Language of document : ECLI:EU:C:2013:521

Υπόθεση C‑426/11

Mark Alemo-Herron κ.λπ.

κατά

Parkwood Leisure Ltd

(αίτηση του Supreme Court of the United Kingdom

για την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως)

«Μεταβίβαση επιχειρήσεων — Οδηγία 2001/23/ΕΚ — Διατήρηση των δικαιωμάτων των εργαζομένων — Συλλογική σύμβαση που δεσμεύει τον εκχωρητή και τον εργαζόμενο κατά τον χρόνο της μεταβιβάσεως»

Περίληψη — Απόφαση του Δικαστηρίου (τρίτο τμήμα) της 18ης Ιουλίου 2013

1.        Κοινωνική πολιτική — Προσέγγιση των νομοθεσιών — Μεταβιβάσεις επιχειρήσεων — Διατήρηση των δικαιωμάτων των εργαζομένων — Οδηγία 2001/23 — Δικαιώματα και υποχρεώσεις κατά την έννοια του άρθρου 3 — Ατομική σύμβαση εργασίας η οποία παραπέμπει σε συλλογική σύμβαση που δεσμεύει τον εκχωρητή και τον εργαζόμενο κατά τον χρόνο της μεταβιβάσεως — Ισχύς έναντι του εκδοχέα ρήτρας δυναμικής παραπομπής σε συλλογικές συμβάσεις των οποίων η διαπραγμάτευση και η σύναψη είναι μεταγενέστερες της ημερομηνίας της μεταβιβάσεως της επιχειρήσεως — Εκδοχέας ο οποίος δεν έχει τη δυνατότητα συμμετοχής στη διαδικασία διαπραγματεύσεων των ως άνω συλλογικών συμβάσεων — Δεν επιτρέπεται

(Οδηγία 2001/23 του Συμβουλίου, άρθρο 3)

2.        Κοινωνική πολιτική — Προσέγγιση των νομοθεσιών — Μεταβιβάσεις επιχειρήσεων — Διατήρηση των δικαιωμάτων των εργαζομένων — Οδηγία 2001/23 — Ατομική σύμβαση εργασίας η οποία παραπέμπει σε συλλογική σύμβαση που δεσμεύει τον εκχωρητή και τον εργαζόμενο κατά τον χρόνο της μεταβιβάσεως — Ισχύς έναντι του εκδοχέα ρήτρας δυναμικής παραπομπής σε συλλογικές συμβάσεις των οποίων η διαπραγμάτευση και η σύναψη είναι μεταγενέστερες της ημερομηνίας της μεταβιβάσεως της επιχειρήσεως — Εκδοχέας ο οποίος δεν έχει τη δυνατότητα συμμετοχής στη διαδικασία διαπραγματεύσεων των συλλογικών συμβάσεων αυτών — Περιορισμός του δικαιώματος του εκδοχέα στην επιχειρηματική ελευθερία — Προσβολή της ίδιας της ουσίας της επιχειρηματικής ελευθερίας — Δεν επιτρέπεται

(Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, άρθρο 16· οδηγία 2001/23 του Συμβουλίου, άρθρο 3)

1.        Το άρθρο 3 της οδηγίας 2001/23, περί προσεγγίσεως των νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με τη διατήρηση των δικαιωμάτων των εργαζομένων σε περίπτωση μεταβιβάσεων επιχειρήσεων, εγκαταστάσεων ή τμημάτων εγκαταστάσεων ή επιχειρήσεων, έχει την έννοια ότι αντιτίθεται σε ρύθμιση κράτους μέλους προβλέπουσα ότι, σε περίπτωση μεταβιβάσεως επιχειρήσεως, οι ρήτρες δυναμικής παραπομπής σε συλλογικές συμβάσεις των οποίων η διαπραγμάτευση και η σύναψη είναι μεταγενέστερες της ημερομηνίας της μεταβιβάσεως ισχύουν έναντι του εκδοχέα, στην περίπτωση που αυτός δεν έχει τη δυνατότητα συμμετοχής στη διαδικασία διαπραγματεύσεως αυτών των συλλογικών συμβάσεων εργασίας που συνάπτονται μετά τη μεταβίβαση.

Ειδικότερα, η οδηγία αυτή που αφορά τη διατήρηση των δικαιωμάτων των εργαζομένων δεν έχει αποκλειστικό σκοπό τη διαφύλαξη, σε περίπτωση μεταβιβάσεως επιχειρήσεως, των συμφερόντων των εργαζομένων, αλλά επιδιώκει τη διασφάλιση δίκαιης ισορροπίας μεταξύ των συμφερόντων τους, αφενός, και των συμφερόντων του εκδοχέα, αφετέρου. Κατά τη μεταβίβαση επιχειρήσεως από τον δημόσιο στον ιδιωτικό τομέα, οι ρήτρες δυναμικής παραπομπής σε συλλογικές συμβάσεις των οποίων η διαπραγμάτευση και η σύναψη είναι μεταγενέστερες της ημερομηνίας της μεταβιβάσεως της οικείας επιχειρήσεως, οι οποίες προορίζονται να ρυθμίσουν την εξέλιξη των όρων εργασίας στον δημόσιο τομέα, ενδέχεται να περιορίσουν ουσιωδώς το περιθώριο κινήσεων που είναι αναγκαίο για τη λήψη μέτρων διευθετήσεως και προσαρμογής από ιδιώτη εκδοχέα. Οι ρήτρες αυτές επομένως μπορεί να θίξουν τη δίκαιη ισορροπία μεταξύ των συμφερόντων του εκδοχέα ως εργοδότη, αφενός, και των συμφερόντων των εργαζομένων, αφετέρου.

(βλ. σκέψεις 25, 27-29, 37 και διατακτ.)

2.        Υπό το πρίσμα του άρθρου 3 της οδηγίας 2001/23, περί προσεγγίσεως των νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με τη διατήρηση των δικαιωμάτων των εργαζομένων σε περίπτωση μεταβιβάσεων επιχειρήσεων, εγκαταστάσεων ή τμημάτων εγκαταστάσεων ή επιχειρήσεων, και δυνάμει της επιχειρηματικής ελευθερίας που κατοχυρώνει το άρθρο 16 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο εκδοχέας πρέπει να έχει τη δυνατότητα αποτελεσματικής προασπίσεως των συμφερόντων του στο πλαίσιο διαδικασίας συνάψεως συμβάσεως στην οποία μετέχει και διαπραγματεύσεως των στοιχείων που καθορίζουν την εξέλιξη των όρων εργασίας των εργαζομένων του. Ρήτρα δυναμικής παραπομπής σε συλλογικές συμβάσεις των οποίων η διαπραγμάτευση και η σύναψη είναι μεταγενέστερες της ημερομηνίας της μεταβιβάσεως, η οποία στερεί από τον εκδοχέα τη δυνατότητα αποτελεσματικής προασπίσεως των συμφερόντων του στο πλαίσιο διαδικασίας συνάψεως συμβάσεως και διαπραγματεύσεως των στοιχείων που καθορίζουν την εξέλιξη των όρων εργασίας των εργαζομένων του περιορίζει την επιχειρηματική ελευθερία του εν λόγω εκδοχέα και ενδέχεται να θίξει την ίδια την ουσία του δικαιώματός του στην επιχειρηματική ελευθερία το οποίο κατοχυρώνει το άρθρο 16 του Χάρτη.

(βλ. σκέψεις 28, 33-35)