Language of document :

Αίτηση για την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως που υπέβαλε το Court of Appeal (Civil Division) (England and Wales), με διάταξη της 23ης Νοεμβρίου 2005 στην υπόθεση 1) The International Transport Workers' Federation 2) The Finnish Seamen's Union κατά 1) Viking Line ABP 2) OU Viking Line Eesti

(Υπόθεση C-438/05)

(Γλώσσα διαδικασίας: η αγγλική)

Με διάταξη της 23ης Νοεμβρίου 2005, η οποία περιήλθε στη Γραμματεία του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων στις 6 Δεκεμβρίου 2005, το Court of Appeal (Civil Division) (England and Wales), στο πλαίσιο της διαφοράς μεταξύ 1) The International Transport Workers' Federation 2) The Finnish Seamen's Union κατά 1) Viking Line ABP 2) OU Viking Line Eesti, που εκκρεμεί ενώπιόν του, ζητεί από το Δικαστήριο την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως επί των εξής ερωτημάτων:

Πεδίο εφαρμογής των διατάξεων περί της ελεύθερης κυκλοφορίας

1)    Όταν εργατικό σωματείο ή ένωση εργατικών σωματείων αναλαμβάνει συλλογική δράση κατά ιδιωτικής επιχειρήσεως για να υποχρεώσει την επιχείρηση αυτή να συνάψει συλλογική σύμβαση με εργατικό σωματείο σε συγκεκριμένο κράτος μέλος, με αποτέλεσμα να καθιστά χωρίς σημασία για την επιχείρηση αυτή την εγγραφή πλοίου στο νηολόγιο άλλου κράτους μέλους, μήπως η δράση αυτή εκφεύγει του πεδίου εφαρμογής του άρθρου 43 της Συνθήκης ΕΚ και/ή του κανονισμού 4055/86 1 δυνάμει της κοινωνικής πολιτικής της Συνθήκης ΕΚ που περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τον Τίτλο XI της Συνθήκης ΕΚ και, ειδικότερα, κατ αναλογία προς το σκεπτικό του Δικαστηρίου στην υπόθεση C-67/96, Albany [Συλλογή 1999, σ. I- 5751], σκέψεις 52-64;

Άμεσο οριζόντιο αποτέλεσμα

2)    Έχει το άρθρο 43 της Συνθήκης ΕΚ και/ή ο κανονισμός 4055/86 άμεσο οριζόντιο αποτέλεσμα ώστε να παρέχει δικαιώματα σε ιδιωτική επιχείρηση η οποία μπορεί να το επικαλεσθεί κατά άλλου ιδιώτη και, ειδικότερα, εργατικού σωματείου ή ενώσεως εργατικών σωματείων σχετικά με συλλογική δράση εκ μέρους αυτού του σωματείου ή της ενώσεως σωματείων;

Ύπαρξη περιορισμών στην ελεύθερη κυκλοφορία

3)    Όταν εργατικό σωματείο ή ένωση εργατικών σωματείων αναλαμβάνει συλλογική δράση κατά ιδιωτικής επιχειρήσεως για να υποχρεώσει την επιχείρηση αυτή να συνάψει συλλογική σύμβαση με εργατικό σωματείο σε συγκεκριμένο κράτος μέλος, με σύμβαση αποτέλεσμα να καθιστά χωρίς σημασία για την επιχείρηση αυτή την εγγραφή πλοίου στο νηολόγιο άλλου κράτους μέλους, συνιστά η δράση αυτή περιορισμό ως προς τους σκοπούς του άρθρου 43 της Συνθήκης ΕΚ και/ή του κανονισμού 4055/86;

4)    Μήπως η πολιτική μιας ενώσεως εργατικών σωματείων η οποία προβλέπει ότι τα πλοία πρέπει να εγγράφονται στο νηολόγιο της χώρας στην οποία βρίσκονται ο πλοιοκτήτης και ο έλεγχος του πλοίου ώστε τα εργατικά σωματεία της χώρας του πλοιοκτήτη του πλοίου να έχουν το δικαίωμα να συνάπτουν συλλογικές συμβάσεις όσον αφορά το πλοίο αυτό συνιστά ή όχι άμεσο ή έμμεσο περιορισμό εισάγοντα διακρίσεις βάσει του άρθρου 43 της Συνθήκης ΕΚ ή του κανονισμού 4055/86;

5)    Κατά τον προσδιορισμό του αν η συλλογική δράση εκ μέρους εργατικού σωματείου ή ενώσεως εργατικών σωματείων συνιστά ή όχι άμεσο ή έμμεσο περιορισμό εισάγοντα διακρίσεις βάσει του άρθρου 43 της Συνθήκης ΕΚ ή του κανονισμού 4055/86, ασκεί επιρροή η υποκειμενική πρόθεση της ενώσεως που αναλαμβάνει τη δράση ή πρέπει το εθνικό δικαστήριο να επιλύσει τη διαφορά μόνο σε σχέση με τα αντικειμενικά αποτελέσματα της δράσεως αυτής;

Εγκατάσταση/Υπηρεσίες

6)    Όταν μια μητρική εταιρία είναι εγκατεστημένη στο κράτος μέλος Α και προτίθεται να προβεί σε πράξη εγκαταστάσεως με την εγγραφή πλοίου στο νηολόγιο του κράτους μέλους B που θα το εκμεταλλεύεται υπάρχον εξ ολοκλήρου δικό της υποκατάστημα στο κράτος μέλος Β και που υπόκειται στη διεύθυνση και τον έλεγχο της μητρικής εταιρίας:

α)    απειλείται με ή υφίσταται τη συλλογική δράση εκ μέρους εργατικού σωματείου ή ενώσεως εργατικών σωματείων που επιδιώκει να καταστήσει την ανωτέρω εγκατάσταση χωρίς σημασία ικανή να αποτελέσει περιορισμό του βάσει του άρθρου 43 δικαιώματος εγκαταστάσεως της μητρικής εταιρίας, και

β)    μετά την εγγραφή του πλοίου στο νηολόγιο, δικαιούται το υποκατάστημα να επικαλείται τον κανονισμό 4055/86 σχετικά με την εκ μέρους του παροχή υπηρεσιών από το κράτος μέλος Β προς το κράτος μέλος Α;

Αιτιολογία

Άμεση διάκριση

7)    Αν η συλλογική δράση εκ μέρους εργατικού σωματείου ή ενώσεως εργατικών σωματείων συνιστά άμεσο περιορισμό εισάγοντα διάκριση βάσει του άρθρου 43 της Συνθήκης ΕΚ ή του κανονισμού 4055/86, ο περιορισμός αυτός μπορεί, κατ αρχήν, να δικαιολογείται από λόγους δημοσίας τάξεως που προβλέπει κατά παρέκκλιση το άρθρο 46 της Συνθήκης ΕΚ με το σκεπτικό ότι:

α)    η άσκηση συλλογικής δράσεως (περιλαμβανομένης της απεργίας) αποτελεί θεμελιώδες δικαίωμα προστατευόμενο από το κοινοτικό δίκαιο και/ή

β)    προστασία των εργαζομένων;

    Πολιτική της ITF: αντικειμενική αιτιολογία

8)    Συνιστά η εφαρμογή της πολιτικής μιας ενώσεως εργατικών σωματείων -που προβλέπει ότι τα πλοία πρέπει να είναι εγγεγραμμένα στο νηολόγιο της χώρας στην οποία βρίσκεται ο δικαιούχος πλοιοκτήτης και όπου ασκείται ο έλεγχος του πλοίου ώστε τα εργατικά σωματεία στην χώρα του δικαιούχου πλοιοκτήτη του πλοίου να έχουν το δικαίωμα να συνάπτουν συλλογικές συμβάσεις εργασίας όσον αφορά το πλοίο αυτό- δίκαιη εξισορρόπηση μεταξύ του θεμελιώδους δικαιώματος προς ανάληψη συλλογικής δράσεως και της ελευθερίας εγκαταστάσεως και της παροχής υπηρεσιών, και δικαιολογείται αντικειμενικά, είναι πρόσφορη, είναι σύμφωνη προς την αρχή της αναλογικότητας και την αρχή της αμοιβαίας αναγνωρίσεως;

Οι ενέργειες της FSU: αντικειμενική αιτιολογία

9)    Όταν:

-    η μητρική εταιρία κράτους μέλους A κατέχει πλοίο νηολογημένο στο κράτος μέλος Α και παρέχει υπηρεσίες θαλάσσιων μεταφορών μεταξύ του κράτους μέλους Α και του κράτους μέλους Β χρησιμοποιώντας το πλοίο αυτό·

-    η μητρική εταιρία επιθυμεί να εγγράψει το πλοίο στο νηολόγιο του κράτους μέλους Β για να εφαρμόζει χαμηλότερους όρους και προϋποθέσεις απασχολήσεως από ό,τι στο κράτος μέλος Α·

-    η μητρική εταιρία στο κράτος μέλος Α που κατέχει εξ ολοκλήρου παράρτημα στο κράτος μέλος Β και το παράρτημα αυτό υπόκειται στη διεύθυνση και τον έλεγχό της·

-    υπάρχει πρόθεση το υποκατάστημα να εκμεταλλεύεται το πλοίο εφόσον έχει εγγραφεί στο νηολόγιο του κράτους μέλους Β με πλήρωμα που προσλαμβάνεται στο κράτος μέλος Β και καλύπτεται από συλλογική σύμβαση εργασίας την οποία διαπραγματεύθηκε ένα ενταγμένο στην ITF εργατικό σωματείο στο κράτος μέλος Β·

-    το πλοίο θα εξακολουθεί να ανήκει στην μητρική εταιρία και θα ναυλώνεται χωρίς πλήρωμα στο υποκατάστημα·

-    το πλοίο θα εξακολουθεί να παρέχει υπηρεσίες θαλάσσιων μεταφορών μεταξύ του κράτους μέλους Α και του κράτους μέλους Β επί καθημερινής βάσεως·

-    ένα εργατικό σωματείο εγκατεστημένο στο κράτος μέλος Α αναλαμβάνει συλλογική δράση ώστε να υποχρεώσει τη μητρική εταιρία και/ή το υποκατάστημα να συνάψουν συλλογική σύμβαση με το σωματείο αυτό που θα προβλέπει την εφαρμογή όρων και προϋποθέσεων αποδεκτών από το σωματείο του κράτους μέλους Α για το πλήρωμα του πλοίου ακόμη και μετά την εγγραφή του σε άλλο νηολόγιο και που θα έχει ως αποτέλεσμα να καταστήσει χωρίς σημασία για τη μητρική εταιρία την εγγραφή του πλοίου στο νηολόγιο του κράτους μέλους Β,

συνιστά αυτή η συλλογική δράση δίκαιη εξισορρόπηση μεταξύ του θεμελιώδους δικαιώματος προς ανάληψη συλλογικής δράσεως και της ελευθερίας εγκαταστάσεως και της παροχής υπηρεσιών, και δικαιολογείται αντικειμενικά, είναι πρόσφορη, είναι σύμφωνη προς την αρχή της αναλογικότητας και την αρχή της αμοιβαίας αναγνωρίσεως;

10)    Η απάντηση στο ερώτημα 9) θα είναι διαφορετική αν η μητρική εταιρία αναλαμβάνει την υποχρέωση ενώπιον δικαστηρίου, για λογαριασμό της και για λογαριασμό των εταιριών του ιδίου ομίλου, ότι δεν θα τερματίσουν την απασχόληση, εξ αιτίας της εγγραφής σε άλλο νηολόγιο, οποιουδήποτε προσώπου απασχολείται από τις εταιρίες αυτές (υποχρέωση η οποία δεν θα επέβαλλε την ανανέωση των βραχυχρόνιων συμβάσεων εργασίας ή θα απέτρεπε την επαναπρόσληψη οποιουδήποτε υπαλλήλου με ισότιμους όρους και προϋποθέσεις);

____________

1 - Κανονισμός (ΕΟΚ) 4055/86 του Συμβουλίου, της 22ας Δεκεμβρίου 1986 για την εφαρμογή της αρχής της ελεύθερης παροχής υπηρεσιών στον τομέα των θαλάσσιων μεταφορών μεταξύ κρατών μελών και μεταξύ κρατών μελών και τρίτων χωρών