Language of document : ECLI:EU:C:2010:115

Kawża C-297/08

Il-Kummissjoni Ewropea

vs

Ir-Repubblika Taljana

“Nuqqas ta’ Stat li jwettaq obbligu — Ambjent — Direttiva 2006/12/KE — Artikoli 4 u 5 — Immaniġġar tal-iskart — Pjan għall-immaniġġar — Netwerk adegwat u integrat ta’ stallazzjonijiet għar-rimi — Periklu għas-saħħa tal-bniedem jew għall-ambjent — Forza maġġuri — Disturb tal-ordni pubbliku — Kriminalità organizzata”

Sommarju tas-sentenza

1.        Ambjent — Skart — Direttiva 2006/12 — Obbligu għall-Istati Membri li jistabbilixxu netwerk integrat u adegwat ta’ stallazzjonijiet għar-rimi

(Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 2006/12, Artikoli 5(1) u 7(3))

2.        Ambjent — Skart — Direttiva 2006/12 — Obbligu għall-awtoritajiet kompetenti li jfasslu pjan wieħed jew iktar għall-immaniġġar tal-iskart — Kriterji ta’ lokalizzazzjoni ta’ stallazzjonijiet għar-rimi

(Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 2006/12, Artikolu 5(2))

3.        Ambjent — Skart — Direttiva 2006/12 — Obbligu għall-Istati Membri li jistabbilixxu netwerk integrat u adegwat ta’ stallazzjonijiet għar-rimi — Għażla ta’ pjanijiet ta’ mmaniġġar tal-iskart fuq bażi reġjonali

(Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 2006/12, Artikolu 7(1))

4.        Stati Membri — Obbligi — Nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu — Ġustifikazzjoni — Forza maġġuri — Kundizzjonijiet

(Artikolu 258 TFUE)

5.        Ambjent — Skart — Direttiva 2006/12 — Obbligu tal-Istati Membri li jiżguraw l-irkupru jew ir-rimi tal-iskart

(Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 2006/12, Artikolu 4(1))

1.        Skont l-Artikolu 5(1) tad-Direttiva 2006/12 dwar l-iskart, l-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri xierqa sabiex jistabbilixxu netwerk integrat u adegwat ta’ stallazzjonijiet għar-rimi tal-iskart li għandu jippermetti, minn naħa, lill-Komunità kollha ssir awtosuffiċjenti fir-rimi tal-iskart tagħha u, min‑naħa l-oħra, lill-Istati Membri jersqu lejn dan il-għan b’mod individwali. Għal dan il-għan, l-Istati Membri għandhom iqisu l-kundizzjonijiet ġeografiċi u l-bżonn ta’ stallazzjonijiet speċifiċi għal ċerti tipi ta’ skart.

Sabiex jistabbilixxu tali netwerk integrat, l-Istati Membri għandhom marġni ta’ diskrezzjoni rigward l-għażla tal-bażi territorjali li jqisu xierqa sabiex isiru awtosuffiċjenti fil-livell nazzjonali, f’termini tal-kapaċità ta’ rimi tal-iskart, u, b’dan il-mod, jippermettu lill-Komunità ssir awtosuffiċjenti fir-rimi tal-iskart tagħha.

Ċerti tipi ta’ skart jistgħu jkunu speċifiċi, bħal pereżempju l-iskart perikoluż, li t-trattament tiegħu jista’ utilment isir f’daqqa għall-finijiet tar-rimi tiegħu fi ħdan waħda jew diversi strutturi fuq skala nazzjonali, jiġifieri kif jipprevedu espressament l-Artikoli 5(1) u 7(3) tad-Direttiva 2006/12, fil-kuntest ta’ kooperazzjoni ma’ Stati Membri oħra.

(ara l-punti 61-63)

2.        Waħda mill-miżuri l-iktar importanti li għandhom jiġu adottati mill-Istati Membri fil-kuntest tal-obbligu li għandhom, taħt id-Direttiva 2006/12 dwar l-iskart, li jistabbilixxu pjanijiet ta’ mmaniġġar li jistgħu jinkludu b’mod partikolari miżuri xierqa biex jinkoraġġixxu r-razzjonalizzazzjoni tal-ġbir, l-għażla u t-trattament tal-iskart, hija dik prevista fl-Artikolu 5(2) ta’ din id-direttiva, li tikkonsisti fit-tfittxija ta’ trattament tal-iskart fl-iktar stallazzjoni viċina.

Il-kriterji ta’ lokalizzazzjoni tas-siti għar-rimi tal-iskart għandhom jintgħażlu fid-dawl tal-għanijiet tad-Direttiva 2006/12, fejn fosthom hemm, b’mod partikolari, il-protezzjoni tas-saħħa u l-ħarsien tal-ambjent, kif ukoll l-istabbiliment ta’ netwerk integrat u adegwat ta’ stallazzjonijiet għar-rimi, u dan in-netwerk għandu jippermetti, b’mod partikolari, ir-rimi ta’ skart f’waħda mill-eqreb stallazzjonijiet xierqa. Għaldaqstant, tali kriterji ta’ lokalizzazzjoni għandhom jirrigwardaw, b’mod partikolari, id-distanza ta’ dawn is-siti mill-abitazzjonijiet fejn l-iskart jiġi prodott, il-projbizzjoni li jiġu stabbiliti stallazzjonijiet qrib żoni sensittivi u l-eżistenza ta’ infrastrutturi adegwati għall-vjaġġi tal-iskart bħal konnessjoni ma’ netwerks ta’ trasport.

Fir-rigward tal-iskart urban mhux perikoluż li, fil-prinċipju, ma jeħtieġx stallazzjonijiet speċjalizzati bħal dawk meħtieġa għat-trattament ta’ skart perikoluż, l-Istati Membri għandhom għaldaqstant jagħmlu mill-aħjar sabiex ikollhom netwerk li jippermettilhom jissodisfaw il-bżonnijiet ta’ stallazzjonijiet għar-rimi tal-iskart fl-iktar post viċin dak tal-produzzjoni, bla ħsara għall-possibbiltà li tali netwerk jiġi organizzat fil-kuntest ta’ kooperazzjoni interreġjonali, jew transkonfinali, li jissodisfa l-prinċipju ta’ viċinanza.

(ara l-punti 64-66)

3.        Meta Stat Membru jkun għażel waħdu, fil-kuntest tal-pjan jew tal-pjanijiet ta’ mmaniġġar tal-iskart tiegħu, fis-sens tal-Artikolu 7(1) tad-Direttiva 2006/12 dwar l-iskart, li jorganizza li t-territorju tiegħu jiġi kopert fuq bażi reġjonali, għandu jiġi dedott minn dan li kull reġjun li għandu pjan reġjonali, fil-prinċipju, għandu jiżgura t-trattament u r-rimi tal-iskart tiegħu fl-eqreb post ta’ fejn jiġi prodott. Fil-fatt, il-prinċipju ta’ prijorità għal azzjoni korrettiva fis-sors fir-rigward tal-ħsara ambjentali, prinċipju stabbilit għall-azzjoni tal-Komunità, fil-qasam tal‑ambjent fl-Artikolu 191 TFUE, jimplika li huma kull reġjun, muniċipalità jew entità  lokali oħra li għandhom jieħdu l-miżuri xierqa sabiex jiżguraw il-ġbir, it-trattament u r-rimi tal-iskart tagħhom u li għaldaqstant dan għandu jiġi mormi wkoll fl-eqreb post possibbli ta’ fejn jiġi prodott, sabiex jillimitaw it-trasport tiegħu kemm jista’ jkun.

Konsegwentement, f’tali netwerk nazzjonali definit mill-Istat Membru, jekk wieħed mir-reġjuni ma jkollux, sa ċertu punt u għal tul ta’ żmien sinjifikattiv, infrastrutturi suffiċjenti sabiex ikopri l-bżonnijiet tiegħu rigward ir-rimi tal-iskart, jista’ jiġi dedott minn dan li tali nuqqasijiet gravi fil-livell reġjonali jistgħu jaffettwaw l-imsemmi netwerk nazzjonali ta’ stallazzjonijiet għar-rimi tal-iskart, liema netwerk ma jkunx iżjed integrat u adegwat kif meħtieġ mid-Direttiva 2006/12 u li jippermetti lill-Istat Membru jilħaq l-għan ta’ awtosuffiċjenza b’mod individwali, kif definit mill-Artikolu 5(1) ta’ din id-direttiva.

(ara l-punti 67, 68)

4.        Il-proċedura msemmija fl-Artikolu 258 TFUE hija bbażata fuq il‑konstatazzjoni oġġettiva ta’ nuqqas ta’ Stat Membru milli jwettaq l‑obbligi tiegħu taħt it-Trattat jew taħt att tad-dritt sekondarju.

Meta tali konstatazzjoni tiġi stabbilita, huwa irrilevanti li n-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu jirriżulta mir-rieda tal-Istat Membru li huwa attribwit lilu, minn negliġenza tiegħu jew anki minn diffikultajiet tekniċi li dan kellu jiffaċċja.

Fir-rigward tal-oppożizzjoni manifestata mill-popolazzjoni lokali fil-konfront tal-istabbiliment ta’ ċerti stallazzjonijiet għar-rimi tal-iskart, Stat Membru ma jistax jeċċepixxi sitwazzjonijiet interni bħal diffikultajiet fl-applikazzjoni li feġġew fl-istadju tal-eżekuzzjoni ta’ att Komunitarju, inklużi dawk marbuta mar-reżistenza ta’ individwi, sabiex jiġġustifika n-nuqqas ta’ osservanza ta’ obbligi u tat-termini li jirriżultaw mir-regoli tad-dritt Komunitarju. Dan huwa l-istess għal dak li jikkonċerna l-preżenza ta’ attivitajiet kriminali jew ta’ persuni ppreżentati bħala li jaġixxu fil-limitu tal-legalità li huma attivi fis-settur tal-immaniġġjar tal-iskart.

Fir-rigward tan-nuqqas ta’ eżekuzzjoni tal-kuntratti min-naħa tal-impriżi inkarigati milli jistabbilixxu ċerti infrastrutturi għar-rimi tal-iskart, anki jekk il-kunċett ta’ forza maġġuri ma jippreżupponix impossibbiltà assoluta, huwa jeħtieġ għall-inqas li n-nuqqas ta’ twettiq tal-fatt inkwistjoni jkun minħabba ċirkustanzi indipendenti mir-rieda ta’ dak li jinvokah, li ma jkunux normali u prevedibbli, u li l-konsegwenzi tiegħu ma setgħux jiġu evitati minkejja kull diliġenza użata.

(ara l-punti 81-85)

5.        Għalkemm l-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2006/12 dwar l-iskart, ma jippreċiżax il-kontenut konkret tal-miżuri li għandhom jittieħdu sabiex jiġi żgurat li l-iskart ikun mormi mingħajr periklu għas-saħħa tal-bniedem u mingħajr ma jsir dannu lill-ambjent, xorta jibqa’ l-fatt li din id‑dispożizzjoni torbot lill-Istati Membri fir-rigward tal-għan li għandu jintlaħaq filwaqt li tħallilhom marġni ta’ diskrezzjoni fl-evalwazzjoni tal-ħtieġa ta’ miżuri bħal dawn.

Għaldaqstant, fil-prinċipju, ma huwiex possibbli li, abbażi ta’ sitwazzjoni fattwali li ma tkunx konformi mal-għanijiet stabbiliti fl-Artikolu 4(1) tad‑Direttiva 2006/12, jiġi direttament konkluż li l-Istat Membru kkonċernat neċessarjament naqas milli jwettaq l-obbligi tiegħu taħt din id‑dispożizzjoni, jiġifieri, li jieħu l-miżuri neċessarji sabiex jiżgura li l‑iskart ikun mormi mingħajr periklu għas-saħħa tal-bniedem u mingħajr ma jsir dannu lill-ambjent. Madankollu, il-persistenza ta’ sitwazzjoni fattwali bħal din, b’mod partikolari, meta tinvolvi degradazzjoni sinjifikattiva tal-ambjent matul perijodu twil mingħajr intervent min-naħa tal-awtoritajiet kompetenti, tista’ tindika li l-Istati Membru qabżu l-marġni ta’ diskrezzjoni li tagħtihom din id-dispożizzjoni.

(ara l-punti 96, 97)