Language of document : ECLI:EU:C:2015:86

Υπόθεση C‑396/13

Sähköalojen ammattiliitto ry

κατά

Elektrobudowa Spółka Akcyjna

(αίτηση του Satakunnan käräjäoikeus

για την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως)

«Προδικαστική παραπομπή – Άρθρα 56 ΣΛΕΕ και 57 ΣΛΕΕ – Οδηγία 96/71/ΕΚ – Άρθρα 3, 5 και 6 – Εργαζόμενοι σε εταιρία που εδρεύει σε κράτος μέλος Α, οι οποίοι αποσπώνται προς εκτέλεση εργασιών σε κράτος μέλος Β – Κατώτατος μισθός που προβλέπουν οι συλλογικές συμβάσεις στο κράτος μέλος B – Ενεργητική νομιμοποίηση συνδικαλιστικής οργανώσεως που εδρεύει στο κράτος μέλος Β – Κανονιστική ρύθμιση του κράτους μέλους Α η οποία απαγορεύει την εκχώρηση σε τρίτους των μισθολογικών απαιτήσεων»

Περίληψη – Απόφαση του Δικαστηρίου (πρώτο τμήμα)
της 12ης Φεβρουαρίου 2015

1.        Ελεύθερη παροχή υπηρεσιών – Απόσπαση εργαζομένων στο πλαίσιο παροχής υπηρεσιών – Οδηγία 96/71 – Συνθήκες εργασίας και απασχολήσεως – Κανονιστική ρύθμιση του κράτους μέλους προελεύσεως η οποία απαγορεύει την εκχώρηση σε τρίτους των μισθολογικών απαιτήσεων ή των απαιτήσεων από σχέση εργασίας

(Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, άρθρο 47· οδηγία 96/71 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, άρθρο 3 § 1, εδ. 2)

2.        Ελεύθερη παροχή υπηρεσιών – Απόσπαση εργαζομένων στο πλαίσιο παροχής υπηρεσιών – Οδηγία 96/71 – Συνθήκες εργασίας και απασχολήσεως – Κατώτατος μισθός που ορίζουν οι συλλογικές συμβάσεις του κράτους μέλους υποδοχής – Υπολογισμός του κατώτατου ωρομισθίου και/ή του κατώτατου μισθού ανά μονάδα εργασίας βάσει της κατατάξεως των εργαζομένων σε μισθολογικές κατηγορίες – Τήρηση δεσμευτικών και διαφανών κανόνων για τον εν λόγω υπολογισμό και κατάταξη – Έλεγχος από τον εθνικό δικαστή

(Άρθρα 56 ΣΛΕΕ και 57 ΣΛΕΕ· οδηγία 96/71 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, άρθρο 3 §§ 1 και 7)

3.        Ελεύθερη παροχή υπηρεσιών – Απόσπαση εργαζομένων στο πλαίσιο παροχής υπηρεσιών – Οδηγία 96/71 – Συνθήκες εργασίας και απασχολήσεως – Κατώτατος μισθός που ορίζουν οι συλλογικές συμβάσεις του κράτους μέλους υποδοχής – Ημερήσια αποζημίωση – Περιλαμβάνεται – Αποζημίωση για τον χρόνο μεταβάσεως στον τόπο εργασίας – Περιλαμβάνεται – Καταβαλλόμενες αποδοχές για την ετήσια άδεια – Περιλαμβάνονται

(Άρθρα 56 ΣΛΕΕ και 57 ΣΛΕΕ· Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, άρθρο 31 § 2· οδηγία 96/71 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, άρθρο 3 §§ 1, δεύτερη περίπτωση, στοιχείο β΄, και 7, εδ. 2)

4.        Ελεύθερη παροχή υπηρεσιών – Απόσπαση εργαζομένων στο πλαίσιο παροχής υπηρεσιών – Οδηγία 96/71 – Συνθήκες εργασίας και απασχολήσεως – Κατώτατος μισθός που ορίζουν οι συλλογικές συμβάσεις του κράτους μέλους υποδοχής – Παροχή στέγης στους αποσπασμένους εργαζομένους – Δεν περιλαμβάνεται – Επίδομα με τη μορφή κουπονιών τροφίμων που χορηγούνται στους εν λόγω εργαζομένους – Δεν περιλαμβάνεται

(Άρθρα 56 ΣΛΕΕ και 57 ΣΛΕΕ· οδηγία 96/71 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, άρθρο 3 §§ 1, δεύτερη περίπτωση, στοιχείο β΄, και 7, εδ. 2)

1.        Η οδηγία 96/71, σχετικά με την απόσπαση εργαζομένων στο πλαίσιο παροχής υπηρεσιών, σε συνδυασμό με το άρθρο 47 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αποκλείει τη δυνατότητα κανονιστική ρύθμιση η οποία απαγορεύει την εκχώρηση απαιτήσεων από σχέση εργασίας και ισχύει στο κράτος μέλος της έδρας επιχειρήσεως που αποσπά εργαζομένους στο έδαφος άλλου κράτους μέλους να κωλύει την άσκηση αγωγής από νομιμοποιούμενη προς τούτο συνδικαλιστική οργάνωση ενώπιον δικαστηρίου του δεύτερου κράτους μέλους στο οποίο παρέχεται η εργασία για την είσπραξη προς όφελος των ως άνω αποσπασμένων εργαζομένων μισθολογικών απαιτήσεων οι οποίες αφορούν κατώτατο μισθό κατά την έννοια της οδηγίας 96/71 και της έχουν εκχωρηθεί, εφόσον η εκχώρηση αυτή είναι νόμιμη κατά το δίκαιο που ισχύει στο δεύτερο κράτος μέλος.

(βλ. σκέψεις 20, 26, διατακτ. 1)

2.        Το άρθρο 3, παράγραφοι 1 και 7, της οδηγίας 96/71, σχετικά με την απόσπαση εργαζομένων στο πλαίσιο παροχής υπηρεσιών, σε συνδυασμό με τα άρθρα 56 ΣΛΕΕ και 57 ΣΛΕΕ, έχει την έννοια ότι δεν αντιτίθεται σε υπολογισμό του κατώτατου ωρομισθίου και/ή του κατώτατου μισθού ανά μονάδα εργασίας βάσει της κατατάξεως των εργαζομένων σε μισθολογικές κατηγορίες, όπως προβλέπεται στις οικείες συλλογικές συμβάσεις του κράτους μέλους υποδοχής των αποσπασμένων εργαζομένων, υπό τον όρο ότι ο υπολογισμός αυτός και η κατάταξη γίνονται βάσει δεσμευτικών και διαφανών κανόνων, πράγμα που εναπόκειται στον εθνικό δικαστή να εξακριβώσει.

(βλ. σκέψεις 40-45, διατακτ. 2, πρώτη παύλα)

3.        Το άρθρο 3, παράγραφοι 1 και 7, της οδηγίας 96/71, σχετικά με την απόσπαση εργαζομένων στο πλαίσιο παροχής υπηρεσιών, σε συνδυασμό με τα άρθρα 56 ΣΛΕΕ και 57 ΣΛΕΕ, έχει την έννοια ότι:

–        ημερήσια αποζημίωση, η οποία σκοπό έχει να διασφαλίσει την κοινωνική προστασία των συγκεκριμένων εργαζομένων, αντισταθμίζοντας τα μειονεκτήματα λόγω της αποσπάσεως που απορρέουν από την απομάκρυνση των ενδιαφερομένων από το σύνηθες περιβάλλον τους, αποτελεί τμήμα του κατώτατου μισθού υπό τις ίδιες προϋποθέσεις υπό τις οποίες προστίθεται η αποζημίωση αυτή στον καταβαλλόμενο στους τοπικούς εργαζομένους κατώτατο μισθό στην περίπτωση αποσπάσεώς τους στο εσωτερικό του οικείου κράτους μέλους. Η αποζημίωση αυτή περιλαμβάνεται στα «σχετικά με την απόσπαση επιδόματα» κατά την έννοια του άρθρου 3, παράγραφος 7, δεύτερο εδάφιο, της εν λόγω οδηγίας·

–        αποζημίωση για τον ημερήσιο χρόνο μεταβάσεως στον τόπο εργασίας, η οποία καταβάλλεται στους εργαζομένους υπό την προϋπόθεση ότι η διάρκεια της καθημερινής μετακινήσεως προς και από τον τόπο εργασίας υπερβαίνει τη μία ώρα, πρέπει να θεωρείται τμήμα του κατώτατου μισθού των αποσπασμένων εργαζομένων, εφόσον πληρούται η ως άνω προϋπόθεση, στοιχείο το οποίο εναπόκειται στο εθνικό δικαστήριο να εξακριβώσει. Η αποζημίωση αυτή περιλαμβάνεται στα «σχετικά με την απόσπαση επιδόματα» κατά την έννοια του άρθρου 3, παράγραφος 7, δεύτερο εδάφιο, της εν λόγω οδηγίας·

–        οι αποδοχές αδείας που πρέπει να καταβάλλονται στους αποσπασμένους εργαζομένους για την ελάχιστη διάρκεια της ετήσιας άδειας μετ’ αποδοχών αντιστοιχούν στον κατώτατο μισθό τον οποίο δικαιούνται οι εργαζόμενοι αυτοί κατά την περίοδο αναφοράς.

(βλ. σκέψεις 48-52, 56, 57, διατακτ. 2, δεύτερη, τρίτη και έκτη παύλα)

4.        Το άρθρο 3, παράγραφοι 1 και 7, της οδηγίας 96/71, σχετικά με την απόσπαση εργαζομένων στο πλαίσιο παροχής υπηρεσιών, σε συνδυασμό με τα άρθρα 56 ΣΛΕΕ και 57 ΣΛΕΕ, έχει την έννοια ότι:

–        η παροχή στέγης στους ως άνω εργαζομένους δεν πρέπει να θεωρείται στοιχείο του κατώτατου μισθού τους·

–        επίδομα με τη μορφή κουπονιών τροφίμων που χορηγούνται στους εν λόγω εργαζομένους δεν πρέπει να θεωρείται τμήμα του κατώτατου μισθού τους.

Τα επιδόματα αυτά καταβάλλονται για να αντισταθμίσουν τα έξοδα διαβιώσεως των εργαζομένων που προκλήθηκαν πράγματι λόγω της αποσπάσεως.

(βλ. σκέψεις 60, 62, 63, διατακτ. 2, τέταρτη και πέμπτη παύλα)