κοινωνικής φύσεως, δεδομένου ότι τα ιστιοφόρα και τα μηχανοκίνητα σκάφη, όπως αυτά περί των οποίων πρόκειται στην υπόθεση της κύριας δίκης, δεν χρησιμεύουν, τουλάχιστον κατά κύριο λόγο, ως τόποι παροχής καταλύματος.

35      Τέλος, αντιθέτως προς τις αμφιβολίες που εκφράζει το αιτούν δικαστήριο, η ερμηνεία του παραρτήματος III, σημείο 12, της οδηγίας περί ΦΠΑ, όπως προκύπτει από τη σκέψη 29 της παρούσας αποφάσεως, δεν θίγει την αρχή της φορολογικής ουδετερότητας.

36      Συγκεκριμένα, η αρχή αυτή δεν επιτρέπει να επιφυλάσσεται διαφορετική μεταχείριση από πλευράς ΦΠΑ σε παρόμοια αγαθά ή υπηρεσίες που βρίσκονται σε ανταγωνισμό μεταξύ τους (απόφαση της 27ης Ιουνίου 2019, Belgisch Syndicaat van Chiropraxie κ.λπ., C‑597/17, EU:C:2019:544, σκέψη 47 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).

37      Πλην όμως, αρκεί να επισημανθεί επ’ αυτού ότι, όπως προκύπτει από τη σκέψη 34 της παρούσας αποφάσεως, οι υπηρεσίες μισθώσεως χώρων σε κατασκήνωση ή σε κάμπινγκ για τροχόσπιτα, αφενός, και οι υπηρεσίες μισθώσεως χώρων ελλιμενισμού σκαφών, αφετέρου, επιτελούν διαφορετικές λειτουργίες και, επομένως, δεν βρίσκονται σε κατάσταση ανταγωνισμού μεταξύ τους.

38      Λαμβανομένων υπόψη των προεκτεθεισών σκέψεων, στο υποβληθέν ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 98, παράγραφος 2, της οδηγίας περί ΦΠΑ, σε συνδυασμό με το παράρτημα ΙΙΙ, σημείο 12, της οδηγίας αυτής, έχει την έννοια ότι ο προβλεπόμενος στη διάταξη αυτή μειωμένος συντελεστής ΦΠΑ για τη μίσθωση χώρων σε κατασκήνωση ή σε κάμπινγκ για τροχόσπιτα δεν εφαρμόζεται στη μίσθωση χώρων ελλιμενισμού σκαφών.

 Επί των δικαστικών εξόδων

39      Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι υπέβαλαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.

Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (όγδοο τμήμα) αποφαίνεται:

Το άρθρο 98, παράγραφος 2, της οδηγίας 2006/112/ΕΚ του Συμβουλίου, της 28ης Νοεμβρίου 2006, σχετικά με το κοινό σύστημα φόρου προστιθέμενης αξίας, σε συνδυασμό με το παράρτημα ΙΙΙ, σημείο 12, της οδηγίας αυτής, έχει την έννοια ότι ο προβλεπόμενος στη διάταξη αυτή μειωμένος συντελεστής ΦΠΑ για τη μίσθωση χώρων σε κατασκήνωση ή σε κάμπινγκ για τροχόσπιτα δεν εφαρμόζεται στη μίσθωση χώρων ελλιμενισμού σκαφών.

(υπογραφές)


*      Γλώσσα διαδικασίας: η γερμανική.