Language of document :

Gevoegde zaken C‑264/01, C‑306/01, C‑354/01 en C‑355/01

AOK Bundesverband e.a.

tegen

Ichthyol-Gesellschaft Cordes, Hermani & Co. e.a.

(verzoeken van het Oberlandesgericht Düsseldorf en het Bundesgerichtshof om een prejudiciële beslissing)

„Mededinging – Ondernemingen – Ziekenfondsen – Mededingingsregelingen – Uitlegging van artikelen 81 EG, 82 EG en 86 EG – Vaststelling door organisaties van ziekenfondsen van maximumbedragen voor vergoeding van geneesmiddelen”

Samenvatting van het arrest

Mededinging – Gemeenschapsregels – Onderneming – Begrip – Organisatie van ziekenfondsen die maximumbedragen vaststelt voor vergoeding van kosten van geneesmiddelen – Daarvan uitgesloten – Voorwaarden

(Art. 81 EG)

Het begrip onderneming in de context van het communautaire mededingingsrecht omvat niet instellingen die zijn belast met het beheer van wettelijke stelsels van ziektekosten‑ en ouderdomsverzekering die een zuiver sociaal doel hebben en geen economische activiteit uitoefenen. Dit is het geval met ziekenfondsen die, ofschoon de wetgever hun ter bevordering van een goed beheer een zekere vrijheid heeft gegeven bij de vaststelling van de hoogte van de premies, wettelijk verplicht zijn hun verzekerden verplichte verstrekkingen te verlenen, die in wezen identiek zijn en niet afhangen van het bedrag van de premies. Daar de ziekenfondsen geen enkele invloed hebben op deze verstrekkingen en zij een soort op solidariteit gebaseerde gemeenschap vormen waardoor zij onderling tot een evenwichtige verdeling van kosten en risico's kunnen komen, concurreren de ziekenfondsen dus niet met elkaar, noch met particuliere instellingen, ter zake van de verplichte wettelijke verstrekkingen op het gebied van zorg of geneesmiddelen, hun belangrijkste taak.

Wanneer die organisaties ziekenfondsen uit hoofde van een hun door de wetgever opgelegde verplichting vaste maximumbedragen vaststellen voor de vergoeding van de kosten van geneesmiddelen door de ziekenfondsen, handelen zij niet als ondernemingen of ondernemersverenigingen in de zin van artikel 81 EG, aangezien zij geen eigen belang op het oog hebben dat kan worden losgekoppeld van het uitsluitend sociale doel van de ziekenfondsen, maar zich kwijten van een verplichting die volledig verbonden is met de activiteiten van die ziekenfondsen in het kader van het wettelijk ziektekostenverzekeringsstelsel.

(cf. punten 47, 52‑54, 56-57, 63‑65 en dictum)