Language of document : ECLI:EU:C:2021:939

Edizzjoni Provviżorja

KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI

CAMPOS SÁNCHEZ-BORDONA

ippreżentati fit‑18 ta’ Novembru 2021 (1)

Kawżi magħquda C793/19 u C794/19

Bundesrepublik Deutschland

vs

SpaceNet AG (C793/19)

Telekom Deutschland GmbH (C794/19)

(talbiet għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-Bundesverwaltungsgericht (il-Qorti Amministrattiva Federali, il-Ġermanja))

“Domanda preliminari – Telekomunikazzjonijiet – Ipproċessar ta’ data personali u protezzjoni tal-ħajja privata fis-settur tal-komunikazzjonijiet elettroniċi – Direttiva 2002/58/KE – Artikolu 15(1) – Artikolu 4(2) TUE – Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea – Artikoli 6, 7, 8, 11 u 52(1) – Żamma ġġeneralizzata u indifferenzjata tad-data ta’ konnessjoni għal finijiet ta’ repressjoni tar-reati kriminali serji jew ta’ prevenzjoni ta’ riskju speċifiku għas-sigurtà nazzjonali”






1.        Dawn it-talbiet għal deċiżjoni preliminari, flimkien mat-talba tal-Kawża C‑140/20 (2), għal darba oħra jenfasizzaw it-tħassib li tqajjem f’xi Stati Membri minħabba l-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja dwar iż-żamma tad-data personali ġġenerata fis-settur tal-komunikazzjonijiet elettroniċi u l-aċċess għaliha.

2.        Fil-konklużjonijiet tal-Kawżi C‑511/18 u C‑512/18, La Quadrature du Net et (3), u C‑520/18, Ordre des barreaux francophones et germaophone et (4), identifikajt dawn li ġejjin bħala l-kisbiet l-iktar importanti ta’ din il-ġurisprudenza sa dan il-mument:

–      Is-sentenza tat‑8 ta’ April 2014, Digital Rights Ireland et (5), fejn id-Direttiva 2006/24/KE (6) ġiet iddikjarata invalida, minħabba li kienet tippermetti ndħil sproporzjonat fid-drittijiet irrikonoxxuti mill-Artikoli 7 u 8 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem il-“Karta”).

–      Is-sentenza tal‑21 ta’ Diċembru 2016, Tele2 Sverige u Watson et (7), fejn ġie ddikjarat li l-Artikolu 15(1) tad-Direttiva 2002/58/KE (8) jopponi leġiżlazzjoni nazzjonali li tipprevedi ż-żamma ġġeneralizzata u indifferenzjata tad-data dwar it-traffiku u dwar il-lokalizzazzjoni għall-finijiet tal-ġlieda kontra l-kriminalità serja.

–      Is-sentenza tat‑2 ta’ Ottubru 2018, Ministerio Fiscal (9), fejn ġiet ikkonfermata l-interpretazzjoni tal-Artikolu 15(1) tad-Direttiva 2002/58 u ġiet speċifikata l-importanza tal-prinċipju ta’ proporzjonalità f’dan ir-rigward.

3.        Fl‑2018, xi qrati ta’ ċerti Stati Membri ressqu quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja talbiet separati għal deċiżjoni preliminari li fihom kien hemm rifless id-dubji tagħhom dwar jekk dawk is-sentenzi (tal‑2014, tal‑2016 u tal‑2018) setgħux iċaħħdu lill-awtoritajiet statali minn strument neċessarju għas-salvagwardja tas-sigurtà nazzjonali u għall-ġlieda kontra l-kriminalità u t-terroriżmu.

4.        Erba’ minn dawn it-talbiet għal deċiżjoni preliminari wasslu għas-sentenzi Privacy International (10) u La Quadrature du Net et (11), it-tnejn tas‑6 ta’ Ottubru 2020, li kkorroboraw b’mod sostanzjali l-kummentarju tas-sentenza Tele2 Sverige, filwaqt li introduċew xi aspetti addizzjonali.

5.        Minħabba l-oriġini tagħhom (l-Awla Manja tal-Qorti tal-Ġustizzja), il-kontenut tagħhom u x-xewqa tagħhom li jispjegaw fid-dettall, fi djalogu mal-qrati tar-rinviju, il-motivi li, minkejja kollox, jiġġustifikaw it-teżijiet esposti fihom, jista’ jkun mistenni li dawn iż-żewġ sentenzi “rikapitulattivi” tas‑6 ta’ Ottubru 2020 ikunu solvew id-diskussjoni. Għaldaqstant, digriet immotivat tad-dispożizzjonijiet fl-Artikolu 99 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja jikkorrispondi għal kwalunkwe riferiment ieħor għal talba għal deċiżjoni preliminari dwar l-istess suġġett.

6.        Madankollu, sas‑6 ta’ Ottubru 2020, fil-Qorti tal-Ġustizzja kienu ġew irreġistrati tliet talbiet oħra għal deċiżjoni preliminari (it-tnejn magħquda f’din il-proċedura u dik tal-kawża C‑140/20), li l-kontenut tagħhom qajjem dubju dwar il-ġurisprudenza stabbilita fir-rigward tal-Artikolu 15(1) tad-Direttiva 2002/58.

7.        Il-Qorti tal-Ġustizzja informat lill-qrati tar-rinviju dwar is-sentenzi tas‑6 ta’ Ottubru 2020, f’każ li xtaqu jirtiraw it-talbiet tagħhom għal deċiżjoni preliminari. Fid-dawl tal-insistenza tagħhom li jinżammu t-talbiet, bħalma ser nispjega iktar ’il quddiem (12), ġie deċiż li ma jiġix applikat l-Artikolu 99 tar-Regoli ta’ Proċedura u li dawn tirrispondihom l-Awla Manja tal-Qorti tal-Ġustizzja.

I.      Il-kuntest ġuridiku

A.      Id-dritt tal-Unjoni. Id-Direttiva 2002/58

8.        Skont l-Artikolu 5(1) (“Konfidenzjalità tal-komunikazzjonijiet”):

“L-Istati Membri għandhom jiżguraw il-kunfidenzjalità tal-komunikazzjonijiet u data dwar it-traffiku relatati permezz ta’ network ta’ komunikazzjoni pubblika u servizzi ta’ komunikazzjoni elettronika disponibbli pubblikament, permezz ta’ liġijiet nazzjonali. Partikolarment għandhom jipprojbixxu s-smigħ, tapping, ħażna jew modi oħrajn ta’ interċettazzjoni jew sorveljanza ta’ komunikazzjonijiet u d-data dwar it-traffiku relatati minn persuni minbarra l-utenti, mingħajr il-kunsens ta’ l-utenti konċernati, ħlief fejn legalment awtorizzati li jagħmlu dan skond l-Artikolu 15(1). Dan il-paragrafu m’għandux jipprevjeni l-ħażna teknika li hija meħtieġa biex tintbagħat komunikazzjoni mingħajr preġudizzju għall-prinċijpju tal-kunfidenzjalità”.

9.        L-Artikolu 6 (“Data dwar it-traffiku”) jipprovdi:

“1.      Data dwar it-traffiku relatata ma’ abbonati u utenti ipproċessat u maħżun mill-provditur ta’ network pubbliku ta’ komunikazzjonijiet jew servizz ta’ komunikazzjoni elettronika disponibbli pubblikament għandhom jitħassru jew jiġu magħmula anonimi meta m’għadhomx aktar meħtieġa għall-iskop tat-trasmissjoni ta’ komunikazzjoni mingħajr preġudizzju għall-paragrafi 2, 3 u 5 ta’ dan l-Artikolu u l-Artikolu 15(1).

2.      Data dwar it-traffiku meħtieġa biex isiru l-kontijiet ta’ l-abbonati u ħlasijiet ta’ interkonnessjoni jistgħu jiġu proċessati. Tali proċessar huwa permissibbli biss sat-tmiem tal-perjodu li fih il-kont jista’ legalment jiġi kkontestat jew il-ħlas jiġi persegwit.

[…]”.

10.      L-Artikolu 15(1) (“Applikazzjoni ta’ xi disposizzjonijet tad-Direttiva 95/46/KE” (13)) jipprevedi:

“L-Istati Membri jistgħu jadottaw miżuri leġislativi biex jirrestrinġu l-kamp ta’ applikazzjoni tad-drittijiet u l-obbligi previsti fl-Artikolu 5, l-Artikolu 6, l-Artikolu 8(1), (2), (3) u (4), u l-Artikolu 9 ta’ din id- Direttiva meta tali restrizzjoni tikkostitwixxi miżura neċessarja, xierqa u proporzjonata f’soċjeta’ demokratika biex tiġi salvagwardjata s-sigurtà nazzjonali (i.e. is-sigurtà ta’ l-Istat), id-difiża, is-sigurtà pubblika, u l-prevenzjoni, investigazzjoni, skoperta u prosekuzzjoni ta’ reati kriminali jew ta’ użu mhux awtorizzat tas-sistema ta’ komunikazzjoni elettronika, kif imsemmi fl-Artikolu 13(1) tad-Direttiva 95/46/KE. Għal dan l-iskop, l-Istati Membri jistgħu, inter alia, jadottaw miżuri leġislativi li jipprovdu għaż-żamma ta’ l-informazzjoni għal perjodu limitat iġġustifikat għarr-raġunijiet stabbiliti f’dan il-paragrafu. Il-miżuri kollha msemmija f’dan il-paragrafu għandhom ikunu skond il-prinċipji ġenerali tal-liġi Komunitarja, inklużi dawk imsemmija fl-Artikolu 6(1) u (2) tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea”.

B.      Id-dritt nazzjonali

1.      Telekommunikationsgesetz (il-Liġi dwar it-Telekomunikazzjonijiet, iktar ’il quddiem, it-“TKG”)

11.      L-Artikolu 113a(1), jiddikjara:

“L-obbligi relatati maż-żamma, l-użu u s-sigurtà tad-data dwar it-traffiku ddefiniti fl-Artikoli 113b sa 113g jagħmlu riferiment għall-operaturi li jfornu lill-utenti finali b’servizzi tat-telekomunikazzjoni aċċessibbli għall-pubbliku”.

12.      L-Artikolu 113b jiddikjara li:

“(1)      L-operaturi li jagħmel riferiment għalihom l-Artikolu 113a għandhom iżommu d-data fit-territorju nazzjonali b’dan il-mod:

1.      għal għaxar ġimgħat jekk tkun id-data li jagħmlu riferiment għaliha l-paragrafi 2 u 3,

2.      għal erba’ ġimgħat jekk tkun id-data ta’ lokalizzazzjoni li jagħmel riferiment għaliha l-paragrafu 4.

(2)      Il-fornituri tas-servizzi tat-telefon aċċessibbli għall-pubbliku għandhom iżommu

1.      in-numru li jkun qiegħed iċempel jew identifikazzjoni oħra tal-linja li qiegħda ċċempel u ta’ dik li qiegħda tirċievi t-telefonata, kif ukoll ta’ kwalunkwe linja oħra użata fil-każ ta’ trasferiment tat-telefonata jew ta’ devjazzjoni tat-telefonata,

2.      id-data u l-ħin tal-bidu u tat-tmiem tal-komunikazzjoni, b’indikazzjoni taż-żona tal-ħin,

3.      l-indikazzjonijiet relatati mas-servizz użat meta jistgħu jintużaw servizzi differenti fil-kuntest tas-servizz telefoniku,

4.      barra minn hekk, fil-każ ta’ servizzi ta’ telefonija mobbli,

a)      l-identità internazzjonali tal-abbonat mobbli tal-persuna li qiegħda tagħmel it-telefonata u ta’ dik li qiegħda tirċievi t-telefonata,

b)      l-identità internazzjonali tat-tagħmir terminali li qiegħed jagħmel it-telefonata u li qiegħed jirċievi t-telefonata,

c)      id-data u l-ħin tal-ewwel attivazzjoni tas-servizz, b’indikazzjoni taż-żona tal-ħin meta s-servizzi jkunu tħallsu bil-quddiem,

5.      kif ukoll, fil-każ tas-servizzi tat-telefonija permezz tal-internet, l-indirizzi IP (protokoll tal-internet) tal-linja tal-persuna li qiegħda tagħmel it-telefonata u ta’ dik li qiegħda tirċievi t-telefonata u n-numri ta’ identifikazzjoni attribwiti.

L-ewwel paragrafu jiġi applikat mutatis mutandis

1.      f’każ ta’ komunikazzjoni permezz ta’ SMS, messaġġi multimedjali jew simili; f’dan il-każ, l-indikazzjonijiet li jagħmel riferiment għalihom il-punt 2 tal-ewwel paragrafu, għandhom jiġu ssostitwiti bil-ħin ta’ meta jintbagħat u l-ħin tal-wasla tal-messaġġ;

2.      għat-telefonati mingħajr tweġiba jew li ma rnexxewx minħabba intervent mill-operatur tan-network […].

(3)      Il-fornituri tas-servizzi ta’ aċċess għall-internet aċċessibbli għall-pubbliku għandhom iżommu

1.      l-indirizz IP attribwit lill-abbonat għall-finijiet tal-użu tal-internet,

2.      l-identifikazzjoni ċara tal-konnessjoni li tippermetti l-aċċess għall-internet, kif ukoll in-numru ta’ identifikazzjoni attribwit,

3.      id-data u l-ħin tal-bidu u tat-tmiem tal-użu tal-internet mill-indirizz IP attribwit, b’indikazzjoni taż-żona tal-ħin.

(4)      F’każ ta’ użu tas-servizzi tat-telefonija mobbli, għandu jinżamm l-isem tal-mobiles użati fil-bidu tal-komunikazzjoni minn min jagħmel it-telefonata u minn min jirċievi t-telefonata. Fil-każ tas-servizzi ta’ aċċess għall-internet aċċessibbli għall-pubbliku, f’każ ta’ użu tal-mobile, għandu jinżamm l-isem tal-mobiles użati fil-bidu tal-konnessjoni għall-internet. Għandha tinżamm ukoll id-data li tippermetti l-għarfien tal-pożizzjoni ġeografika u d-direzzjonijiet ta’ radjazzjoni massima tal-antenni li huma utli għall-mobile kkonċernat.

(5)      Il-kontenut tal-komunikazzjoni, id-data relatata mas-siti tal-internet ikkonsultati u d-data mis-servizzi tal-posta elettronika ma jistgħux jinżammu skont din id-dispożizzjoni.

(6)      Id-data sottostanti għall-komunikazzjonijiet imsemmija fl-Artikolu 99(2) ma tistax tinżamm skont din id-dispożizzjoni. Dan japplika mutatis mutandis għall-komunikazzjonijiet telefoniċi li jkunu ġejjin mill-entitajiet imsemmija fl-Artikolu 99(2). It-tieni sas-seba’ frażi tal-Artikolu 99(2) japplikaw mutatis mutandis[(14)]

[…]”.

13.      Skont l-Artikolu 113c:

“(1)      Id-data miżmuma skont l-Artikolu 113b tista’

1.      tiġi trażmessa lil awtorità tal-infurzar tal-liġi meta hija titlob it-trażmissjoni abbażi ta’ dispożizzjoni legali li tawtorizza l-ġbir tad-data msemmija fl-Artikolu 113b għall-finijiet tar-repressjoni tar-reati kriminali partikolarment serji;

2.      tiġi trażmessa lil awtorità tas-sigurtà tal-Länder meta hija titlob it-trażmissjoni abbażi ta’ dispożizzjoni legali li tawtorizzaha tiġbor id-data msemmija fl-Artikolu 113b għall-finijiet tal-prevenzjoni ta’ riskju speċifiku għall-integrità fiżika, għall-ħajja jew għal-libertà ta’ persuna jew inkella għall-eżistenza tal-Istat Federali jew tal-Land;

3.      tintuża mill-fornitur tas-servizzi tat-telekomunikazzjonijiet aċċessibbli għall-pubbliku għall-provvista ta’ informazzjoni skont it-tielet frażi tal-Artikolu 113(1).

(2)      Id-data miżmuma skont l-Artikolu 113b ma tistax tintuża minn dawk li jkunu suġġetti għall-obbligi stabbiliti fl-Artikolu 113(1) għal finijiet oħra għajr dawk imsemmija fil-paragrafu 1.

[…]”.

14.      Skont l-Artikolu 113d:

“Id-destinatarju tal-obbligu previst fl-Artikolu 113a(1) għandu jiżgura li d-data miżmuma f’konformità mal-Artikolu 113b(1), fir-rigward tal-obbligu ta’ żamma, tkun protetta, permezz ta’ mezzi tekniċi u organizzattivi li jkunu konformi mal-ogħla livell ta’ żvilupp tekniku, mill-kontroll u mill-użu mhux awtorizzati. Dawn il-miżuri, b’mod partikolari, jinkludu:

1.      l-użu ta’ proċedura ta’ kriptaġġ partikolarment sigura,

2.      il-ħżin f’infrastrutturi tal-ħżin differenti, separati minn dawk affettwati minn funzjonijiet operattivi ta’ rutina,

3.      il-ħżin, b’livell għoli ta’ protezzjoni kontra attakki ċibernetiċi, f’sistemi informatiċi tal-ipproċessar ta’ data offline,

4.      ir-restrizzjoni tal-aċċess għall-faċilitajiet użati għall-ipproċessar tad-data lil persuni li jkollhom awtorizzazzjoni speċjali mogħtija mill-persuna responsabbli għall-obbligu u

5.      l-obbligu li jiġu involuti, matul l-aċċess għad-data, mill-inqas żewġ persuni li jkollhom awtorizzazzjoni speċjali mill-persuna responsabbli għall-obbligu”.

15.      L-Artikolu 113e jaqra:

“(1)      Il-persuna responsabbli għall-obbligu previst fl-Artikolu 113a(1) għandha tiżgura li, għall-finijiet tal-kontroll tal-protezzjoni tad-data, kull aċċess, u b’mod partikolari, il-qari, il-kopja, il-modifika, l-eliminazzjoni u l-għeluq, għad-data miżmuma f’konformità mal-Artikolu 113b(1) fir-rigward tal-obbligu għaż-żamma, jiġu rreġistrati. Għandu jiġi rreġistrat dan li ġej

1.      il-ħin tal-aċċess,

2.      il-persuni li jaċċedu għad-data,

3.      l-għan u n-natura tal-aċċess.

(2)      Id-data rreġistrata ma tistax tintuża għal finijiet oħra għajr dawk għall-kontroll tal-protezzjoni tad-data.

(3)      Il-persuna responsabbli għall-obbligu previst fl-Artikolu 113a(1) għandha tiżgura li d-data rreġistrata tiġi mħassra wara sena”.

2.      Strafprozessordnung (il-Kodiċi tal-Proċedura Kriminali, iktar ’il quddiem, is-“StPO”)

16.      L-Artikolu 100g jistabbilixxi:

“[…]

(2)      Jekk ċerti fatti jwasslu għas-suspett li xi ħadd ikun wettaq, bħala awtur jew bħala kompliċi, wieħed mir-reati kriminali partikolarment serji msemmija fit-tieni frażi jew, fil-każijiet li fihom it-tentattiv li jitwettaq reat ikun punibbli, sar tentattiv li jitwettaq u jekk ir-reat ikun ukoll partikolarment serju fil-każ partikolari, id-data relatata mat-traffiku, miżmuma f’konformità mal-Artikolu 113b tat-[TKG], tista’ tinġabar fil-każ li l-investigazzjoni tal-fatti jew il-lokalizzazzjoni tal-persuna investigata jkunu eċċessivament diffiċli jew mhux prattiċi permezz ta’ mezzi oħra u jekk il-ġbir tad-data ikun proporzjonali għall-importanza tal-kawża.

[…]

(4)      Ma huwiex awtorizzat il-ġbir tad-data relatata mat-traffiku skont il-paragrafu 2 […] li tista’ twassal għal informazzjoni li dwarha l-persuna affettwata tista’ tirrifjuta li tagħti xhieda […]”.

17.      L-Artikolu 101a(1) jissuġġetta l-ġbir tad-data relatata mat-traffiku għall-awtorizzazzjoni ġudizzjarja skont l-Artikolu 100g tas-StPO. Skont l-Artikolu 101a(2) ta’ din l-istess liġi, id-deċiżjoni ġudizzjarja għandha tikkunsidra n-neċessità u r-rilevanza tal-miżura fil-każ partikolari, li l-adozzjoni tagħha għandha tiġi nnotifikata lill-parteċipanti fil-komunikazzjoni (Artikolu 101(6) tas-StPO).

II.    Il-fatti, il-kawżi u d-domandi preliminari

18.      SpaceNet AG u Telekom Deutschland GmbH huma kumpanniji li, fir-Repubblika Federali tal-Ġermanja, jipprovdu servizzi ta’ aċċess għall-internet disponibbli għall-pubbliku.

19.      Dawn iż-żewġ kumpanniji ressqu kawża quddiem il-Verwaltungsgericht (il-Qorti Amministrattiva, il-Ġermanja) sabiex jikkontestaw l-obbligu li tinżamm id-data dwar it-traffiku tat-telekomunikazzjonijiet tal-klijenti tagħhom mill‑1 ta’ Lulju 21017, impost mill-Artikolu 113a(1), moqri flimkien mal-Artikolu 113b tat-TKG.

20.      Bil-kawżi rispettivi mirbuħa fl-ewwel istanza, l-Aġenzija Federali tan-Networks ippreżentat appelli ta’ kassazzjoni separati (“Reviżjoni”) quddiem il-Bundesverwaltungsgericht (il-Qorti Amministrattiva Federali), li, qabel ma tat id-deċiżjoni tagħha, iddeċidiet li f’kull wieħed miż-żewġ proċeduri tagħmel din id-domanda preliminari:

“L-Artikolu 15 tad-Direttiva [2002/58], moqri fid-dawl tal-Artikoli 7, 8 u 11 kif ukoll tal-Artikolu 52(1) tal-Karta […], minn naħa, u tal-Artikolu 6 tal-Karta […] kif ukoll tal-Artikolu 4 [TUE], min-naħa l-oħra, għandu jiġi interpretat fis-sens li huwa jipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali li tobbliga lill-fornituri ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi aċċessibbli għall-pubbliku li jżommu d-data li tirrigwarda t-traffiku u d-data ta’ lokalizzazzjoni tal-utenti finali ta’ dawn is-servizzi meta

–      dan l-obbligu ma jkunx suġġett għall-eżistenza ta’ raġuni speċifika mil-lat ġeografiku, ta’ żmien jew territorjali,

–      fil-kuntest tal-provvista ta’ servizzi telefoniċi aċċessibbli għall-pubbliku – inkluża l-komunikazzjoni permezz tal-messaġġi qosra (SMS), messaġġi multimedia jew messaġġi simili u t-telefonati li ma jitweġbux jew mingħajr suċċess –, l-obbligu ta’ żamma jkopri d-data li ġejja:

–      in-numru tat-telefon jew identifikazzjoni oħra tal-linja li qed iċċempel u ta’ dik li qed tirċievi t-telefonata, kif ukoll ta’ kwalunkwe linja oħra użata fil-każ ta’ trasferiment tat-telefonata jew ta’ devjazzjoni tat-telefonata,

–      id-data u l-ħin tal-bidu u tat-tmiem tal-komunikazzjoni jew – fil-każ ta’ komunikazzjoni permezz tal-messaġġi qosra (SMS), messaġġi multimedia jew messaġġi simili – il-ħin li fih jintbagħat u jiġi rċevut il-messaġġ, u indikazzjoni taż-żona tal-ħin,

–      l-indikazzjonijiet rigward is-servizz użat meta servizzi differenti jistgħu jintużaw fil-kuntest tas-servizz telefoniku,

–      barra minn hekk, fil-każ ta’ servizzi ta’ telefonija mobbli,

–      l-identità internazzjonali ta’ abbonat mobbli tal-persuna li qed tagħmel it-telefonata u ta’ dik li qed tirċievi t-telefonata,

–      l-identità internazzjonali tat-tagħmir terminali li qed jagħmel it-telefonata u li qed jirċievi t-telefonata,

–      id-data u l-ħin tal-ewwel attivazzjoni tas-servizz, b’indikazzjoni taż-żona tal-ħin, meta servizzi jkunu tħallsu bil-quddiem,

–      l-isem taċ-ċelloli (‘tower cell’) li ntużaw mill-persuna li qed tagħmel it-telefonata u minn dik li qed tirċievi t-telefonata fil-bidu tal-komunikazzjoni,

–      kif ukoll, fil-każ tas-servizzi ta’ telefonija permezz tal-internet, l-indirizzi IP (protokoll tal-internet) tal-persuna li qed tagħmel it-telefonata u ta’ dik li qed tirċievi t-telefonata u n-numri ta’ identifikazzjoni attribwiti,

–      fil-kuntest tal-provvista ta’ servizzi ta’ aċċess għall-internet aċċessibbli għall-pubbliku, l-obbligu ta’ żamma jkopri d-data li ġejja:

–      l-indirizz IP attribwit lill-abbonat għall-finijiet tal-użu tal-internet,

–      l-identifikazzjoni ċara tal-konnessjoni li tippermetti l-aċċess għall-internet, kif ukoll in-numru ta’ identifikazzjoni attribwit,

–      id-data u l-ħin tal-bidu u tat-tmiem tal-użu tal-internet mill-indirizz IP attribwit, b’indikazzjoni taż-żona tal-ħin,

–      fil-każ ta’ użu mobbli, l-isem taċ-ċelloli li ntużaw fil-bidu tal-konnessjoni internet,

–      id-data li ġejja ma tistax tinżamm:

–      il-kontenut tal-komunikazzjoni,

–      id-data rigward is-siti tal-internet ikkonsultati,

–      id-data tas-servizzi ta’ posta elettronika,

–      id-data sottostanti l-komunikazzjonijiet lejn jew minn ċerti linji attribwiti lil persuni, awtoritajiet u organizzazzjonijiet ta’ natura soċjali jew reliġjuża,

–      it-tul ta’ żmien taż-żamma huwa ta’ erba’ ġimgħat għad-data ta’ lokalizzazzjoni, jiġifieri l-isem taċ-ċelloli użati, u ta’ għaxar ġimgħat għad-data l-oħra,

–      protezzjoni effettiva tad-data miżmuma mir-riskji ta’ abbuż kif ukoll minn kull aċċess illegali għal din id-data hija żgurata,

–      id-data miżmuma tista’ tintuża biss għall-finijiet tal-issanzjonar tal-ksur serju jew għall-finijiet tal-prevenzjoni ta’ riskju konkret għall-integrità fiżika, il-ħajja jew il-libertà ta’ persuna jew għall-eżistenza [għas-sigurtà] tar-Repubblika Federali jew ta’ Land, bl-eċċezzjoni f’dak li jirrigwarda l-indirizz IP attribwit lill-abbonat għall-użu tal-internet, li jista’ jintuża fil-kuntest tal-provvista ta’ informazzjoni dwar id-data marbuta mal-abbonat [informazzjoni meħuda mill-bażi tad-data] għall-finijiet tal-issanzjonar [għal finijiet ta’ investigazzjoni] ta’ kwalunkwe ksur kriminali, tal-prevenzjoni ta’ riskju għas-sigurtà pubblika u l-ordni pubbliku kif ukoll għall-finijiet tal-eżerċizzju tal-missjonijiet tas-servizzi ta’ informazzjoni?”

21.      Skont l-ispjegazzjoni tal-qorti tar-rinviju, ir-regolament dwar l-obbligu inkwistjoni ġie emendat minn Liġi tal‑10 ta’ Diċembru 2015 (15), li l-adozzjoni tagħha kienet neċessarja wara:

–      is-sentenza tal-Bundesverfassungsgericht (il-Qorti Kostituzzjonali Federali, il-Ġermanja) tat‑2 ta’ Marzu 2010 (16), fejn ġie ddikjarat li d-dispożizzjonijiet preċedenti dwar iż-żamma tad-data ma humiex kostituzzjonali; u

–      id-dikjarazzjoni ta’ nullità tad-Direttiva 2006/24, fejn dawn id-dispożizzjonijiet ġew adottati għat-traspożizzjoni tagħha.

22.      Il-qorti tar-rinviju tqis li l-obbligu tal-ħżin inkwistjoni jirrestrinġi d-drittijiet imsemmija fl-Artikolu 5(1), fl-Artikolu 6(1), u fl-Artikolu 9(1) tad-Direttiva 2002/58. Fil-fehma tagħha, tali restrizzjoni tkun iġġustifikata biss jekk tiġi koperta mill-Artikolu 15(1) ta’ din id-direttiva.

23.      Għall-qorti tar-rinviju, minkejja l-kummentarju tas-sentenza Tele2 Sverige, l-obbligu li huwa s-suġġett tal-kawża jista’ jkollu l-bażi fl-Artikolu 15(1) tad-Direttiva 2002/58, minħabba li:

–      Ir-regoli nazzjonali applikabbli ma jeħtiġux il-ħżin tad-data kollha dwar it-traffiku tat-telekomunikazzjonijiet tal-utenti u l-abbonati kollha fir-rigward tal-mezzi kollha tal-komunikazzjoni elettronika.

–      Dawn ir-regoli naqqsu b’mod sostanzjali (sa massimu ta’ għaxar ġimgħat) il-perijodu tal-ħżin, meta mqabbel ma’ dak previst fil-leġiżlazzjonijiet analizzati fis-sentenza Tele2 Sverige u ma’ dak previst fid-Direttiva2006/24, u dan jagħmilha iktar diffiċli li jiġu mfassla l-profili.

–      Ġew imposti limitazzjonijiet stretti fuq il-protezzjoni, l-aċċess u l-użu tad-data maħżuna.

–      Il-leġiżlatur illimita lilu nnifsu sabiex iwettaq id-dmirijiet ta’ azzjoni skont id-dritt għas-sigurtà (l-Artikolu 6 tal-Karta) (17)

–      Jekk, bħala regola ġenerali, il-ħżin tad-data “mingħajr motiv” (18) ma jistax ikun kopert mill-Artikolu 15(1) tad-Direttiva 2002/58 (jiġifieri, jekk ikun irrilevanti x’leġiżlazzjoni jkun hemm dwar il-mezzi tat-telekomunikazzjoni kkonċernati, it-tip ta’ data maħżuna, it-tul tal-ħżin, il-kundizzjonijiet għall-aċċess għal din id-data u l-protezzjoni mir-riskji ta’ użu mhux xieraq), ser iddgħajjef b’mod sostanzjali l-marġni ta’ manuvrar tal-leġiżlatur nazzjonali f’kuntest li, bħal dak relatat mal-prosekuzzjoni għar-reati u mas-sigurtà pubblika, jibqa’, skont it-tielet frażi tal-Artikolu 4(2) TUE, ir-responsabbiltà esklużiva tal-Istati Membri.

–      Għandha tinkiseb il-koerenza bejn id-drittijiet iggarantiti mill-Karta u dawk irrikonoxxuti mill-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali (iktar ’il quddiem, il-“KEDB”), interpretati mill-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem (iktar ’il quddiem, il-“QEDB”), mingħajr preġudizzju għall-awtonomija tad-dritt tal-Unjoni u għall-awtorità tal-Qorti tal-Ġustizzja.

III. Il-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja

24.      It-talbiet għal deċiżjoni preliminari ġew irreġistrati fil-Qorti tal-Ġustizzja fid‑29 ta’ Ottubru 2019.

25.      SpaceNet, Telekom Deutschland, il-Gvern Ġermaniż, Daniż, Spanjol, Estonjan, Finlandiż, Franċiż, Irlandiż, Olandiż, Pollakk u dak Svediż, kif ukoll il-Kummissjoni Ewropea ppreżentaw osservazzjonijiet bil-miktub.

26.      Il-qorti tar-rinviju ntalbet sabiex tiddeċiedi dwar l-irtirar possibbli tad-domanda preliminari, ladarba tiġi deċiża s-sentenza La Quadrature du Net, u fit‑13 ta’ Jannar 2021 iddikjarat l-intenzjoni tagħha li ssostniha peress li ma tistax tiġi meqjusa li ġiet solvuta minn din is-sentenza.

27.      Is-seduta pubblika, miżmuma flimkien ma’ dik tal-kawża marbuta C‑140/20, saret fit‑13 ta’ Settembru 2021, fejn dehru, apparti dawk li ppreżentaw l-osservazzjonijiet bil-miktub f’din il-proċedura, l-Aġenzija Federali tan-Networks u l-Kontrollur Ewropew għall-Protezzjoni tad-Data.

IV.    Analiżi

A.      Kunsiderazzjoni preliminari

28.      It-trattament ta’ dawn iż-żewġ talbiet għal deċiżjoni preliminari jista’ jsir permezz tal-analiżi tagħhom fl-istadju ta’ meta kienu mressqa fil-bidu, jew preferibbilment billi jitqiesu l-kunsiderazzjonijiet invokati mill-qorti tar-rinviju fir-risposta tagħha lill-Qorti tal-Ġustizzja fit‑13 ta’ Jannar 2021, sabiex tiġġustifika ż-żamma tagħhom wara li ġiet adita bis-sentenza La Quadrature du Net.

29.      Għalkemm ser nindirizza fil-qosor l-aspetti l-iktar rilevanti tat-talbiet oriġinali għal deċiżjoni preliminari, ser niffoka fl-analiżi tal-motivi li għalihom, fil-fehma tal-qorti tar-rinviju, l-intervent tal-Qorti tal-Ġustizzja jibqa’ xieraq. Fil-qosor, dawn il-motivi kollha huma bbażati fuq il-fatt li s-sitwazzjoni leġiżlattiva bażika hija differenti minn dik eżaminata fis-sentenza La Quadrature du Net.

30.      Fil-komunikazzjoni tagħha tat‑13 ta’ Jannar 2021, il-qorti tar-rinviju ressqet dawn l-argumenti:

–      Id-disparitajiet bejn ir-regoli Ġermaniżi meta mqabbla ma’ dawk Franċiżi u dawk Belġjani li fuqhom hija bbażata s-Sentenza La Quadrature du Net kienu konsiderevoli. Skont dawk tal-ewwel, ma tinżammx id-data relatata mas-siti tal-internet ikkonsultati, dik tal-posta elettronika u dik li tikkorrispondi għall-komunikazzjonijiet lejn jew minn servizzi ta’ għajnuna bit-telefon ta’ natura soċjali jew reliġjuża.

–      Disparità oħra daqstant iktar sinjifikattiva hija l-fatt li t-tul tal-ħżin, skont l-Artikolu 113b(1) tat-TKG huwa ta’ erba’ jew ta’ għaxar ġimgħat u mhux ta’ sena. Dan il-fattur inaqqas ir-riskju li jkun jista’ jitfassal profil ġenerali tal-persuni kkonċernati.

–      Ir-regoli Ġermaniżi jipprevedu protezzjoni effikaċi tad-data miżmuma fil-konfront tal-perikoli ta’ abbuż u ta’ aċċess illegali.

–      Wara deċiżjoni reċenti tal-Bundesverfassungsgericht (il-Qorti Kostituzzjonali Federali) dwar l-Artikolu 113 tat-TKG (19), il-validità ta’ din id-dispożizzjoni ġiet suġġetta għal kundizzjonijiet li l-kompatibbiltà tagħhom mad-dritt tal-Unjoni ma tkunx faċli sabiex tiġi ddeterminata.

–      Għad hemm dubji dwar ir-rekwiżiti tad-dritt tal-Unjoni dwar l-indirizzi IP, peress li s-sentenza La Quadrature du Net ma tippermettix li jiġi ddeterminat b’mod ċar jekk hijiex prekluża b’mod ġenerali ż-żamma tagħha, u hemm ċerta tensjoni bejn il-punti 168 u 155 tagħha.

B.      L-applikabbiltà tad-Direttiva 2002/58

31.      Ir-Repubblika tal-Irlanda u l-Gvern Franċiż, Olandiż, Pollakk u dak Svediż isostnu, essenzjalment, li d-Direttiva 2002/58 ma tapplikax għal leġiżlazzjonijiet nazzjonali bħalma tapplika dik inkwistjoni f’dawn il-proċeduri. Peress li l-għan tagħhom huwa l-protezzjoni tas-sigurtà nazzjonali u l-prevenzjoni u r-repressjoni tar-reati kriminali serji, dawn il-leġiżlazzjonijiet jikkorrispondu għall-kamp ta’ applikazzjoni esklużiv tal-Istati Membri, skont l-Artikolu 4(2) TUE.

32.      L-oġġezzjoni ġiet miċħuda, b’mod ċar, mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza La Quadrature du Net, li sostniet li “leġiżlazzjoni nazzjonali li timponi fuq il-fornituri ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi l-obbligu li jżommu data dwar it-traffiku u data dwar il-lokalizzazzjoni għall-finijiet tal-protezzjoni tas-sigurtà nazzjonali u tal-ġlieda kontra l-kriminalità, bħal dawk inkwistjoni fil-kawża prinċipali, taqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 2002/58” (20).

33.      Il-qorti tar-rinviju tilqa’ din il-premessa billi tikkorrobora l-evalwazzjoni tal-qorti tal-istanza u żżid li l-applikabbiltà tad-Direttiva 2005/58 f’dan il-każ kienet “stabbilita definittivament” mis-sentenza Tele2 Sverige (21).

34.      Għaldaqstant, ma jiniex ser nespandi fuq dan il-punt, li dwaru kelli l-opportunità nesprimi l-fehmiet tiegħi f’dak il-mument, fil-linja meħuda mill-Qorti tal-Ġustizzja fil-konklużjonijiet La Quadrature du Net (22).

C.      Żamma ġġeneralizzata u indifferenzjata versus żamma mmirata tad-data dwar it-traffiku u dwar il-lokalizzazzjoni

35.      L-idea ewlenija tal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja fir-rigward tad-Direttiva 2002/58 hija li l-utenti tal-mezzi ta’ komunikazzjoni elettroniċi għandhom id-dritt li jippretendu, bħala prinċipju, li l-komunikazzjonijiet u d-data relatata magħhom jibqgħu, fin-nuqqas tal-kunsens tagħhom, anonimi u li ma jkunux is-suġġett ta’ reġistrazzjoni (23).

36.      L-Artikolu 15(1) tad-Direttiva 2002/58 jippermetti eċċezzjonijiet għall-obbligu li tiġi ggarantita l-kunfidenzjalità u għall-obbligi korrispondenti, fit-termini li ser nittraskrivi iktar ’il quddiem. Is-sentenza La Quadrature du Net tkompli teżamina kif dawn l-eċċezzjonijiet jistgħu jiġu rrikonċiljati mad-drittijiet fundamentali li l-eżerċizzju tagħhom jista’ jkun affettwat (24).

37.      Iż-żamma ġġeneralizzata u nondiskriminatorja tad-data dwar it-traffiku tista’ tiġi ġġustifikata biss, skont il-Qorti tal-Ġustizzja, bl-għan tal-protezzjoni tas-sigurtà nazzjonali, li l-importanza tagħha “tmur lil hinn minn dik tal-għanijiet l-oħra msemmija fl-Artikolu 15(1) tad-Direttiva 2002/58” (25).

38.      F’dan il-każ (sigurtà nazzjonali), il-Qorti tal-Ġustizzja ddikjarat li l-Artikolu 15(1) tad-Direttiva 2002/58, moqri flimkien mal-Artikoli 7, 8, 11 u 51(1) tal-Karta, “ma jipprekludix, bħala regola, miżura leġiżlattiva li tawtorizza lill-awtoritajiet kompetenti jitolbu lill-fornituri ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi biex jipproċedu biż-żamma ta’ data dwar it-traffiku u ta’ data dwar il‑lokalizzazzjoni tal-utenti kollha tal-mezzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi matul perijodu limitat, meta jkun hemm ċirkustanzi suffiċjentement konkreti li jippermettu li jiġi kkunsidrat li l-Istat Membru kkonċernat huwa affaċċjat b’theddida serja […] għas-sigurtà nazzjonali li tirriżulta li hija reali u attwali jew prevedibbli” (26).

39.      Dawn ir-rekwiżiti ċertament jagħtu lok għal sistema iktar rigoruża u stretta minn dik li toħroġ mill-ġurisprudenza tal-QEDB fir-rigward tal-Artikolu 8 tal-KEDB. Li “s-sens u l-portata tad-drittijiet” tal-Karta li jikkorrispondu għal dawk tal-KEDB għandhom ikunu l-istess bħal dawk mogħtija minn din tal-aħħar ma jipprekludix, skont l-Artikolu 52(3), in fine, tal-Karta, lid-dritt tal-Unjoni milli jagħti protezzjoni iktar estensiva.

40.      Barra minn hekk, il-kummentarju tal-QEDB, fis-sentenzi tagħha tal‑25 ta’ Mejju 2021, Big Brother Watch et vs Ir‑Renju Unit (27) u Centrum för Rättvisa vs L‑Isvezja (28), kif ukoll dik tal‑4 ta’ Diċembru 2015, Zahharov vs Ir‑Russja (29) jikkonċerna każijiet li, bħalma kienet il-pożizzjoni predominanti bejn il-partijiet matul is-seduta, ma humiex komparabbli ma’ dawk diskussi fir-rinviji għal deċiżjonijiet preliminari inkwistjoni hawnhekk. Is-soluzzjoni għal dawn għandha tinsab billi jiġu applikati leġiżlazzjonijiet nazzjonali li jkunu meqjusa li huma konformi mar-regolament eżawrjenti tad-Direttiva 2002/58, kif interpretat mill-Qorti tal-Ġustizzja.

41.      Tkun xi tkun il-fehma dwar l-invokazzjoni tas-sigurtà nazzjonali, fis-sentenza La Quadrature du Net, bħala motiv sabiex titneħħa, taħt ċerti kundizzjonijiet, il-projbizzjoni fuq iż-żamma ġġeneralizzata u indifferenzjata tad-data dwar it-traffiku u dwar il-lokalizzazzjoni (fil-fehma tiegħi, il-limiti stabbilit mill-Qorti tal-Ġustizzja huma wesgħin b’mod eċċessiv), għandhom jiġu rrispettati r-rekwiżiti stabbiliti fil-punti 137 sa 139 ta’ din is-sentenza.

42.      Apparti din il-ipoteżi, għandu jiġi analizzat jekk ir-regolament nazzjonali huwiex ibbażat fuq kriterji suffiċjentement immirati sabiex jikkonforma mal-kundizzjonijiet li, skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, jistgħu jiġġustifikaw indħil partikolarment serju, bħaż-żamma tad-data, fid-drittijiet fundamentali kkonċernati.

43.      Iż-żamma mmirata tad-data dwar it-traffiku u dwar il-lokalizzazzjoni (30) hija l-pedament tar-raġunament tas-sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja f’dan ir-rigward. Din l-għażla tista’ ssir abbażi tal-kategoriji tal-persuni kkonċernati (31) jew abbażi ta’ kriterju ġeografiku (32), fost oħrajn.

44.      Kemm il-qorti tar-rinviju kif ukoll il-maġġoranza tal-partijiet li ppreżentaw osservazzjonijiet jaqblu li għandhom jiġu enfasizzati d-diffikultajiet tal-kriterji indikati mill-Qorti tal-Ġustizzja. Jiena stess indikajt uħud minn dawn id-diffikultajiet (33) fil-konklużjonijiet Ordre des barreaux francophones et germanophone (34).

45.      Madankollu, ma jistgħux jiġu preklużi l-metodi ta’ żamma mmirata bbażati fuq dawn il-kriterji li jistgħu jkunu effikaċi u, fl-istess ħin, nondiskriminatorji. Huma l-leġiżlaturi nazzjonali, u mhux il-Qorti tal-Ġustizzja, li għandhom ifassluhom favur id-drittijiet fundamentali ggarantiti mill-Karta (35).

46.      Barra minn hekk, ninsisti li jkun ħażin li wieħed jinferixxi li l-kriterji personali u ġeografiċi huma l-uniċi kriterji kompatibbli mal-Artikolu 15(1) tad-Direttiva 2002/58, fid-dawl tad-drittijiet protetti fil-Karta.

47.      Anki jekk il-Gvern Franċiż isostni li ma kinux effikaċi (36), ma nemminx li jistgħu jiġu injorati l-arranġamenti proposti mill-gruppi ta’ ħidma li ltaqgħu fi ħdan il-Kunsill (37) sabiex jiddefinixxu r-regoli dwar iż-żamma u l-aċċess kompatibbli mal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja (38).

48.      Fil-fehma tiegħi, għandha tiġi ffavorita żamma ratione temporis ta’ ċerti kategoriji ta’ data dwar it-traffiku u dwar il-lokalizzazzjoni, ristretti skont in-neċessitajiet stretti ta’ sigurtà, li ma jippermettux, kollha kemm huma, li tinkiseb immaġni preċiża u ddettaljata tal-ħajja tal-persuni kkonċernati. Fil-prattika, dan ifisser li fir-rigward taż-żewġ kategoriji prinċipali (data dwar it-traffiku u data dwar il-lokalizzazzjoni) għandha tinżamm biss, permezz tal-filtri xierqa, id-data minima li titqies assolutament indispensabbli għall-prevenzjoni u l-kontroll effikaċi tal-kriminalità u għas-salvagwardja tas-sigurtà nazzjonali (39).

49.      F’kull każ, nirrepeti, li huma l-Istati Membri jew l-istituzzjonijiet tal-Unjoni li għandhom iwettqu, permezz tal-proċess leġiżlattiv (bl-għajnuna tal-esperti proprji), dan l-eżerċizzju ta’ għażla, filwaqt li jitbiegħdu minn kwalunkwe tentattiv li jiġi impost ħżin iġġeneralizzat u indifferenzjat tad-data kollha dwar it-traffiku u dwar il-lokalizzazzjoni (40).

50.      Għalhekk, fil-konklużjonijiet Ordre des barreaux francophones et germanophone iddikjarajt li “[i]d-diffikulta leġiżlattiva, li nirrikonoxxi, sabiex jiġu stabbiliti bi preċiżjoni l-każijiet u l-kundizzjonijiet li fihom tista’ titwettaq żamma mmirata ma tiġġustifikax li l-Istati Membri, billi l-eċċezzjoni jagħmluha regola, jaqilbu ż-żamma ġġeneralizzata ta’ data personali fil-prinċipju fundamentali tal-liġijiet tagħhom. Jekk dan ikun il-każ, tiġi aċċettata l-validità indefinita ta’ ksur rilevanti tad-dritt għall-protezzjoni tad-data personali” (41).

D.      Punt 168 tas-sentenza La Quadrature du Net

51.      F’dan il-kuntest, l-elementi essenzjali sabiex tingħata risposta lill-qorti tar-rinviju, fil-fehma tiegħi, ġejjin direttament mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja fir-rigward tal-Artikolu 15(1) tad-Direttiva 2002/58, kif inhi rrikapitulata fis-sentenza La Quadrature du Net.

52.      Għaldaqstant, għandi nfakkar, qabelxejn, fil-kummentarju tal-Qorti tal-Ġustizzja f’din is-sentenza, li l-punt 168 tagħha jiġbru fil-qosor b’dan il-mod:

“[L]‑Artikolu 15(1) tad-Direttiva 2002/58, moqri fid-dawl tal-Artikoli 7, 8 u 11 kif ukoll tal-Artikolu 52(1) tal-Karta, għandu jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi miżuri leġiżlattivi li jipprevedu, għall-finijiet previsti f’dan l‑Artikolu 15(1), b’mod preventiv, żamma ġġeneralizzata u mingħajr distinzjoni ta’ data dwar it-traffiku u ta’ data dwar il-lokalizzazzjoni. Min-naħa l-oħra, l-imsemmi Artikolu 15(1) moqri fid-dawl tal‑Artikoli 7, 8 u 11 kif ukoll tal-Artikolu 52(1) tal-Karta, ma jipprekludix miżuri leġiżlattivi

–      li jippermettu, għall-finijiet tas-salvagwardja tas-sigurtà nazzjonali, l‑għoti ta’ ordni lill-fornituri ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi sabiex jipproċedu b’żamma ġġeneralizzata u mingħajr distinzjoni ta’ data dwar it-traffiku u ta’ data dwar il-lokalizzazzjoni, f’sitwazzjonijiet fejn l-Istat Membru kkonċernat jaffaċċja theddida serja għas-sigurtà nazzjonali li tirriżulta li hija reali u attwali jew prevedibbli, fejn id-deċiżjoni li tipprevedi din l-ordni tista’ tkun suġġetta għal stħarriġ effettiv, jew minn qorti, jew minn entità amministrattiva indipendenti, li jagħtu deċiżjoni vinkolanti, bil-għan li tiġi vverifikata l-eżistenza ta’ waħda minn dawn is-sitwazzjonijiet kif ukoll l-osservanza tal-kundizzjonijiet u tal-garanziji li għandhom jiġu previsti, u fejn l-imsemmija ordni għandha tingħata biss għal perijodu limitat għal dak li huwa strettament neċessarju, iżda li jista’ jiġġedded jekk din it-theddida tippersisti;

–      li jipprevedu, għall-finijiet tas-salvagwardja tas-sigurtà nazzjonali, tal‑ġlieda kontra l-kriminalità serja u tal-prevenzjoni ta’ attentati serji kontra s-sigurtà pubblika, żamma mmirata ta’ data dwar it-traffiku u ta’ data dwar il-lokalizzazzjoni li tkun limitata, abbażi ta’ elementi oġġettivi u nondiskriminatorji, skont il-kategoriji ta’ persuni kkonċernati jew permezz ta’ kriterju ġeografiku, għal perijodu limitat ratione temporis għal dak li huwa strettament neċessarju, iżda li jista’ jiġġedded;

–      li jipprevedu, għall-finijiet tas-salvagwardja tas-sigurtà nazzjonali, tal‑ġlieda kontra l-kriminalità serja u tal-prevenzjoni ta’ attentati serji kontra s-sigurtà pubblika, żamma ġġeneralizzata u mingħajr distinzjoni tal-indirizzi IP assenjati lis-sors ta’ konnessjoni, għal perijodu limitat ratione temporis għal dak li huwa strettament neċessarju;

–      li jipprevedu, għall-finijiet tas-salvagwardja tas-sigurtà nazzjonali, tal‑ġlieda kontra l-kriminalità u tas-salvagwardja tas-sigurtà pubblika, żamma ġġeneralizzata u mingħajr distinzjoni ta’ data relatata mal‑identità ċivili tal-utenti ta’ mezzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi; u

–      li jippermettu, għall-finijiet tal-ġlieda kontra l-kriminalità serja u, a fortiori, tas-salvagwardja tas-sigurtà nazzjonali, l-għoti ta’ ordni lill‑fornituri ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi, permezz ta’ deċiżjoni tal-awtorità kompetenti suġġetta għal stħarriġ ġudizzjarju effettiv, sabiex jipproċedu, għal perijodu stabbilit, biż-żamma rapida ta’ data dwar it-traffiku u ta’ data dwar il‑lokalizzazzjoni li dawn il‑fornituri ta’ servizzi għandhom għad-dispożizzjoni tagħhom,

sa fejn dawn il-miżuri jiżguraw, permezz ta’ regoli ċari u preċiżi, li ż‑żamma tad-data inkwistjoni hija suġġetta għall-osservanza tal‑kundizzjonijiet sostantivi u proċedurali applikabbli u li l-persuni kkonċernati għandhom garanziji effettivi kontra r-riskji ta’ abbuż”.

E.      Evalwazzjoni tal-leġiżlazzjoni inkwistjoni f’dawn ir-rinviji għal deċiżjoni preliminari, fid-dawl tas-sentenza La Quadrature du Net

53.      Skont il-qorti tar-rinviju, li hija esklużivament responsabbli għall-interpretazzjoni tagħha, il-leġiżlazzjoni Ġermaniża tippreskrivi “ż-żamma, mingħajr ebda motiv, iġġeneralizzata u mingħajr distinzjoni personali, ġeografika u ta’ ħin, ta’ parti kbira mid-data dwar it-traffiku tat-telekomunikazzjonijiet rilevanti” (42).

54.      Il-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni mhux biss tawtorizza lill-awtoritajiet kompetenti sabiex jeżiġu ż-żamma tad-data dwar it-traffiku u dwar il-lokalizzazzjoni għal perijodu limitat: huwa l-leġiżlatur li jimponi direttament, u b’mod indefinit, l-obbligu li tinżamm din id-data.

55.      Bl-istabbiliment ta’ din il-premessa, din il-qorti elenkat, fil-komunikazzjonijiet tagħha tat‑13 ta’ Jannar 2021, id-disparitajiet bejn ir-regoli nazzjonali u dawk imsemmija fis-sentenza La Quadrature du Net, li jistgħu jwasslu għal soluzzjoni differenti minn dik adottata f’dak il-mument.

56.      Ser ngħaddi għall-analiżi ta’ dawn id-disparitajiet fl-istess ordni li biha l-qorti tar-rinviju telenkahom, iżda qabel għandi nirrikonoxxi li l-leġiżlatur Ġermaniż ħa bis-serjetà l-kompitu li jaġġusta l-leġiżlazzjoni nazzjonali sabiex tiġi konformi mar-rekwiżiti li jirriżultaw, f’dan il-kuntest, mill-kummentarju stabbilit mill-Qorti tal-Ġustizzja.

57.      Bħalma tenfasizza l-qorti tar-rinviju, il-leġiżlazzjoni inkwistjoni hija r-riżultat ta’ emenda leġiżlattiva li saret minħabba l-ġurisprudenza tal-Bundesverfassunsgericht (il-Qorti Kostituzzjonali Federali) u minħabba l-effetti tal-kummentarju stabbilit fis-sentenza Digital Rights.

58.      Għaldaqstant, il-progress fil-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni huwa ta’ min ifaħħru peress li huwa r-riżultat ta’ rieda ddeterminata li jkun hemm konformità mal-kummentarju tal-Qorti tal-Ġustizzja.

59.      Madankollu, l-isforz leġiżlattiv forsi ffoka iktar fuq l-aspetti dwar il-protezzjoni u l-aċċess għad-data miżmuma, iżda mhux daqstant fuq dawk relatati mad-delimitazzjoni mmirata tad-data li ż-żamma tagħha hija meħtieġa.

1.      Tipoloġija tad-data miżmuma

60.      It-tipoloġija tad-data miżmuma (id-data relatata mas-siti tal-internet ikkonsultati, mal-posta elettronika u dik li tikkorrispondi għall-komunikazzjonijiet lejn jew minn servizzi ta’ għajnuna bit-telefon ta’ natura soċjali jew reliġjuża ma tinżammx) ma tipprekludix, fil-fehma tiegħi, li jiġi injorat il-fatt li l-obbligu tal-ħżin iġġeneralizzat u indifferenzjat jiġi estiż għal sett usa’ ta’ ħafna iktar data dwar it-traffiku u dwar il-lokalizzazzjoni, li tkun simili, kollha kemm hi, għal dik eżaminata fis-sentenza La Quadrature du Net.

61.      F’dan is-sens, huwa kważi irrilevanti, minħabba l-karatteristiċi partikolari tagħha u l-impatt żgħir ħafna tagħha fuq il-kalkolu globali (43), li tiġi eskluża d-data dwar il-komunikazzjonijiet lejn ċerti linji ta’ assistenza telefonika, minn persuni, awtoritajiet jew organizzazzjonijiet f’oqsma soċjali jew reliġjużi.

62.      Lanqas ma huwa deċiżiv li l-obbligu taż-żamma ma jestendix għall-kontenut (kemm jekk ikun tas-siti kkonsultati fuq l-internet kif ukoll tal-posta elettronika), billi s-sentenza La Quadrature du Net ma għamlitx riferiment għalih, iżda għamlet riferiment għad-data dwar it-traffiku u dwar il-lokalizzazzjoni tal-komunikazzjonijiet elettroniċi.

2.      Tul tal-obbligu ta’ żamma tad-data

63.      Id-disparità l-iktar sinjifikattiva li hemm mar-regoli nazzjonali analizzati fis-sentenza La Quadrature du Net tikkonċerna t-tul tal-ħżin li, skont l-Artikolu 113b(1) tat-TKG, huwa ta’ erba’ jew ta’ għaxar ġimgħat (erba’ ġimgħat fil-każ tad-data dwar il-lokalizzazzjoni u għaxar ġimgħat għad-data l-oħra), u mhux ta’ sena.

64.      Kemm il-qorti tar-rinviju kif ukoll xi gvernijiet rappreżentati jinsistu fuq dan il-fatt, u jenfasizzaw li l-leġiżlazzjoni inkwistjoni tnaqqas b’mod sinjifikattiv il-perijodu għaż-żamma tad-data. Għall-qorti tar-rinviju, it-tul iqsar inaqqas ir-riskju li jkun jista’ jitfassal profil globali tal-persuni kkonċernati.

65.      Bħalma sostnejt fil-konklużjonijiet Ordre des barreaux francophones et germonophone, fejn qiegħed nirrepeti, ġustament, il-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni bħalissa, huwa importanti li d-data miżmuma tinżamm biss għal perijodu limitat (44), skont jekk tkunx tappartjeni lil kategorija jew lil oħrajn (45).

66.      Madankollu, jekk il-limitazzjoni ratione temporis tal-perijodu ta’ żamma tikkostitwixxi element rilevanti għall-evalwazzjoni tal-leġiżlazzjoni inkwistjoni, din iċ-ċirkustanza ma tistax tpatti għall-fatt li hija timponi żamma ġġeneralizzata u indifferenzjata tad-data dwar it-traffiku u dwar il-lokalizzazzjoni.

67.      Diġà spjegajt li, skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, apparti l-każ iġġustifikat mid-difiża tas-sigurtà nazzjonali, huwa possibbli biss il-ħżin immirat tad-data dwar il-komunikazzjonijiet elettroniċi, minħabba r-riskju serju li tippreżenta ż-żamma ġġeneralizzata tagħha.

68.      Dan ir-riskju kien, b’mod definittiv, dak li ispira l-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja f’dan il-qasam: “[Id]-data dwar it-traffiku u d-data dwar il-lokalizzazzjoni jistgħu jiżvelaw informazzjoni dwar numru sinjifikattiv ta’ aspetti tal-ħajja privata tal‑persuni kkonċernati, inkluż informazzjoni sensittiva bħall‑orjentazzjoni sesswali, l-opinjonijiet politiċi, it-twemmin reliġjuż, filosofiku, soċjali u oħrajn kif ukoll l-istat tas-saħħa, filwaqt li tali data tgawdi, fuq kollox, protezzjoni partikolari fid-dritt tal-Unjoni. Meħuda flimkien, tali data tista’ tippermetti li jinsiltu konklużjonijiet preċiżi ħafna dwar il-ħajja privata tal-persuni li d-data tagħhom tkun inżammet, bħalma huma l-użanzi tal-ħajja ta’ kuljum, il-postijiet ta’ soġġorn permanenti jew temporanji, il-vjaġġi ta’ kuljum jew oħrajn, l-attivitajiet eżerċitati, ir-relazzjonijiet soċjali ta’ dawn il-persuni u l-ambjenti soċjali ffrekwentati minnhom. B’mod partikolari, din id-data tipprovdi l-mezzi sabiex jiġi stabbilit il-profil tal-persuni kkonċernati, informazzjoni li hija daqstant ieħor sensittiva, fid-dawl tad-dritt għar-rispett tal-ħajja privata bħalma huwa l-kontenut stess tal-komunikazzjonijiet” (46).

69.      Ċertament, u bħalma ssostni l-qorti tar-rinviju, żamma limitata ħafna fiż-żmien tista’ tagħmilha iktar diffiċli biex jitfasslu profili.

70.      Madankollu, l-ikbar jew l-inqas diffikultà f’dan ir-rigward ma hijiex biss fil-bażi taż-żmien taż-żamma, iżda wkoll tal-kwantità u l-kwalità tad-data miżmuma: iktar ma jkun hemm data, iktar tkun kbira l-possibbiltà li tinkiseb informazzjoni sensittiva matul perijodi ta’ żmien li t-tul tagħhom jiddependi, min-naħa tagħhom, mill-evoluzzjoni tat-tekniki ta’ monitoraġġ, ta’ korrelazzjoni u ta’ evalwazzjoni tad-data kollha relatata mal-komunikazzjonijiet elettroniċi. Dak li llum jista’ jirriżulta bħala żmien mhux suffiċjenti għall-akkumulazzjoni tal-informazzjoni li tiffaċilita t-tfassil ta’ profili, jista’ jkun iktar milli biżżejjed sabiex dan isir f’futur bejn wieħed u ieħor immedjat (47).

71.      F’kull każ, u skont il-Qorti tal-Ġustizzja, “l-indħil fid-drittijiet fundamentali stabbiliti fl-Artikoli 7 u 8 tal-Karta li jinvolvi l-aċċess, minn awtorità pubblika, għal ġabra ta’ data dwar it-traffiku jew ta’ data dwar il-lokalizzazzjoni, li tista’ tipprovdi informazzjoni dwar il-komunikazzjonijiet magħmula minn utent ta’ mezz ta’ komunikazzjoni elettronika jew dwar il-lokalizzazzjoni tat-tagħmir terminali li huwa juża, jippreżenta fi kwalunkwe każ natura serja irrispettivament mit-tul tal-perijodu li għalih l-aċċess għall-imsemmija data huwa mitlub u mill-kwantità jew min-natura tad-data disponibbli għal tali perijodu, meta […] din il-ġabra ta’ data tista’ tippermetti li jinsiltu konklużjonijiet preċiżi dwar il-ħajja privata tal-persuna jew tal-persuni kkonċernati” (48).

72.      Fil-qosor, inqis li, minkejja d-differenzi indikati mill-qorti tar-rinviju, is-similaritajiet dwar dan l-aspett bejn il-leġiżlazzjoni inkwistjoni fil-proċessi a quibus u l-leġiżlazzjonijiet involuti fil-proċeduri li wasslu għas-sentenza La Quadrature du Net ma jippermettux li jiġi injorat il-kummentarju ta’ din tal-aħħar.

3.      Protezzjoni tad-data kontra l-aċċess illegali għaliha

73.      Skont il-qorti tar-rinviju, ir-regoli Ġermaniżi jipprevedu protezzjoni effikaċi tad-data miżmuma mill-perikoli ta’ abbuż u ta’ aċċess illegali.

74.      Mingħajr ma jitqajmu dubji dwar l-isforz leġiżlattiv fir-rigward tal-protezzjoni tad-data u tal-aċċess għaliha, ma jistax jintesa li, għall-Qorti tal-Ġustizzja, “[iż]-żamma ta’ data dwar it‑traffiku u ta’ data dwar il-lokalizzazzjoni tikkostitwixxi, fiha nnifisha […] indħil fid-drittijiet fundamentali għar-rispett tal-ħajja privata u għall-protezzjoni tad-data personali” (49). F’dan is-sens, “l-aċċess għal tali data jikkostitwixxi, ikun xi jkun l-użu li jsir minnha sussegwentement, indħil ċar” fid-drittijiet fundamentali msemmija (50).

75.      Għaldaqstant, ma huwiex rilevanti għall-finijiet ta’ din il-kawża li s-sistema ta’ protezzjoni tad-data miżmuma prevista mil-leġiżlatur Ġermaniż: a) tiżgura b’mod effettiv il-ħarsien ta’ din id-data; b) tillimita l-kundizzjonijiet ta’ aċċess b’mod rigoruż u effettiv, filwaqt li tillimita ċ-ċirku ta’ dawk li jista’ jkollhom aċċess għaliha; u c) tippermetti biss l-użu tad-data maħżuna għal finijiet ta’ investigazzjoni ta’ reati serji u għall-prevenzjoni ta’ riskji speċifiċi għall-ħajja jew għal-libertà tal-persuni jew għas-sigurtà tal-Istat.

76.      Dak li huwa verament deċiżiv huwa li, bħalma tirrepeti wkoll il-qorti tar-rinviju, l-obbligu taż-żamma inkwistjoni, fih innifsu, ma huwa suġġett għal ebda kundizzjoni speċifika.

4.      Effett tas-sentenza tal-Bundesverfassungsgericht (il-Qorti Kostituzzjonali Federali) tas27 ta’ Mejju 2020

77.      Il-qorti tar-rinviju tagħmel riferiment għal deċiżjoni tal-Bundesverfassungsgericht (il-Qorti Kostituzzjonali Federali) dwar l-Artikolu 113 tat-TKG (51), li bħala riżultat, wara li ġiet iddikjarata bħala mhux kostituzzjonali, il-validità ta’ din id-dispożizzjoni ġiet suġġetta għal kundizzjonijiet li l-kompatibbiltà tagħhom mad-dritt tal-Unjoni ma hijiex faċli sabiex tiġi ddeterminata.

78.      Il-Qorti tal-Ġustizzja ma għandha xejn xi tgħid, f’dan il-mument, dwar l-effetti ta’ din is-sentenza u wisq inqas dwar il-limiti tar-regoli l-ġodda li l-leġiżlatur Ġermaniż għandu jadotta (jew li adotta, jekk ikun il-każ).

79.      Jekk, bħalma ssostni l-qorti tar-rinviju, hija għandha tiddeċiedi dwar is-sentenza ta’ “Reviżjoni” abbażi tad-dritt fis-seħħ fid-data meta tingħata d-deċiżjoni, hija għandha tiddeċiedi hija nnifisha dwar jekk hijiex kompatibbli mad-dritt tal-Unjoni fid-dawl tal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja fir-rigward tal-protezzjoni tad-data dwar il-komunikazzjonijiet elettroniċi.

5.      Indirizzi IP

80.      Skont il-qorti tar-rinviju, mill-punt 168 tas-sentenza La Quadrature du Net jidher li l-Qorti tal-Ġustizzja teħtieġ li għall-indirizzi IP ikun hemm motiv għaż-żamma marbuta mal-għan tas-salvagwardja tas-sigurtà nazzjonali, tal-ġlieda kontra l-kriminalità serja u tal-prevenzjoni tat-theddid serju kontra s-sigurtà pubblika. Madankollu, mill-punt 155 huwa dedott li dawn l-indirizzi IP jistgħu jinżammu mingħajr il-ħtieġa għal motiv speċifiku, fejn ikun biss l-użu tad-data miżmuma li jkun jeħtieġ motiv marbut ma’ dan l-għan.

81.      Madankollu, ma nifhimx li hemm tali tensjoni (wisq inqas, kontradizzjoni). Jekk fil-punt 155 huwa ddikjarat li ż-żamma ġġeneralizzata u indifferenzjata tal-indirizzi IP attribwiti lis-sors ta’ konnessjoni “ma tidhirx, bħala regola, li tikser l-Artikolu 15(1) tad‑Direttiva 2002/58”, imbagħad huwa ddikjarat li, fil-punt 156, “[m]inħabba n-natura serja tal-indħil fid-drittijiet fundamentali […] li jirriżulta minn din iż-żamma, huma biss il‑ġlieda kontra l-kriminalità serja, il-prevenzjoni ta’ theddid serju kontra s-sigurtà pubblika u s-salvagwardja tas-sigurtà nazzjonali, li jistgħu jiġġustifikaw dan l-indħil […]”.

82.      Mill-punti 155 u 156 moqrija flimkien tas-sentenza La Quadrature du Net għaldaqstant, toħroġ ir-risposta koerenti li, fil-punt 168 tagħha, il-Qorti tal-Ġustizzja tat għad-domandi preliminari ppreżentati dakinhar dwar iż-żamma tal-indirizzi IP.

83.      Fis-seduta ġew enfasizzati ċerti problemi – li, fil-fehma ta’ xi intervenjenti, jeħtieġu kjarifika min-naħa tal-Qorti tal-Ġustizzja – dwar iż-żamma tal-indirizzi IP. Is-soluzzjoni għal dawn il-problemi (fost oħrajn, dawk ikkawżati mid-disparità bejn l-indirizzi IP dinamiċi u dawk statiċi, kif ukoll mill-impatt tal-protokoll Ipv6), fil-fehma tiegħi tmur lil hinn minn dak li tissuġġerixxi l-qorti tar-rinviju, li t-talbiet inizjali tagħha għal deċiżjoni preliminari (52) u li l-komunikazzjoni tagħha tat‑13 ta’ Jannar 2021 huma ħafna iktar limitati fil-portata tagħhom fir-rigward ta’ dan il-punt.

V.      Konklużjoni

84.      Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nissuġġerixxi li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi lill-Bundesverwaltungsgericht (il-Qorti Amministrattiva Federali, il-Ġermanja) kif ġej:

“L-Artikolu 15(1) tad-Direttiva 2002/58/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat‑12 ta’ Lulju 2002, dwar l-ipproċessar tad-data personali u l-protezzjoni tal-privatezza fis-settur tal-komunikazzjoni elettronika(Direttiva dwar il-privatezza u l-komunikazzjoni elettronika), kif emendata bid-Direttiva 2009/136/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal‑25 ta’ Novembru 2009, moqri flimkien mal-Artikoli 7, 8, 11 u 52(1) tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea u tal-Artikolu 4(2) TUE, għandu jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali li tobbliga lill-fornituri ta’ servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi disponibbli għall-pubbliku jżommu, b’mod preventiv, iġġeneralizzat u indifferenzjat, id-data dwar it-traffiku u dwar il-lokalizzazzjoni tal-utenti finali ta’ dawn is-servizzi għal għanijiet li huma differenti minn dawk tal-protezzjoni tas-sigurtà nazzjonali kontra theddida serja li tkun reali, attwali jew prevedibbli”.


1      Lingwa oriġinali: l-Ispanjol.


2      Kawża C‑140/20, Commissioner of the Garda Síochána et, li dwarha wkoll qiegħed nippreżenta konklużjonijiet fl-istess data.


3      Iktar ’il quddiem, il-“konklużjonijiet La Quadrature du Net” (EU:C:2020:6).


4      Iktar ’il quddiem, il-“konklużjonijiet Ordre des barreaux francophones et germanophone”, (EU:C:2020:7).


5      Kawżi C‑293/12 u C‑594/12 (EU:C:2014:238, iktar ’il quddiem, is-“sentenza Digital Rights”).


6      Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑15 ta’ Marzu 2006 dwar iż-żamma ta’ data ġenerata jew proċessata b’konnessjoni mal-provvista ta’ servizzi pubblikament disponibbli ta’ komunikazzjoni elettronika jew ta’ networks ta’ komunikazzjoni pubblika u li temendi d-Direttiva 2002/58/KE (ĠU 2006, L 105, p. 54).


7      Kawżi C‑203/15 u C‑698/15 (EU:C:2016:970, iktar ’il quddiem, is-“sentenza Tele2 Sverige”).


8      Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑12 ta’ Lulju 2002 dwar l-ipproċessar tad-data personali u l-protezzjoni tal-privatezza fis-settur tal-komunikazzjoni elettronika(Direttiva dwar il-privatezza u l-komunikazzjoni elettronika) (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 13, Vol. 29, p. 514), fil-verżjoni emendata mid-Direttiva 2009/136/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑25 ta’ Novembru 2009 (ĠU 2009, L 337, p. 11, rettifika fil-ĠU 2013, L 241, p. 9).


9      Kawża C‑207/16 (EU:C:2018:788).


10      Kawża C‑623/17 (EU:C:2020:790).


11      Kawżi C‑511/18, C‑512/18 u ‑520/18 (EU:C:2020:791, iktar ’il quddiem, is-“sentenza La Quadrature du Net”).


12      Punt 30 ta’ dawn il-konklużjonijiet.


13      Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑24 ta’ Ottubru 1995 dwar il-protezzjoni ta’ individwi fir-rigward ta’ l-ipproċessar ta’ data personali u dwar il-moviment liberu ta’ dik id-data (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 13, Vol. 15, p. 355).


14      Il-komunikazzjonijiet imsemmijin fl-Artikolu 99(2) tat-TKG huma komunikazzjonijiet ma’ persuni, awtoritajiet u organizzazzjonijiet ta’ natura soċjali jew reliġjuża li joffru servizzi ta’ assistenza telefonika lil interlokuturi, li normalment ikunu anonimi, f’każijiet ta’ sitwazzjonijiet ta’ urġenza psikoloġika jew soċjali u li jkunu suġġetti għal obbligi ta’ kunfidenzjalità partikolari. Skont it-tieni sar-raba’ frażi tal-Artikolu 99(2) tat-TKG, din l-eċċezzjoni hija suġġetta għall-elenkar f’lista ġestita mill-Bundesnetzagentur für Elektrizität, Gas, Telekommunikation, Post und Eisenbahnen (l-Aġenzija Federali tan-Networks tal-Elettriku, tal-Gass, tat-Telekomunikazzjonijiet, tal-Posta u tal-Ferroviji, iktar ’il quddiem, l-“Aġenzija Federali tan-Networks”), wara verifika tan-natura tas-servizzi tagħha permezz ta’ ċertifikat maħruġ minn entità, organu jew fondazzjoni rregolat mid-dritt pubbliku.


15      Gesetz zur Einführung einer Speicherpflicht und einer Höchstspeicherfrist für Verkehrsdaten (il-Liġi dwar l-Introduzzjoni ta’ Obbligu u Perijodu Massimu ta’ Ħżin tad-Data dwar it-Traffiku).


16      1 BvR 256/08, 1 BvR 263/08, 1 BvR 586/08 (DE:BVerfG:2010:rs20100302.1bvr025608).


17      Skont il-qorti tar-rinviju, il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja ma teskludix kompletament il-possibbiltà li l-leġiżlaturi nazzjonali jistgħu jistabbilixxu, wara kunsiderazzjoni xierqa, ħżin tad-data mingħajr motiv (jekk ikun meħtieġ, issupplimentat minn sistema ta’ aċċess stretta), filwaqt li tikkunsidra r-riskju potenzjali speċifiku li jirriżulta mill-mezzi l-ġodda tat-telekomunikazzjoni.


18      Din hija l-espressjoni letterali li tuża l-qorti tar-rinviju.


19      Sentenza tas‑27 ta’ Mejju 2020, 1 BvR 1873/13, 1 BvR 2618/13 (DE:BVerfG:2020:rs20200527.1bvr187313). F’konformità ma’ din is-sentenza, l-Artikolu 113 tat-TKG huwa inkompatibbli mal-Artikoli 2(1) u 10(1) tal-Grundgesetz (il-Liġi Fundamentali) u jista’ jiġi applikat biss sal-adozzjoni ta’ regoli ġodda, bħala massimu sal‑31 ta’ Diċembru 2021.


20      Sentenza La Quadrature du Net, punt 104.


21      Punt 19(a), tad-digriet tar-rinviju.


22      Konklużjonijiet La Quadrature du Net, punti 40 sa 90.


23      Sentenza La Quadrature du Net, punt 109.


24      Ibidem, punti 111 sa 133.


25      Sentenza La Quadrature du Net, punt 136.


26      Ibidem, punt 137 (korsiv miżjud minni). Dan huwa minnu, tkompli l-Qorti tal-Ġustizzja, “[a]nki jekk tali miżura tkopri, mingħajr distinzjoni, l-utenti kollha ta’ mezzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi mingħajr ma dawn ikunu jidhru li għandhom rabta, mal-ewwel daqqa ta’ għajn […] ma’ theddida għas-sigurtà nazzjonali ta’ dan l-Istat Membru”, u għaldaqstant hemm lok “li jiġi kkunsidrat li l-eżistenza ta’ tali theddida hija ta’ natura, minnha nnifisha, li tistabbilixxi din ir-rabta” (loc. ult. cit.).


27      CE:ECHR:2021:0525JUD005817013.


28      CE:ECHR:2021:0525JUD003525208.


29      CE:ECHR:2015:1204JUD004714306.


30      Sentenza La Quadrature du Net, punt 147: “l-Artikolu 15(1) tad‑Direttiva 2002/58, moqri fid-dawl tal-Artikoli 7, 8 u 11 kif ukoll tal-Artikolu 52(1) tal-Karta, ma jipprekludix li Stat Membru jadotta leġiżlazzjoni li tippermetti, b’mod preventiv, iż-żamma mmirata ta’ data dwar it-traffiku u ta’ data dwar il-lokalizzazzjoni, għall-finijiet tal-ġlieda kontra l-kriminalità serja u tal-prevenzjoni ta’ attentati serji kontra s‑sigurtà pubblika, kif ukoll għall-finijiet tas-salvagwardja tas-sigurtà nazzjonali, bil-kundizzjoni li tali żamma tkun, fir-rigward tal-kategoriji ta’ data li għandha tinżamm, tal-mezzi ta’ komunikazzjoni koperti, tal‑persuni kkonċernati kif ukoll tal-perijodu taż-żamma, limitata għal dak li jkun strettament neċessarju”. Korsiv miżjud minni.


31      Sentenza La Quadrature du Net, punti 148 u 149.


32      Sentenza La Quadrature du Net, punt 150.


33      Apparti l-inadegwatezza tagħhom, jistgħu jwasslu għall-istabbiliment ta’ sistema ta’ suspett ġenerali fuq ċerti taqsimiet tal-popolazzjoni jew għall-istigmatizzazzjoni ta’ żoni ġeografiċi.


34      Konklużjonijiet Ordre des barreaux francophones et germanophone, punti 88 u 89.


35      Ibidem, punt 90.


36      Punt 47 fin-nota ta’ osservazzjonijiet bil-miktub tiegħu. Evalwazzjoni li kienet enfasizzata wkoll minn ċerti gvernijiet matul is-seduta.


37      Groupe Échange d’informations et protection des données (DAPIX). Il-Gvern Svediż esprima l-istess fehma fil-punt 21 tan-nota ta’ osservazzjonijiet bil-miktub tiegħu.


38      Fil-punt 92 tal-konklużjonijiet Ordre des barreaux francophones et germanophone indikajt li dawn il-gruppi ta’ ħidma evalwaw, bħala metodi ta’ esplorazzjoni, il-limitu tal-kategoriji ta’ data miżmuma; il-psewdonimizzazzjoni tad-data; l-implimentazzjoni ta’ perijodi ta’ żamma limitati; l-esklużjoni ta’ ċerti kategoriji ta’ fornituri ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi; l-awtorizzazzjonijiet ta’ ħżin li jistgħu jiġġeddu; l-obbligu ta’ żamma tad-data maħżuna fl-Unjoni, jew il-kontroll sistematiku u regolari min-naħa ta’ awtorità amministrattiva indipendenti tal-garanziji offruti mill-fornituri ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi kontra l-użu mhux xieraq tad-data.


39      Konklużjonijiet Ordre des barreaux francophones et germanophone, punti 93 u 94.


40      Ibidem, punt 95.


41      Ibidem, punt 104.


42      Punt 25b(b), tad-digriet tar-rinviju oriġinali bil-Ġermaniż.


43      Fis-seduta, il-Gvern Ġermaniż niżżel 1 300 bħala n-numru ta’ entitajiet li l-komunikazzjonijiet elettroniċi tagħhom kienu esklużi mill-obbligu ta’ żamma u għamilha ċara li din l-esklużjoni ma tistax tiġi applikata għall-professjonisti suġġetti għall-obbligi li jinżammu s-sigrieti professjonali (bħall-avukati jew it-tobba), minħabba n-numru għoli ta’ tali professjonisti.


44      Konklużjonijiet Ordre des barreaux francophones et germanophone, punti 96. B’dan il-mod, jiġi evitat “li tingħata immaġni ddettaljata tal-ħajja tal-persuni kkonċernati. Barra minn hekk dan il-perijodu ta’ żamma għandu jiġi adattat skont in-natura tad-data sabiex dik li tipprovdi informazzjoni iktar preċiża dwar l-istil tal-ħajja u d-drawwiet ta’ dawn il-persuni tiġi maħżuna għal perijodu ta’ żmien iqsar”.


45      Ibidem, punt 97. “Fi kliem ieħor, id-distinzjoni fil-perijodu ta’ żamma ta’ kull kategorija ta’ data, skont l-utilità tagħha sabiex jintlaħqu l-għanijiet ta’ sigurtà, huwa metodu li għandu jiġi esplorat. Billi jiġi limitat iż-żmien li matulu ż-żewġ kategoriji ta’ data jiġu maħżuna b’mod simultanju (u, għaldaqstant, jistgħu jintużaw sabiex jinstabu korrelazzjonijiet li jiżvelaw l-istil ta’ ħajja tal-persuni kkonċernati) tiġi estiża l-protezzjoni tad-dritt li jinsab fl-Artikolu 8 tal-Karta”.


46      Sentenza La Quadrature du Net, punt 117.


47      Bħalma ġie ċċarat fis-seduta, anki perijodu ta’ għaxar ġimgħat ta’ akkumulazzjoni ta’ metadata (data dwar it-traffiku u dwar il-lokalizzazzjoni) jista’ jkun biżżejjed sabiex jiġu identifikati tendenzi fl-aġir tal-abbonat li, minħabba r-repetizzjoni tiegħu, jiżvela karatteristiċi sensittivi tal-personalità u tal-ħajja tiegħu.


48      Sentenza tat‑2 ta’ Marzu 2021, Prokuratuur (Kundizzjonijiet ta’ aċċess għad-data dwar il-komunikazzjonijiet elettroniċi) (C‑746/18, EU:C:2021:152), punt 39. Korsiv miżjud minni.


49      Sentenza La Quadrature du Net, punt 115.


50      Ibidem, punt 116. Mingħajr korsiv fl-oriġinali.


51      Ara l-punt 19 ta’ dawn il-konklużjonijiet.


52      Punt 30 tad-digriet tar-rinviju.