Language of document : ECLI:EU:C:2016:783

OPINIA RZECZNIKA GENERALNEGO

MANUELA CAMPOSA SÁNCHEZA-BORDONY

przedstawiona w dniu 19 października 2016 r.(1)

Sprawa C‑453/16 PPU

Openbaar Ministerie

przeciwko

Halilowi Ibrahimowi Özçelikowi

[wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez rechtbank Amsterdam (sąd rejonowy w Amsterdamie, Niderlandy)]

Współpraca policyjna i sądowa w sprawach karnych – Decyzja ramowa 2002/584/WSiSW – Europejski nakaz aresztowania – Artykuł 8 ust. 1 lit. c) – Pojęcie „nakazu aresztowania lub jakiegokolwiek innego orzeczenia sądowego” poprzedzającego europejski nakaz aresztowania





1.        W odniesieniu do systemu wprowadzonego w decyzji ramowej 2002/584/WSiSW(2) Trybunał podkreślił ostatnio, że każdy europejski nakaz aresztowania i każda procedura przekazania w ramach Unii Europejskiej winny być bezwzględnie poprzedzone wydaniem krajowego nakazu aresztowania lub innego podlegającego wykonaniu orzeczenia sądowego o tej samej mocy prawnej.

2.        Czy wymóg ten, wynikający zgodnie z wykładnią Trybunału z art. 8 ust. 1 lit. c) decyzji ramowej, jest spełniony w przypadku krajowego nakazu aresztowania(3) wydanego przez policję państwa członkowskiego wydającego nakaz i zatwierdzonego przez prokuratora tego państwa? Co do zasady takie właśnie pytanie rechtbank Amsterdam (sąd rejonowy w Amsterdamie, Niderlandy) – jako organ wykonujący europejski nakaz aresztowania(4) – zadaje Trybunałowi we wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym.

I –    Ramy prawne

A –    Prawo Unii

1.      Traktat o Unii Europejskiej

3.        Artykuł 6 TUE stanowi:

„1.      Unia uznaje prawa, wolności i zasady określone w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej [zwanej dalej »kartą«], […], która ma taką samą moc prawną jak traktaty.

Postanowienia karty w żaden sposób nie rozszerzają kompetencji Unii określonych w traktatach.

Prawa, wolności i zasady zawarte w karcie są interpretowane zgodnie z postanowieniami ogólnymi określonymi w tytule VII karty regulującymi jej interpretację i stosowanie oraz z należytym uwzględnieniem wyjaśnień, o których mowa w karcie, które określają źródła tych postanowień.

2.      Unia przystępuje do europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności [podpisanej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (zwanej dalej »EKPC«)]. Przystąpienie do [EKPC] nie ma wpływu na kompetencje Unii określone w traktatach.

3.      Prawa podstawowe, zagwarantowane w [EKPC] oraz wynikające z tradycji konstytucyjnych wspólnych państwom członkowskim stanowią część prawa Unii jako zasady ogólne prawa”.

2.      Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

4.        Zgodnie z art. 47 zatytułowanym „Prawo do skutecznego środka prawnego i dostępu do bezstronnego sądu”:

„Każdy, kogo prawa i wolności zagwarantowane przez prawo Unii zostały naruszone, ma prawo do skutecznego środka prawnego przed sądem, zgodnie z warunkami przewidzianymi w niniejszym artykule.

Każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia jego sprawy w rozsądnym terminie przez niezawisły i bezstronny sąd ustanowiony uprzednio na mocy ustawy. Każdy ma możliwość uzyskania porady prawnej, skorzystania z pomocy obrońcy i przedstawiciela.

[…]”.

3.      Decyzja ramowa

5.        W motywie 5 decyzji ramowej przewidziano:

„Cel Unii, jakim jest ustanowienie przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, prowadzi do zniesienia ekstradycji między państwami członkowskimi i zastąpienia jej systemem przekazywania osób między organami sądowymi. […]”.

6.        Zgodnie z motywem 6 decyzji ramowej:

„Europejski nakaz aresztowania przewidziany w niniejszej decyzji ramowej stanowi pierwszy konkretny środek w dziedzinie prawa karnego wprowadzający [w życie] zasadę wzajemnego uznawania, którą Rada Europejska określa [określiła] jako »kamień węgielny« współpracy sądowej”.

7.        W rozumieniu motywu 10 decyzji ramowej:

„Mechanizm europejskiego nakazu aresztowania opiera się na wysokim stopniu zaufania w stosunkach między państwami członkowskimi. Jego wykonanie [stosowanie] można zawiesić jedynie w przypadku poważnego i trwałego naruszenia przez jedno z państw członkowskich zasad określonych w art. 6 ust. 1 Traktatu o Unii Europejskiej, ustalonych [stwierdzonego] przez Radę na podstawie art. 7 ust. 1 wymienionego traktatu ze skutkami określonymi w jego art. 7 ust. 2”.

8.        Zgodnie z art. 1 decyzji ramowej zatytułowanym „Definicja europejskiego nakazu aresztowania i zobowiązani[e] do jego wykonania”:

„1.      Europejski nakaz aresztowania stanowi decyzję sądową wydaną [orzeczenie sądowe wydane] przez państwo członkowskie w celu aresztowania [zatrzymania] i przekazania przez inne państwo członkowskie osoby, której dotyczy wniosek, w celu przeprowadzenia postępowania karnego lub wykonania kary pozbawienia wolności bądź środka zabezpieczającego [polegającego na pozbawieniu wolności].

2.      Państwa członkowskie wykonują każdy europejski nakaz aresztowania w oparciu o zasadę wzajemnego uznawania i zgodnie z przepisami niniejszej decyzji ramowej.

3.      Niniejsza decyzja ramowa nie skutkuje modyfikacją [prowadzi do zmiany] obowiązku poszanowania praw podstawowych i podstawowych zasad prawa zawartych w art. 6 Traktatu o Unii Europejskiej”.

9.        Artykuł 6 decyzji ramowej zatytułowany „Właściwe organy sądowe [Określenie właściwych organów sądowych]” przewiduje:

„1.      Wydającym nakaz organem sądowym jest organ sądowy wydającego nakaz państwa członkowskiego, właściw[y] dla wydania europejskiego nakazu aresztowania na mocy prawa obowiązującego w tym państwie.

2.      Wykonującym nakaz organem sądowym jest organ sądowy wykonującego nakaz państwa członkowskiego, właściw[y] dla wykonania europejskiego nakazu aresztowania na mocy prawa obowiązującego w tym państwie.

3.      Każde państwo członkowskie powiadamia Sekretariat Generalny Rady o właściwym w świetle jego prawa organie sądowym”.

10.      Zgodnie z art. 8 ust. 1 decyzji ramowej dotyczącym treści i formy europejskiego nakazu aresztowania:

„1.      Europejski nakaz aresztowania zawiera następujące informacje podawane zgodnie z formularzem znajdującym się w załączniku:

[…]

c)      dowody [wskazanie] istnienia podlegającego wykonaniu wyroku, środka zabezpieczającego [nakazu aresztowania] lub jakiegokolwiek innego podlegającego wykonaniu orzeczenia sądowego mającego analogiczny skutek prawny [o tej samej mocy prawnej], a wchodzący [wchodzącego] w zakres [stosowania] art. 1 i 2;

[…]”.

11.      W sprawie stosunku do innych instrumentów prawnych art. 31 ust. 1 lit. a) decyzji ramowej przewiduje:

„1.      Bez uszczerbku dla ich stosowania w relacjach [stosunkach] między państwami członkowskimi i państwami trzecimi niniejsza decyzja ramowa od dnia 1 stycznia 2004 r. zastępuje odnośne przepisy [postanowienia] następujących [k]onwencji, mających zastosowanie w stosunkach między państwami członkowskimi w dziedzinie ekstradycji:

a)      Europejsk[iej] konwencj[i] o ekstradycji z dnia 13 grudnia 1957 r., jej Protok[ołu] dodatkow[ego] z dnia 15 października 1975 r., jej drugi[ego] Protok[ołu] dodatkow[ego] z dnia 17 marca 1978 r., oraz Europejsk[iej] konwencj[i] o zwalczaniu terroryzmu z dnia 27 stycznia 1977 r., w kwestiach dotyczących [w zakresie, w jakim dotyczy ona] ekstradycji;

[…]”.

B –    Prawo węgierskie

12.      W świetle informacji przekazanych sądowi odsyłającemu przez węgierskie ministerstwo sprawiedliwości w dniu 14 lipca 2016 r., jak również informacji udostępnionych przez rząd tego państwa, prokuratura jest niezależnym organem władzy wykonawczej, której szef mianowany jest przez parlament na okres dziewięciu lat.

13.      Artykuł 28 ust. 3 i 4 węgierskiego kodeksu postępowania karnego(5) powierza prokuraturze funkcję nakazywania właściwym organom (w tym m.in. służbom policji) wszczynania „postępowań przygotowawczych” i kontrolowania ich zgodności z prawem. Prokuratura może jednak sama prowadzić wspomniane postępowania przygotowawcze(6). W szczególności musi ona „monitorować legalność stosowania środków przymusu zarządzonych w toku postępowania karnego, które wiążą się z ograniczeniem lub pozbawieniem wolności osobistej”(7).

14.      W tym kontekście do funkcji prokuratora należy zatwierdzenie, zmiana lub odrzucenie nakazu „zatrzymania” wydanego przez policję. Artykuł 28 ust. 4 lit. c) kodeksu postępowania karnego pozwala mu na „zmianę lub uchylenie decyzji organu dochodzeniowo-śledczego”.

15.      Artykuł 126 kodeksu postępowania karnego dopuszcza możliwość „zatrzymania” osoby, tzn. tymczasowego pozbawienia jej wolności, kiedy istnieją uzasadnione podejrzenia, że dana osoba dopuściła się przestępstwa zagrożonego karą pozbawienia wolności, oraz gdy istnieją przesłanki, by sądzić, że wobec tej osoby zostanie zastosowane „tymczasowe aresztowanie”. „Zatrzymanie” może zostać zarządzone przez sędziego, prokuratora lub organ dochodzeniowo-śledczy, a długość zatrzymania nie może przekraczać 72 godzin. Po upływie tego czasu dana osoba musi zostać zwolniona, chyba że sędzia wyda wobec tej osoby nakaz „tymczasowego aresztowania”.

16.      Zgodnie z art. 129 i nast. kodeksu postępowania karnego zarządzenie „tymczasowego aresztowania” (oznaczającego „sądowe pozbawienie wolności zatrzymanego, w oczekiwaniu na wydanie ostatecznego orzeczenia”)(8) należy do wyłącznej kompetencji sędziów. „Wstępne aresztowanie” można zarządzić przed wniesieniem przez prokuratora aktu oskarżenia lub po jego wniesieniu.

II – Postępowanie główne i pytania prejudycjalne

17.      W postępowaniach karnych wszczętych przeciwko Halilowi Ibrahimowi Özçelikowi, obywatelowi tureckiemu, Veszprémi Járásbíróság (sąd rejonowy w Veszprém, Węgry) wydał w dniu 21 czerwca 2016 r. europejski nakaz aresztowania, w którym zwrócono się o jego przekazanie w związku z popełnieniem na Węgrzech dwóch przestępstw podlegających karze w tym państwie członkowskim(9).

18.      H.I. Özçelik przebywa obecnie w areszcie w Zwaag (Niderlandy) w oczekiwaniu na wyrok rechtbank Amsterdam (sądu rejonowego w Amsterdamie).

19.      W pkt 1 lit. b) formularza załączonego do europejskiego nakazu aresztowania wydanego przez Veszprémi Járásbíróság (sąd rejonowy w Veszprém) za podstawę rzeczonego nakazu wskazano (krajowy) nakaz aresztowania nr 19060/93/2014.bü, wydany przez jednostkę policji w Ajce (Węgry) i zatwierdzony przez prokuratora w tym samym mieście w dniu 14 czerwca 2016 r.

20.      W dniu 8 lipca 2016 r. rechtbank Amsterdam (sąd rejonowy w Amsterdamie) zwrócił się do organów węgierskich o złożenie wyjaśnień na temat roli prokuratury, a w szczególności jej niezależności od władzy wykonawczej, zatwierdzania nakazów aresztowania wydawanych przez policję i stosowanych w tym celu kryteriów, jak również skutków takiego zatwierdzania. Rechtbank Amsterdam (sąd rejonowy w Amsterdamie) zwrócił się również z zapytaniem, czy osoba, która zatwierdziła nakaz zatrzymania wydany przez policję, może następnie interweniować w tej samej sprawie jako przedstawiciel prokuratury.

21.      W odpowiedzi z dnia 14 lipca 2016 r. organy węgierskie podkreśliły niezależność prokuratury od władzy wykonawczej, jej rolę w zapewnieniu przestrzegania praw osób zatrzymanych przez policję, jej uprawnienia do zmiany lub uchylenia decyzji wydanych przez policję jako organu odpowiedzialnego za prowadzenie postępowania przygotowawczego, w tym nakazów aresztowania, jeśli uzna, że decyzje te są niezgodne z ustawą lub przedmiotem postępowania przygotowawczego; oraz możliwość interwencji członka prokuratury, który zatwierdził wewnętrzny nakaz aresztowania, jako przedstawiciela tego organu w postępowaniu karnym.

22.      Uwzględniając powyższe informacje, rechtbank Amsterdam (sąd rejonowy w Amsterdamie) zastanawia się, czy krajowy nakaz aresztowania wydany przez policję, a następnie zatwierdzony przez członka węgierskiej prokuratury może zostać uznany za „orzeczenie sądowe” w rozumieniu art. 8 ust. 1 lit. c) decyzji ramowej. W tych okolicznościach sąd postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:

„1)      Czy wyrażenie »orzeczenie sądowe« w rozumieniu art. 8 ust. 1 in initio i lit. c) decyzji ramowej jest pojęciem […] prawa Unii, które należy interpretować w sposób autonomiczny i jednolity?

2)      W przypadku odpowiedzi twierdzącej [na pytanie pierwsze], co oznacza to pojęcie?

3)      Czy zatwierdzenie przez prokuraturę krajowego nakazu aresztowania wydanego przez policję, które to zatwierdzenie jest przedmiotem niniejszej sprawy, jest »orzeczeniem sądowym«?”.

23.      Zgodnie z oceną sądu odsyłającego (przedstawioną w kolejnych pozycjach rozdziału 4.3 postanowienia odsyłającego):

–        Chociaż art. 8 ust. 1 lit. c) decyzji ramowej nie odnosi się wyraźnie do prawa państw członkowskich w kwestii znaczenia i zakresu tego pojęcia, nie jest jasne, czy pojęcie to należy interpretować w sposób autonomiczny i jednolity w całej Unii Europejskiej.

–        W niemieckiej wersji językowej art. 8 ust. 1 lit. c) decyzji ramowej stosuje się termin „justizielle Entscheidung”, podczas gdy w angielskiej wersji używa się pojęcia „judicial decision”. W tych wersjach językowych stosuje się więc pojęcie szersze od pojęcia „rechterlijke beslissing”, co mogłoby z kolei oznaczać, że pojęcie „orzeczenia sądowego” odnosi się także do decyzji prokuratury. Jednakże jedna lub więcej wersji językowych tego samego przepisu prawa Unii nie mogą być jedyną podstawą jego wykładni.

–        Punkty 52–57 wyroku Trybunału z dnia 1 czerwca 2016 r., Bob-Dogi(10) można interpretować w ten sposób, że „nie implikują istnienia żadnego wymogu materialnego, z którym powinny być zgodne kompetencje i pozycja organu, który wydaje krajowy nakaz aresztowania, oraz prowadzone przezeń w tym zakresie postępowanie, lecz wyrażają założenie, że z faktu wskazania krajowego nakazu aresztowania wynika, iż zostały zastosowane gwarancje proceduralne, a prawa podstawowe osoby objętej wnioskiem o przekazanie były w toku procedury wydania tego nakazu chronione”.

–        Zważywszy na fakt, że w krajowych systemach prawnych niektórych państw członkowskich, wśród których znajdują się Niderlandy, prokurator uczestniczy w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych i jest uprawniony do zarządzania zatrzymania osób podejrzewanych oraz, w zależności od okoliczności, przedłużania środka polegającego na pozbawieniu wolności, treść punktów 52–57 wyroku Bob-Dogi(11) „może prowadzić do takiej interpretacji pojęcia »orzeczenia sądowego«, że oznacza ono decyzję wydaną przez sędziego lub prokuratora”.

–        Ponieważ interpretacja pojęcia „decyzji sądowej” w rozumieniu art. 1 ust. 1 decyzji ramowej, i „organu sądowego” w rozumieniu art. 6 wspomnianej decyzji ramowej nie jest jasna, rechtbank Amsterdam (sąd rejonowy w Amsterdamie) zastanawia się, czy może się opierać w odniesieniu do tych pojęć, na pojęciu „sądu” w rozumieniu art. 267 TFUE, czy też na orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w kwestii art. 5 EKPC.

III – Postępowanie przed Trybunałem

24.      W dniu 16 sierpnia 2016 r. do Trybunału wpłynęło postanowienie odsyłające z wnioskiem o zastosowanie pilnego trybu prejudycjalnego (art. 267 akapit czwarty TFUE). Sąd odsyłający uzasadnił swój wniosek tym, że H.I. Özçelik jest pozbawiony wolności, a jego dalsze przetrzymywanie w areszcie jest zależne od rozstrzygnięcia istoty sprawy.

25.      Na spotkaniu administracyjnym w dniu 1 września 2016 r. Trybunał postanowił rozpatrzyć niniejszą sprawę w pilnym trybie prejudycjalnym.

26.      Uwagi na piśmie złożyły rządy węgierski i niderlandzki oraz Komisja Europejska.

27.      W dniu 5 października 2016 r. odbyła się rozprawa, podczas której na mocy art. 23 statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej zainteresowane strony – a dokładnie rząd węgierski – zostały wezwane do udzielenia odpowiedzi na postawione im pytania.

28.      W trakcie rozprawy przedstawiciele rządów niderlandzkiego, niemieckiego i węgierskiego oraz Komisja Europejska przedłożyli swoje uwagi.

IV – Analiza

A –    W przedmiocie pytań pierwszego i drugiego

29.      W pkt 26–31 opinii, którą przedstawiam równocześnie w sprawie Poltorak(12), wyjaśniam, dlaczego bronię autonomicznego charakteru pojęć „organu sądowego” i „orzeczenia sądowego” stosowanych w decyzji ramowej. Aby uniknąć niepotrzebnego przedłużania niniejszej opinii i powtarzania tych samych argumentów, odsyłam do rzeczonych punktów.

30.      W pkt 32 i następnych punktach wspomnianej opinii proponuję dokonać wykładni obu pojęć zgodnie z obowiązującymi hermeneutycznymi kryteriami Trybunału, który kładzie nacisk na pierwsze pojęcie (organu sądowego) ze względu na wspomniany „ścisły związek między charakterem orzeczenia sądowego a rodzajem podmiotu, który to orzeczenie wydaje”(13).

31.      Zważywszy na fakt, że wątpliwości sądu odsyłającego dotyczą autonomii oraz znaczenia pojęcia „orzeczenia sądowego” w rozumieniu decyzji ramowej oraz jego znaczenia, uważam, że moje stanowisko w tej kwestii zostało wyraźnie przedstawione w równoległej opinii w sprawie Poltorak.

B –    W przedmiocie trzeciego pytania prejudycjalnego

32.      W przeciwieństwie do wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym w sprawie Poltorak, w niniejszej sprawie pytania sądu odsyłającego nie dotyczą organu właściwego dla wydania europejskiego nakazu aresztowania, lecz organu właściwego do wydania uprzedniego krajowego nakazu aresztowania.

33.      Wątpliwości niderlandzkiego sądu wykonującego nakaz wynikają z faktu, że węgierskim organem, który w tym przypadku wydał krajowy nakaz aresztowania przeciwko H.I. Özçelikowi, była jednostka policji w Ajce, a decyzja tego organu została utrzymana w mocy lub zatwierdzona przez węgierską prokuraturę w dniu 14 czerwca 2016 r.

34.      Należy jednak podkreślić, że europejski nakaz aresztowania wydany przeciwko H.I. Özçelikowi, w przeciwieństwie do krajowego nakazu aresztowania, został wydany w dniu 21 czerwca 2016 r. przez Veszprémi Járásbíróság (sąd rejonowy w Veszprém), którego rola jako „organu sądowego” w rozumieniu decyzji ramowej jest bezdyskusyjna. Moim zdaniem wspomniany fakt może mieć istotny wpływ, do którego później się odniosę, na udzielenie odpowiedzi na pytania zawarte w odesłaniu prejudycjalnym.

35.      Zacznę od założenia, że poprzez zatwierdzenie lub utrzymanie w mocy krajowego nakazu aresztowania przez prokuraturę, który wcześniej był podpisany jedynie przez policję, prokuratura stała się rzeczywistym organem decyzyjnym (lub też współdecyzyjnym) rzeczonego nakazu. W ramach swoich uprawnień w postępowaniu karnym prokuratura „przywłaszczyła” sobie uprzednią decyzję wydaną przez policję, nadając jej taką samą moc jak każdej innej decyzji, którą wydaje. Można zatem uznać, że w postępowaniu karnym wszczętym przeciwko H.I. Özçelikowi to właśnie prokuratura jest prawdziwym „autorem” krajowego nakazu aresztowania.

36.      Z tego założenia mogą wynikać co najmniej dwie konsekwencje. Po pierwsze, że Trybunał nie musi w niniejszej sprawie w sposób abstrakcyjny rozważać kwestii uznania prokuratur państw członkowskich (w przypadku gdy jakieś państwo wymieniło prokuraturę w informacji, którą należało przekazać do Rady, zgodnie z art. 6 ust. 3 decyzji ramowej) jako właściwych dla wydawania europejskich nakazów aresztowania w rozumieniu art. 1 oraz art. 6 ust. 1 decyzji ramowej. Pragnę podkreślić, że w postępowaniu głównym to sąd rejonowy, a nie prokurator skierował europejski nakaz aresztowania do rechtbank Amsterdam (sądu rejonowego w Amsterdamie).

37.      Drugą konsekwencją tego założenia jest to, że postawione pytania ograniczają się jedynie do wyjaśnienia, czy krajowe nakazy aresztowania wydane (a dokładniej utrzymane w mocy lub zatwierdzone) przez węgierską prokuraturę odpowiadają którejś z kategorii prawnych, o których mowa w art. 8 ust. 1 lit. c) decyzji ramowej, takich jak „podlegając[y] wykonaniu wyrok[…], […] środ[ek] zabezpieczając[y] [nakaz aresztowania] lub […] [jakiekolwiek] inn[e] podlegając[e] wykonaniu orzeczeni[e] sądow[e] mające analogiczny skutek prawny [o tej samej mocy prawnej] […]”.

38.      Jednakże w nawiązaniu do wspomnianego przeze mnie wcześniej ścisłego związku między charakterem orzeczenia sądowego a rodzajem podmiotu, który wydał to orzeczenie, odpowiedź na te pytania nie może być udzielona bez przeprowadzenia pewnych wstępnych rozważań nad ewentualnym uznaniem prokuratora za organ sądowy w rozumieniu decyzji ramowej. W świetle decyzji ramowej ze struktury takiego organu sądowego wynika kilka cech, które – porównawszy je ze statusem i funkcjami prokuratury w węgierskim postępowaniu karnym – pozwolą wypowiedzieć się w kwestii charakteru „orzeczenia sądowego” krajowego nakazu aresztowania zatwierdzonego przez prokuratora węgierskiego, jak również ustalić, czy taki nakaz aresztowania może być objęty zakresem stosowania art. 8 ust. 1 lit. c) decyzji ramowej.

39.      W art. 3 pierwotnego wniosku dotyczącego decyzji ramowej(14) zawarto definicję organu sądowego (wydającego lub wykonującego europejski nakaz aresztowania), która w obu przypadkach w sposób wyraźny obejmowała, poza sądami, prokuratora(15).

40.      W uzasadnieniu tego wniosku dodano, że pojęcie „organu sądowego” odpowiada pojęciu zastosowanemu w Europejskiej konwencji o ekstradycji z dnia 13 grudnia 1957 r., w której to z kolei za takowe uznawano „organy sądowe w ścisłym znaczeniu i prokuraturę, z wyłączeniem organów policji”(16).

41.      W decyzji ramowej nie znalazł jednak poparcia kierunek wskazany w art. 3 wniosku, w następstwie czego z art. 1 i 6 przyjętego ostatecznie tekstu znikło odniesienie do prokuratury. Niełatwo jest określić przyczyny tego zniknięcia. Czy chciano pozbyć się odniesienia do prokuratury, czy też może założono, że nawet bez konkretnego odniesienia jest ona częścią organów sądowych państw członkowskich upoważnionych do wydawania europejskich nakazów aresztowania(17)?

42.      Do dzisiaj istnieje pewna niepewność w tej sprawie(18), jako że – o ile się nie mylę – żaden z sądów państw członkowskich nie zgłosił jej przed Trybunałem. W rezultacie wciąż istnieją trudności w zakresie wykładni tej kwestii.

43.      Po przyjęciu decyzji ramowej niektóre państwa członkowskie powiadomiły Sekretariat Generalny Rady, zgodnie z art. 6 ust. 3 rzeczonej decyzji, że wśród „właściwy[ch] w świetle [ich] prawa organ[ów] sądowy[ch]” w zakresie wydawania i wykonywania europejskich nakazów aresztowania znajdują się ich prokuratury. W sensie ściśle prawnym informacje te nie przesądzają jednak o zgodności działań podejmowanych przez poszczególne państwa członkowskie z decyzją ramową ani nie stanowią warunku takiej zgodności. Przepis ten upoważnia państwa członkowskie do wyznaczenia lub wybrania spośród swoich odnośnych organów sądowych tych organów, które uznają za właściwe w zakresie wykonywania i wydawania europejskich nakazów aresztowania, jednak nie pozwala im na rozszerzenie pojęcia organu sądowego na organy, które z tego statusu nie korzystają.

44.      Jednak wśród tych państw członkowskich, które przyznały prokuraturze status organu sądowego właściwego w zakresie wydawania lub wykonywania europejskich nakazów aresztowania, nie ma Węgier. Zgodnie z powiadomieniem przesłanym przez Węgry do Rady w dniu 26 kwietnia 2004 r. na podstawie art. 6 ust. 3 decyzji ramowej „[…] do celów przeprowadzenia postępowania karnego wydającym nakaz organem będzie sąd właściwy w sprawie. Do celów wykonania kary pozbawienia wolności bądź środka zabezpieczającego właściwym dla wydania europejskiego nakazu aresztowania będzie sąd penitencjarny”(19).

45.      Chociaż można by się pokusić o udzielenie ogólnej odpowiedzi na pytanie dotyczące uprawnień prokuratur państw członkowskich w zakresie wydawania europejskich nakazów aresztowania, nie sądzę, by niniejsze odesłanie prejudycjalne było do tego odpowiednią okazją, gdyż – jak już podkreślałem – europejski nakaz aresztowania został przekazany rechtbank Amsterdam (sądowi rejonowemu w Amsterdamie) przez sąd węgierski, który działał zgodnie z informacją przesłaną Radzie przez Węgry na podstawie art. 6 ust. 3 decyzji ramowej, a prokuratura tego kraju nie jest do tego upoważniona.

46.      Wracamy więc do punktu wyjścia, czyli do krajowej decyzji poprzedzającej europejski nakaz aresztowania. W decyzji ramowej ten nakaz krajowy ma z pewnością mniejsze znaczenie niż europejski nakaz aresztowania. W rzeczywistości pojawia się wyłącznie w art. 8, w którym sprecyzowano „informacje”, jakie powinny pojawić się w formularzu znajdującym się w załączniku do europejskiego nakazu aresztowania. Trybunał podkreślił w wyroku z dnia 1 czerwca 2016 r., Bob-Dogi(20), że krajowy nakaz aresztowania winien poprzedzać europejski nakaz aresztowania, jednak to temu drugiemu poświęca się w decyzji ramowej większą uwagę. Pierwszy z nich bowiem – jakkolwiek niezbędny – zaledwie poprzedza ten drugi.

47.      Co do systemu stosowanego w postępowaniach karnych na jakimkolwiek etapie (tzn. zarówno podczas dochodzenia lub śledztwa, jak również samego postępowania sądowego) Trybunał orzekł, że „[…] postępowanie przygotowawcze lub wykonywanie kary lub środka zabezpieczającego związanego z pozbawieniem wolności lub […] rozprawa główna […] pozostają poza zakresem zastosowania decyzji ramowej i prawa Unii”(21).

48.      Logiczne jest zatem, że aby określić taki system, należy odnieść się do ustawodawstwa poszczególnych państw członkowskich, pod warunkiem jednak, że odpowiednie przepisy prawne spełniają wymogi w zakresie przestrzegania praw podstawowych określonych w EKPC, w tym prawa do wolności i prawa do skutecznego środka prawnego ustanowionych w art. 5 i 13 tej konwencji oraz art. 6 i 47 karty.

49.      Interwencja prokuratury na etapie postępowania przygotowawczego i, ewentualnie, sądowego postępowania karnego leży w zakresie porządku prawnego każdego państwa członkowskiego. Prawo Unii uznaje tę zasadę, a de facto, w odniesieniu do innego z głównych obszarów współpracy sądowej w sprawach karnych, o których mowa w art. 82 TFUE, w art. 2 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/41/UE z dnia 3 kwietnia 2014 r. w sprawie europejskiego nakazu dochodzeniowego w sprawach karnych(22) wyraźnie zaliczono prokuraturę do organów upoważnionych do wydawania europejskiego nakazu dochodzeniowego(23).

50.      Uznanie prokuratury za organ upoważniony do wydania „orzeczenia sądowego” w celu przeprowadzenia jednej lub kilku określonych czynności dochodzeniowych w innym państwie członkowskim (zwanym dalej „państwem wykonującym”) w celu uzyskania materiału dowodowego pokazuje, w razie potrzeby, sposób, w jaki prawodawca Unii postrzega istotną funkcję, jaką pełni prokurator w postępowaniach karnych. Nie należy zapominać, że europejski nakaz dochodzeniowy jest kolejnym instrumentem zatwierdzonym w ramach zasady wzajemnego uznawania wyroków i orzeczeń sądowych, którą to zasadę od czasów posiedzenia Rady Europejskiej w Tampere w dniach 15–16 października 1999 r. powszechnie określa się mianem „kamienia węgielnego” współpracy sądowej w sprawach karnych.

51.      Prawdą jest, że nie można zrównać działania prokuratury w jednym i drugim obszarze (tzn. tym dotyczącym wolności, która zostaje odebrana na drodze aresztowania, oraz tym dotyczącym uzyskania materiału dowodowego). Mam na myśli to, że uznanie prokuratury za organ sądowy w rozumieniu dyrektywy 2014/41/UE w odniesieniu do nakazów dochodzeniowych, niekoniecznie oznacza, że takie uznanie winno być rozszerzone na decyzję ramową w odniesieniu do europejskich nakazów aresztowania. Ten fakt normatywny zdecydowanie popiera jednak tezę nadania szerokiej wykładni pojęciu „organu sądowego” w kontekście zasad współpracy w sprawach karnych (w tym współpracy dotyczącej europejskiego nakazu aresztowania), o której mowa w art. 82 TFUE, która pozwalałaby na objęcie zakresem tego pojęcia prokuratury.

52.      Taką argumentacją staram się zatem podkreślić charakterystyczną cechę prokuratury, a mianowicie jej zdolność – o ile tylko pozwalają na to wymogi konstytucyjne lub prawne poszczególnych państw członkowskich – do uczestniczenia w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości jako instrumentu aparatu państwowego, który wszczyna postępowania karne i może nawet wydawać, przynajmniej tymczasowo i na ograniczony okres, nakazy zatrzymania i aresztowania lub równoważne decyzje, zanim te zatrzymane osoby zostaną przekazane sądowi, który z kolei zadecyduje, czy winny one być zwolnione, czy też pozbawione wolności.

53.      W tym kontekście Trybunał podkreślił rolę prokuratury w postępowaniu karnym, uznając ją (w odniesieniu do niektórych jej decyzji w ramach tych postępowań) za „organ powołany do uczestniczenia w wymiarze sprawiedliwości w sprawach karnych w określonym krajowym porządku prawnym”(24).

54.      Europejski Trybunał Praw Człowieka przyznał, że członka prokuratury można uznać za „[sędziego lub innego urzędnika uprawnionego] przez ustawę do wykonywania władzy sądowej”, przed którym w świetle art. 5 ust. 3 EKPC należy postawić każdą osobę zatrzymaną lub aresztowaną w warunkach określonych w art. 5 ust. 1 lit. c).

55.      Rzeczywiście w różnych wyrokach wydawanych od dnia 4 grudnia 1979 r.(25), wśród których znajduje się ten wydany przez wielką izbę w dniu 29 marca 2010 r.(26), Europejski Trybunał Praw Człowieka interpretował pojęcia „właściwego organu sądowego” oraz „sędziego lub innego urzędnika uprawnionego przez ustawę do wykonywania władzy sądowej” (oba wyrażenia znajdują się w art. 5 EKPC dotyczącym prawa do wolności i bezpieczeństwa osobistego) w ten sposób, by objąć ich zakresem również członków prokuratury, o ile spełniają oni kryteria ustanowione przez te pojęcia (do tej kwestii powrócę później).

56.      Wreszcie, w odniesieniu do prawa krajowego należy zauważyć, że na Węgrzech prokuratorzy są upoważnieni do wydania nakazu aresztowania (w znaczeniu „zatrzymania”) danej osoby, jeśli spełnione są warunki określone w kodeksie postępowania karnego, do których odniosłem się wcześniej(27). Mogą oni także zatwierdzić lub uchylić analogiczny nakaz, który został wydany wcześniej przez policję. Moim zdaniem w obu przypadkach najważniejsze jest to, że te wystawione nakazy pozbawienia wolności, zatwierdzone lub utrzymane w mocy przez prokuraturę, są ograniczone przez prawo(28) do krótkiego okresu, jako że osoba zatrzymana winna zostać przekazana sądowi lub zwolniona w ciągu maksymalnie 72 godzin. Z kolei ta ostatnia instytucja jest jedynym organem właściwym dla wydania nakazu „tymczasowego aresztowania” wobec zatrzymanego, zanim dojdzie do wydania wobec niego wyroku.

57.      W tym kontekście normatywnym, który uważam za zgodny z art. 5 EKPC, prokuratura węgierska działa jako niezależny od władzy wykonawczej organ, który uczestniczy w wymiarze sprawiedliwości poprzez wszczynanie postępowań karnych z oskarżenia publicznego (tzn. zapewnia stosowanie krajowego ius puniendi), korzystając ze statusu innego niż status sądu i który jest także upoważniony do wydawania środków tymczasowych o ograniczonym czasie trwania wpływających na wolność osoby, z zastrzeżeniem konieczności wydania następnie orzeczenia przez sąd.

58.      Zgodnie z wykładnią art. 8 ust. 1 lit. c) decyzji ramowej dokonaną przez Trybunał te trzy rodzaje decyzji przewidziane w tym przepisie (tzn. podlegający wykonaniu wyrok, nakaz aresztowania lub jakiekolwiek inne podlegające wykonaniu orzeczenie sądowe o tej samej mocy prawnej) wchodzą w zakres pojęcia „krajowego orzeczenia sądowego” odrębnego od wydanego później europejskiego nakazu aresztowania(29). W szczególności Trybunał orzekł, że przed wydaniem europejskiego nakazu aresztowania krajowy organ sądowy winien wydać „[orzeczenie takie] jak krajowy nakaz aresztowania, na którym opiera się europejski nakaz aresztowania”(30).

59.      Wydaje mi się, że treść art. 8 ust. 1 lit. c) decyzji ramowej skłania w rzeczywistości do uznania krajowych nakazów aresztowania wydanych lub zatwierdzonych przez prokuraturę za „orzeczenie sądowe” w rozumieniu tego przepisu, czyli orzeczenie, na którym opiera się wydany później przez sąd europejski nakaz aresztowania.

60.      W wyroku Bob-Dogi – oprócz dosłownej wykładni – Trybunał uwzględnił w szczególności fakt, że bez uprzedniego krajowego nakazu aresztowania „[gwarancje procesowe i prawa podstawowe], których ochronę musi zapewnić wydający nakaz organ sądowy”, mogą zostać zagrożone, ponieważ w tej sytuacji pozbawiono by daną osobę „pierwszego poziomu ochrony” tych praw i gwarancji, czyli ochrony na poziomie ściśle krajowym(31).

61.      Nie sądzę, żeby był jakiś powód do niepokoju w tej sprawie, ponieważ węgierski kodeks postępowania karnego przyznaje zatrzymanemu prawo do bycia postawionym przed sądem w ciągu 72 godzin, w przypadku gdy krajowy nakaz aresztowania został wydany przez organ policji i zatwierdzony przez prokuraturę. Wymogi proceduralne określone w art. 5 EKPC, a konkretnie te odnoszące się do monitorowania legalności zatrzymania przez sąd, są w ten sposób spełnione.

62.      Uznanie prokuratury za „organ sądowy”, który w rozumieniu decyzji ramowej i pod wspomnianymi ściśle określonymi warunkami może wydawać lub utrzymywać w mocy tymczasowy nakaz pozbawienia wolności (tzn. krajowy nakaz aresztowania), nie oznacza utożsamienia jej z sądem zgodnie z art. 267 TFUE(32). Oprócz tego, że nie wszystko to co „sądowe” musi – ściśle mówiąc – „być objęte władzą sądową”, organami, które mają możliwość lub obowiązek przedstawiania pytań prejudycjalnych, są te organy, które rozstrzygają skierowane do nich spory, w przypadku których potrzebują wsparcia Trybunału. Prokuratura nie jest jednym z takich organów, niemniej jednak nie uniemożliwia to nadania jej statusu „organu sądowego” zgodnie z decyzją ramową, w przypadku gdy krajowe ustawodawstwo pozwala jej na wydawanie krajowych nakazów aresztowania. Te ostatnie z kolei mogą zostać uznane za nakazy aresztowania lub podlegające wykonaniu orzeczenia sądowe o tej samej mocy prawnej w rozumieniu art. 8 ust. 1 lit. c) decyzji ramowej.

63.      Uznania prokuratury za „organ sądowy” uprawniony – w rozumieniu decyzji ramowej – do wydawania krajowych nakazów aresztowania nie wyklucza fakt, że członek prokuratury, który wydał rzeczony nakaz (lub zatwierdził nakaz wydany przez policję), może później interweniować w postępowaniu karnym przeciwko zatrzymanemu jako przedstawiciel prokuratury. Zastrzeżenia Europejskiego Trybunału Praw Człowieka zawarte w wyrokach z dnia 4 grudnia 1979 r. i 29 marca 2010 r., o których wspominałem wcześniej(33), wyjaśnione są w kontekście art. 5 ust. 1 lit. c) EKPC(34), a mianowicie w odniesieniu do sytuacji, w której prokuratura stanowi alternatywę dla sądu w kwestii orzekania w sprawie pozostawienia osoby zatrzymanej w areszcie. W niniejszej sprawie jednak taka sytuacja nie zachodzi, gdyż – jak już wspomniałem – zgodnie z węgierskim kodeksem postępowania karnego osoby zatrzymane (z nakazu policji następnie zatwierdzonego przez prokuraturę) są przekazywane sądowi lub zwalniane. W tej sytuacji nie ma przeciwwskazań do tego, by przedstawiciel prokuratury kontynuował swoje działania na kolejnych etapach postępowania.

64.      W ramach argumentu końcowego muszę powrócić do punktu wyjścia: węgierski sąd, który wydał w tym przypadku europejski nakaz aresztowania, zrobił to oczywiście po zbadaniu i ocenieniu – zgodnie ze swoim uznaniem – warunków, w których taki nakaz mógł zostać wydany, które obejmują także istnienie krajowego nakazu aresztowania. Sąd ten musiał zatem wziąć pod uwagę okoliczności, w których ten krajowy nakaz aresztowania został wydany, tzn. przy udziale prokuratury, a przez to zapewnić kontrolę zgodności z prawem i zasadności jej działań. Nawet jeśli to prokuratura zatwierdziła wydany przez policję nakaz aresztowania, to Veszprémi Járásbíróság (sąd rejonowy w Veszprém) zatwierdził działania prokuratury, co z kolei ostatecznie zapewnia procesowi wydania europejskiego nakazu aresztowania odpowiednie gwarancje, szczególnie w odniesieniu do kwestii dotyczących pierwszego poziomu ochrony wymaganego przez orzecznictwo Trybunału (wyrok z dnia 1 czerwca 2016 r., Bob-Dogi(35)).

V –    Wnioski

65.      W świetle powyższych rozważań proponuję, aby Trybunał odpowiedział na pytania postawione przez rechtbank Amsterdam (sąd rejonowy w Amsterdamie, Niderlandy) w następujący sposób:

1)      Pojęcie „orzeczenia sądowego”, o którym mowa w art. 8 ust. 1 lit. c) decyzji ramowej Rady 2002/584/WSiSW z dnia 13 czerwca 2002 r. w sprawie europejskiego nakazu aresztowania i procedury przekazywania osób między państwami członkowskimi, zmienionej decyzją ramową Rady 2009/299/WSiSW z dnia 26 lutego 2009 r., jest autonomicznym pojęciem prawa Unii i powinno być interpretowane w sposób jednolity w całej Unii Europejskiej.

2)      Krajowy nakaz aresztowania wydany przez organ policji, a następnie zatwierdzony przez prokuraturę w okolicznościach niniejszej sprawy, może zostać uznany za „orzeczenie sądowe” w rozumieniu art. 8 ust. 1 lit. c) wspomnianej decyzji ramowej i posłużyć za podstawę do wydania późniejszego europejskiego nakazu aresztowania.


1 –      Język oryginału: hiszpański.


2 – Decyzja ramowa Rady z dnia 13 czerwca 2002 r. w sprawie europejskiego nakazu aresztowania i procedury wydawania osób między państwami członkowskimi (Dz.U. 2002, L 190, s. 1 – wyd. spec. w jęz. polskim, rozdz. 19, t. 6, s. 34), zmieniona decyzją ramową Rady 2009/299/WSiSW z dnia 26 lutego 2009 r. zmieniającą decyzje ramowe 2002/584/WSiSW, 2005/214/WSiSW, 2006/783/WSiSW, 2008/909/WSiSW oraz 2008/947/WSiSW i tym samym wzmacniającą prawa procesowe osób oraz ułatwiającą stosowanie zasady wzajemnego uznawania do orzeczeń wydanych pod nieobecność danej osoby na rozprawie (Dz.U. 2009, L 81, s. 24) (zwana dalej „decyzją ramową”).


3 – [Przypis nie dotyczy polskiej wersji językowej.]


4 – [Przypis nie dotyczy polskiej wersji językowej.]


5 – Büntetőeljárásról szóló 1998 évi XIX. törvény (ustawa XIX z 1998 r. ustanawiająca kodeks postępowania karnego, zwana dalej „kodeksem postępowania karnego”).


6 – Zgodnie z art. 28 ust. 3 wspomnianego kodeksu prokurator nakazuje przeprowadzenie postępowania przygotowawczego lub sam je przeprowadza w celu ustalenia, czy spełnione są warunki postawienia w stan oskarżenia. W świetle art. 28 ust. 4, w przypadku gdy organ dochodzeniowo-śledczy jest odpowiedzialny za przeprowadzenie postępowania przygotowawczego z własnej inicjatywy lub wykonuje pewne czynności w jego ramach, prokurator zapewnia, że w toku postępowania będzie przestrzegane prawo, a osoby objęte tym postępowaniem przygotowawczym będą mogły dochodzić swych praw.


7 – Artykuł 28 ust. 6 kodeksu postępowania karnego.


8 – Artykuł 129 ust. 1 kodeksu postępowania karnego.


9 – Według informacji zawartych w formularzu załączonym do europejskiego nakazu aresztowania H.I. Özçelik jest oskarżony o udział w przestępstwie sfałszowania dokumentu publicznego (w szczególności wprowadzenia fałszywych danych, faktów i oświadczeń do aktu notarialnego), podlegającym karze na mocy art. 342 ust. 1 lit. c) węgierskiego kodeksu karnego.


10 – Sprawa C‑241/15, EU:C:2016:385.


11 – Wyrok z dnia 1 czerwca 2016 r. (C‑241/15, EU:C:2016:385).


12 – Sprawa C‑452/16 PPU, obecnie zawisła przed Trybunałem.


13 – Punkt 34 opinii w sprawie Poltorak (C‑452/16 PPU).


14 – COM(2001) 522 final.


15 – „Do celów niniejszej decyzji ramowej rozumie się przez: a) »europejski nakaz aresztowania«:– wniosek wydany przez organ sądowy jednego państwa członkowskiego skierowany do jakiegokolwiek innego państwa członkowskiego dotyczący udzielenia pomocy, poszukiwania, zatrzymania, aresztowania i wydania osoby, wobec której został wydany wyrok lub orzeczenie sądowe w rozumieniu art. 2; b) »wydający nakaz organ sądowy«: sąd lub prokuratora państwa członkowskiego, który wydał europejski nakaz aresztowania; c) »wykonujący nakaz organ sądowy«: sąd lub prokuratora państwa członkowskiego, na obszarze właściwości którego znajduje się poszukiwana osoba, który decyduje o wykonaniu europejskiego nakazu aresztowania […]”.


16 – W komentarzu do art. 3 wniosku wskazano: „Procedura europejskiego nakazu aresztowania jest oparta na zasadzie wzajemnego uznawania orzeczeń sądowych. Stosunki pomiędzy państwami zostają zatem w dużej mierze zastąpione przez stosunki pomiędzy organami sądowymi. Pojęcie „organu sądowego” odpowiada, tak jak w konwencji z 1957 (cf. Sprawozdanie wyjaśniające, art. 1), organom sądowym w ścisłym znaczeniu oraz prokuraturze, z wyłączeniem organów policji. Wydający nakaz organ sądowy będzie organem sądowym, który w systemie proceduralnym państwa członkowskiego jest uprawniony do wydawania europejskiego nakazu aresztowania (art. 4)”. Wyróżnienie moje.


17 – Istnieją solidne argumenty przemawiające zarówno za pierwszym, jak i za drugim stanowiskiem. Doskonały zbiór tych argumentów można znaleźć w zbieżnych lub odrębnych opiniach sformułowanych w wyroku z dnia 30 maja 2012 r. wydanym przez Supreme Court of the United Kingdom (sąd najwyższy Zjednoczonego Królestwa) w sprawie Assange przeciwko szwedzkiej prokuraturze, [2012] UKSC 22. Z drugiej strony nie mam wątpliwości, że milczenie w kwestii przewidzianego we wniosku wyraźnego wyłączenia organów policji należy interpretować jako potwierdzenie.


18 – W dniu 27 lutego 2014 r. Parlament Europejski przyjął rezolucję zawierającą zalecenia dla Komisji w sprawie przeglądu europejskiego nakazu aresztowania [procedura 2013/2109(INL)], w której skrytykował „brak[…] definicji pojęcia »organ sądowy« w decyzji ramowej 2002/584/WSiSW i w innych instrumentach wzajemnego uznawania, co doprowadziło do zróżnicowania praktyk między państwami członkowskimi, powodując niepewność, szkodząc wzajemnemu zaufaniu i prowadząc do sporów”. Parlament Europejski wezwał Komisję do przedstawienia „wniosków ustawodawczych zgodnych ze szczegółowymi zaleceniami przedstawionymi w załączniku poniżej i przewidujących […] a) procedurę, zgodnie z którą środek wzajemnego uznawania może, jeśli jest to konieczne, zostać zatwierdzony w państwie członkowskim wydania przez sędziego, sąd, sędziego śledczego lub prokuratora w celu pokonania różnic interpretacyjnych terminu »organ sądowy« […]”. Wyróżnienie moje.


19 – Rada Unii Europejskiej, dokument 8929/04.


20 – Sprawa C‑241/15, EU:C:2016:385.


21 – Wyrok z dnia 30 maja 2013 r., F. (C‑168/13 PPU, EU:C:2013:358, pkt 48).


22 – Dz.U. 2014, L 130, s. 1. Zgodnie z art. 36 państwa członkowskie winny podjąć niezbędne środki, by spełnić wymogi tej dyrektywy, najpóźniej do dnia 22 maja 2017 r.


23 – Zgodnie z art. 1 dyrektywy 2014/41 europejski nakaz dochodzeniowy w sprawach karnych jest to „[…] orzeczenie sądowe wydane lub zatwierdzone przez organ wymiaru sprawiedliwości jednego państwa członkowskiego (zwanego dalej »państwem wydającym«) w celu wezwania innego państwa członkowskiego (zwanego dalej »państwem wykonującym«) do przeprowadzenia jednej lub kilku określonych czynności dochodzeniowych w celu uzyskania materiału dowodowego zgodnie z niniejszą dyrektywą”. Artykuł 2 lit. c) ppkt (i) tej dyrektywy przewiduje, że „[n]a użytek niniejszej dyrektywy stosuje się następujące definicje: […] »organ wydający« oznacza: […] sędziego, sąd, sędziego śledczego lub prokuratora właściwego w danej sprawie […]”. Wyróżnienie moje.


24 – Wyrok z dnia 29 czerwca 2016 r., Kossowski (C‑486/14, EU:C:2016:483), pkt 39. W tym przypadku prokurator rejonowy w Kołobrzegu (Polska) nakazał umorzenie postępowania karnego, a wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Hanseatisches Oberlandesgericht Hamburg (wyższy sąd okręgowy w Hamburgu, Niemcy) dotyczył wykładni art. 54 i 55 Konwencji wykonawczej do układu z Schengen z dnia 14 czerwca 1985 r. między rządami państw Unii Gospodarczej Beneluksu, Republiki Federalnej Niemiec oraz Republiki Francuskiej w sprawie stopniowego znoszenia kontroli na wspólnych granicach, podpisanej w Schengen (Luksemburg) w dniu 19 czerwca 1990 r., która weszła w życie z dniem 26 marca 1995 r., jak również art. 50 i art. 52 ust. 1 karty. W tym samym kontekście prokuratura została uznana za „organ powołany do uczestniczenia w wymiarze sprawiedliwości w sprawach karnych w określonym krajowym porządku prawnym” w wyroku z dnia 11 lutego 2003 r., Gözütok i Brügge (C‑187/01 i C‑385/01, EU:C:2003:87, pkt 28).


25 – Wyrok ETPC z dnia 4 grudnia 1979 r. w sprawie 7710/76 Schiesser przeciwko Szwajcarii (CE:ECHR:1979:1204JUD000771076).


26 – Wyrok ETPC z dnia 29 marca 2010 r. w sprawie 3394/03 Medvedyev i in. przeciwko Francji (CE:ECHR:2010:0329JUD000339403).


27 – Zobacz pkt 15 i 16 niniejszej opinii.


28 – Artykuł 126 kodeksu postępowania karnego.


29 – Wyrok z dnia 1 czerwca 2016 r., Bob-Dogi (C‑241/15, EU:C:2016:385, pkt 46, 49, 51, 52, 56, 57).


30      Ibidem, pkt 57.


31      Ibidem, pkt 55.


32 – Sąd odsyłający odnosi się właściwie do wyroku Trybunału z dnia 12 grudnia 1996 r., X (sprawy C‑74/95 i C‑129/95, EU:C:1996:491). W pkt 19 tego wyroku Trybunał odniósł się do opinii rzecznika generalnego D. Ruiza-Jaraba Colomera (pkt 6–9), stwierdzając, że „[…] rolą prokuratury w postępowaniu przed sądem krajowym nie jest orzekanie w sprawie w sposób całkowicie niezależny, tylko, w razie potrzeby, przekazanie postępowania do rozpatrzenia właściwemu organowi sądowemu w ramach wykonywania czynności karnych”.


33 – Zobacz pkt 55 niniejszej opinii.


34 – Europejski Trybunał Praw Człowieka interpretuje ten przepis w ten sposób, że „organ sądowy powinien zapewniać wymagane gwarancje niezależności od władzy wykonawczej i stron, co z kolei wyklucza dalszą interwencję w postępowaniu karnym przeciwko skarżącemu, jak prokurator, a także musi być on uprawniony do nakazania zwolnienia, po wysłuchaniu danej osoby i zweryfikowaniu legalności i uzasadnienia zatrzymania i aresztowania […]” (wyrok ETPC z dnia 29 marca 2010 r. w sprawie Medvedyev i in. przeciwko Francji, CE:ETPC:2010:0329JUD000339403, pkt 124).


35 – Zobacz pkt 60 niniejszej opinii.