Language of document : ECLI:EU:C:2021:887

WYROK TRYBUNAŁU (piąta izba)

z dnia 28 października 2021 r.(*)

Odesłanie prejudycjalne – Pomoc państwa – Rynek biodiesla – System pomocy ustanawiający kwoty biodiesla zwolnione z zapłaty podatku akcyzowego – Zmiana zatwierdzonego systemu pomocy – Zmiana kryteriów przydziału kwot – Obowiązek uprzedniego zgłoszenia do Komisji Europejskiej – Rozporządzenie (WE) nr 659/1999 – Artykuł 1 lit. c) – Pojęcie „nowej pomocy” – Rozporządzenie (WE) nr 794/2004 – Artykuł 4 ust. 1 – Pojęcie „zmiany pomocy istniejącej”

W sprawach połączonych od C‑915/19 do C‑917/19

mających za przedmiot wnioski o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożone przez Consiglio di Stato (radę stanu, Włochy) postanowieniami z dnia 28 listopada 2019 r., które wpłynęły do Trybunału w dniu 12 grudnia 2019 r., w postępowaniach:

Eco Fox Srl (C‑915/19),

Alpha Trading SpA unipersonale (C‑916/19),

Novaol Srl (C‑917/19)

przeciwko

Fallimento Mythen SpA (C‑915/19),

Ministero dell’Economia e delle Finanze,

Ministero dell’Ambiente e della Tutela del Territorio e del Mare,

Ministero delle politiche agricole, alimentari e forestali,

Ministero dello Sviluppo economico (od C‑915/19 do C‑917/19)

Agenzia delle Dogane e dei Monopoli (C‑915/19),

przy udziale:

Oil.B Srl unipersonale,

Novaol Srl (C‑915/19),

Fallimento Mythen SpA,

Ital Bi-Oil Srl,

Cereal Docks SpA,

Agenzia delle Dogane e dei Monopoli (C‑916/19 i C‑917/19),

TRYBUNAŁ (piąta izba),

w składzie: E. Regan (sprawozdawca), prezes izby, C. Lycourgos, prezes czwartej izby i M. Ilešič, sędzia,

rzecznik generalny: E. Tanchev,

sekretarz: A. Calot Escobar,

uwzględniając pisemny etap postępowania,

rozważywszy uwagi, które przedstawili:

–        w imieniu Alpha Trading SpA unipersonale i Novaol Srl – F. Francica i C. Rossi, avvocati,

–        w imieniu Fallimento Mythen Spa – O. Grandinetti i A. Di Todaro, avvocati,

–        w imieniu rządu włoskiego – G. Palmieri, w charakterze pełnomocnika, którą wspierała A. Collabolletta, avvocato dello Stato,

–        w imieniu Komisji Europejskiej – P. Stancanelli oraz F. Tomat, w charakterze pełnomocników,

podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii,

wydaje następujący

Wyrok

1        Wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczą wykładni art. 107 i 108 TFUE, rozporządzenia Rady (WE) nr 659/1999 z dnia 22 marca 1999 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania art. 108 [TFUE] (Dz.U. 1999, L 83, s. 1), zmienionego rozporządzeniem Rady (UE) nr 734/2013 z dnia 22 lipca 2013 r. (Dz.U. 2013, L 204, s. 15) (zwanego dalej „rozporządzeniem nr 659/1999”), a także rozporządzenia Komisji (WE) nr 794/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania rozporządzenia nr 659/1999 (Dz.U. 2004, L 140, s. 1).

2        Wnioski te zostały złożone w ramach postępowań toczących się między Eco Fox Srl (C‑915/19), Alpha Trading SpA unipersonale (C‑916/19) i Novaol Srl (C‑917/19) a Fallimento Mythen SpA (C‑915/19), Ministero dell’Economia e delle Finanze (ministerstwem gospodarki i finansów, Włochy), Ministero dell’Ambiente e della Tutela del Territorio e del Mare (ministerstwem środowiska, ochrony lądu i morza, Włochy), Ministero delle Politiche Agricole, Alimentari e Forestali (ministerstwem polityki rolnej, żywnościowej i leśnej, Włochy), Ministero dello Sviluppo Economico (ministerstwem rozwoju gospodarczego, Włochy) (od C‑915/19 do C‑917/19) oraz Agenzia delle Dogane e dei Monopoli (agencją ds. ceł i monopoli, Włochy) (C‑915/19) w przedmiocie zmiany programu pomocy zatwierdzonego przez Komisję Europejską, przewidującego w odniesieniu do biodiesla uprzywilejowane traktowanie podatkowe.

 Ramy prawne

 Prawo Unii

 Rozporządzenie nr 659/1999

3        Artykuł 1 rozporządzenia nr 659/1999, zatytułowany „Definicje”, stanowił:

„Do celów niniejszego rozporządzenia:

[…]

b)      »istniejąca pomoc« oznacza:

[…]

(ii)      pomoc dozwoloną, czyli takie programy pomocowe i pomoc indywidualną, które zostały dozwolone przez Komisję lub przez Radę;

[…]

c)      »nowa pomoc« oznacza każdą pomoc, czyli programy pomocowe i pomoc indywidualną, która nie jest pomocą istniejącą, włącznie ze zmianami istniejącej pomocy;

[…]”.

4        Artykuł 2 tego rozporządzenia, zatytułowany „Zgłoszenie nowej pomocy”, stanowił w ust. 1:

„Z zastrzeżeniem odmiennych przepisów rozporządzeń przyjętych zgodnie z art. [109 TFUE] lub innych jego przepisów zainteresowane państwo członkowskie zgłasza Komisji w odpowiednim czasie wszelkie plany przyznania nowej pomocy […]”.

5        Wspomniane rozporządzenie, obowiązujące w chwili zaistnienia okoliczności faktycznych w postępowaniu głównym, zostało uchylone i zastąpione rozporządzeniem Rady (UE) 2015/1589 z dnia 13 lipca 2015 r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania art. 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz.U. 2015, L 248, s. 9).

 Rozporządzenie nr 794/2004

6        Artykuł 4 rozporządzenia nr 794/2004, zatytułowany „Uproszczona procedura notyfikacyjna w odniesieniu do niektórych zmian pomocy istniejącej”, ma następujące brzmienie:

„1.      Dla celów art. 1 lit. c) rozporządzenia [nr 659/1999] zmiana pomocy istniejącej oznacza jakąkolwiek zmianę inną niż modyfikacje o czysto administracyjnym lub formalnym charakterze, która nie może wpłynąć na ocenę zgodności danego środka pomocowego ze wspólnym rynkiem. Jednak wzrost pierwotnego budżetu istniejącego programu pomocowego do 20% nie jest uznawany za zmianę pomocy istniejącej.

2.      Następujące zmiany pomocy istniejącej podlegają notyfikacji na uproszczonych formularzach, określonych w załączniku II:

[…]

c)      zaostrzanie kryteriów dotyczących stosowania zatwierdzonego programu pomocowego, zmniejszenie intensywności pomocy lub ograniczenie kosztów kwalifikowanych.

[…]”.

 Prawo włoskie

 Dekret ministerialny nr 256/2003

7        Artykuł 4 ust. 2 decreto ministeriale n. 256 „Regolamento concernente le modalità di applizione dell’accisa agevolata sul prodotto denominato biodiesel, ai sensi dell’articolo 21 del decreto legislativo 26 ottobre 1995, n. 504” (dekretu ministerialnego nr 256 zatytułowanego „Przepisy dotyczące stosowania preferencyjnej stawki podatku akcyzowego na produkt o nazwie biodiesel, zgodnie z art. 21 dekretu ustawodawczego nr 504 z dnia 26 października 1995 r.) z dnia 25 lipca 2003 r. (GURI nr 212, z dnia 12 września 2003 r., s. 4) (zwanego dalej „dekretem ministerialnym nr 256/2003”), przewidywał:

„Jeżeli wskazane we wnioskch ilości [biodiesla zwolnione z podatku akcyzowego] przekraczają próg, o którym mowa w ust. 1, przydział odbywa się w następujący sposób:

a)      w pierwszym roku przekroczenia, dla każdego wnioskującego, ilości biodiesla, o których mowa w art. 3 ust. 1 lit. g), wyrażone w tonach, oraz zdolność produkcyjna, o której mowa w art. 3 ust. lit. d), również wyrażona w tonach, są przeliczane na procent wartości całkowitych i mnożone, odpowiednio, przez 0,6 i 0,4. Suma otrzymanych wartości jest mnożona przez współczynnik równy stopniowi wykorzystania, w roku poprzedzającym i do dnia 31 maja roku bieżącego, kwot przyznanych na te dwa lata. Dla nowych instalacji i dla pierwszego roku działalności współczynniki te ustala się, odpowiednio, na 0 i 0,1. Otrzymana wartość stanowi wagę każdego wnioskodawcy w ramach przydziału kontyngentu. W przypadku gdy w wyniku powyższego obliczenia przydział przekracza ilość wskazaną we wniosku, nadwyżka zostanie rozdzielona między pozostałych wnioskodawców według tego samego kryterium;

b)      w kolejnych latach każdemu przedsiębiorstwu, które złożyło wniosek, przyznaje się ilość równą średniej miesięcznej ilości dopuszczonych do użycia w roku poprzedzającym i w roku bieżącym do dnia 31 maja, pomnożonej przez 12. Ewentualne kwoty rezydualne są przyznawane przy zastosowaniu kryteriów wskazanych w lit. a). W przypadku gdy wnioski o dopuszczenie do udziału zostały złożone przez przedsiębiorstwa, które nie otrzymały przydziału w roku poprzedzającym, wskazane we wnioskach ilości, ewentualnie skorygowane za pomocą kryteriów wskazanych w lit. a), są przyznawane z pierwszeństwem powyżej wspomnianych kwot rezydualnych oraz, w razie potrzeby, poprzez proporcjonalne zmniejszenie istniejących przydziałów”.

 Dekret ministerialny nr 156/2008

8        Artykuł 3 ust. 4 decreto ministeriale n. 156 „Regolamento concernente le modalità di applizione dell’accisa agevolata sul prodotto denominato »biodiesel«, ai sensi dell’articolo 22-bis del decreto legislativo 26 ottobre 1995, n. 504” (dekretu ministerialnego nr 156 zatytułowanego „Przepisy dotyczące stosowania preferencyjnej stawki podatku akcyzowego na produkt o nazwie »biodiesel«, zgodnie z art. 22-bis dekretu ustawodawczego nr 504 z dnia 26 października 1995 r.) z dnia 3 września 2008 r. (GURI nr 239, z dnia 11 października 2008 r., s. 4) (zwanego dalej „dekretem ministerialnym nr 156/2008”), stanowił:

„Kwota, która ma zostać przyznana, jest przydzielana podmiotom, o których mowa w ust. 1, w ramach wskazanych we wnioskach kwot ogólnych, z uwzględnieniem właściwej danemu podmiotowi zdolności konwencjonalnej, określonej jako suma średniej z ilości, o których mowa w art. 2 ust. 1 lit. g), oraz rocznej zdolności produkcyjnej, o której mowa w art. 2 ust. 1 lit. d), które to obydwie wielkości odnoszą się do odpowiednich wartości całkowitych i są mnożone, odpowiednio, przez 0,55 i 0,45. Przy obliczaniu zdolności konwencjonalnej uwzględnia się jedynie podmioty wnoszące o przyznanie kwot ogólnych. Przydział, o którym mowa w niniejszym ustępie, dokonywany jest, w odniesieniu do roku 2008, nie później niż 60 dni po opublikowaniu ogłoszenia, o którym mowa w art. 11 ust. 3, a w odniesieniu do lat 2009 i 2010 najpóźniej do dnia 28 lutego każdego roku”.

 Dekret ministerialny nr 37/2015

9        Artykuł 1 decreto ministeriale n. 37 „Regolamento recante modalità di applicazione dell’accisa agevolata sul prodotto denominato biodiesel nell’ambito del programma pluriennale 2007–2010, da adottare ai sensi dell’articolo 22-bis del decreto legislativo 26 ottobre 1995, n. 504” (dekretu ministerialnego nr 37 zatytułowanego „Przepisy dotyczące stosowania preferencyjnej stawki podatku akcyzowego na produkt o nazwie »biodiesel« w ramach wieloletniego programu na lata 2007–2010, który ma zostać przyjęty zgodnie z art. 22-bis dekretu ustawodawczego nr 504 z dnia 26 października 1995 r.) z dnia 17 lutego 2015 r. (GURI nr 76, z dnia 1 kwietnia 2015 r., s. 1) (zwanego dalej „dekretem ministerialnym nr 37/2015”), stanowi:

„1.      Artykuł 4 ust. 2 [dekretu ministerialnego nr 256/2003] zostaje zmieniony w sposób następujący:

»2.      Jeżeli wskazane we wnioskach ilości [biodiesla zwolnione z podatku akcyzowego] przekraczają próg, o którym mowa w ust. 1, przydział odbywa się w następujący sposób:

a)      w pierwszym roku przekroczenia, dla każdego wnioskującego, ilości biodiesla, o których mowa w art. 3 ust. 1 lit. g), wyrażone w tonach, oraz zdolność produkcyjna, o której mowa w art. 3 ust. lit. d), również wyrażona w tonach, są przeliczane na procenty wartości całkowitych i mnożone, odpowiednio, przez 0,5 i 0,5. Suma otrzymanych wartości jest mnożona przez współczynnik równy stopniowi wykorzystania, w roku poprzedzającym i do dnia 31 maja roku bieżącego, kwot przyznanych na te dwa lata. Dla nowych instalacji i dla pierwszego roku działalności współczynniki te ustala się, odpowiednio, na 0 i 0,125. Otrzymana wartość stanowi wagę każdego wnioskodawcy w ramach przydziału kontyngentu. W przypadku gdy w wyniku powyższego obliczenia przydział przekracza ilość wskazaną we wniosku, nadwyżka zostanie rozdzielona między pozostałych wnioskodawców według tego samego kryterium;

b)      w kolejnych latach każdemu przedsiębiorstwu, które złożyło wniosek, przyznaje się ilość równą średniej miesięcznej ilości dopuszczonych do wykorzystania w roku poprzedzającym i w roku bieżącym do dnia 31 maja, pomnożonej przez 12. Kwoty rezydualne są przyznawane proporcjonalnie do zdolności produkcyjnych przedsiębiorstw, które złożyły wniosek. W przypadku gdy wnioski o dopuszczenie do udziału zostały złożone przez przedsiębiorstwa, które nie otrzymały przydziału w roku poprzedzającym, przydzielane im ilości są określane za pomocą kryteriów wskazanych w lit. a) i przyznawane poprzez proporcjonalne zmniejszenie istniejących przydziałów”.

10      Zgodnie z art. 2 ust. 1 dekretu ministerialnego nr 37/2015:

„Artykuł 3 ust. 4 [dekretu ministerialnego nr 156/2008] zostaje zmieniony w sposób następujący:

„4.      Kwota, która ma zostać przyznana, jest przydzielana podmiotom, o których mowa w ust. 1, w ramach wskazanych we wnioskach kwot ogólnych, z uwzględnieniem właściwej danemu podmiotowi zdolności konwencjonalnej, określonej jako suma średniej z ilości, o których mowa w art. 2 ust. 1 lit. g), oraz rocznej zdolności produkcyjnej, o której mowa w art. 2 ust. 1 lit. d), które to obydwie wielkości odnoszą się do odpowiednich wartości całkowitych i są mnożone, odpowiednio, przez 0,5 i 0,5. Przy obliczaniu zdolności konwencjonalnej uwzględnia się jedynie podmioty wnoszące o przyznanie kwot ogólnych”.

11      Artykuł 3 dekretu ministerialnego nr 37/2015 przewiduje:

„Bez uszczerbku dla danych historycznych, na podstawie których każde przedsiębiorstwo dopuszczone do udziału w programach zostało odbiorcą kwot biodiesla objętych ulgą, w latach 2006, 2007, 2008 i 2009 przydziały tego samego produktu zostają ponownie określone dla tych przedsiębiorstw, z uwzględnieniem kryteriów wskazanych, odpowiednio, w art. 1 i 2”.

 Postępowania główne i pytania prejudycjalne

12      Sprawy w postępowaniach głównych zostały zapoczątkowane przez skargi wniesione do Consiglio di Stato (rady stanu, Włochy) przez Eco Fox, Alpha Trading i Novaol. Okoliczności faktyczne i uzasadnienie odesłania prejudycjalnego w sprawach C‑916/19 i C‑917/19 są zasadniczo analogiczne do tych w sprawie C‑915/19, a ponadto pytanie postawione we wszystkich tych sprawach jest identyczne.

13      Okoliczności faktyczne i uzasadnienie odesłania w sprawie C‑915/19 przedstawiają się następująco.

14      Aby ułatwić otwarcie krajowego rynku biodiesla, Republika Włoska w kolejnych aktach prawnych przewidziała trzy różne programy środków o wieloletnim okresie obowiązywania. Programy te uzyskały uprzednią zgodę Komisji na podstawie art. 108 ust. 3 TFUE.

15      Consiglio di Stato (rada stanu) w dwóch wyrokach stwierdziła nieważność niektórych przepisów tych aktów prawnych, a mianowicie art. 4 ust. 2 dekretu ministerialnego nr 256/2003 i art. 3 ust. 4 dekretu ministerialnego nr 156/2008. Oba unieważnione przepisy dotyczyły kryteriów przyznania producentom biodiesla ilości produktu zwolnionych z podatku akcyzowego.

16      W celu zastosowania się do tych wyroków minister gospodarki i finansów wydał dekret ministerialny nr 37/2015, który zmienił unieważnione przepisy.

17      Eco Fox była jednym z beneficjentów uprzywilejowanych kwot biodiesla w ramach przedmiotowych programów. Wniosła ona do Tribunale amministrativo regionale per il Lazio (regionalnego sądu administracyjnego dla Lacjum, Włochy) skargę o stwierdzenie nieważności dekretu ministerialnego nr 37/2015, podnosząc, że dekret ten przewiduje nową pomoc państwa.

18      Wyrokiem z dnia 26 lipca 2018 r. sąd ów oddalił tę skargę w całości. Orzekł on w szczególności, że dekret ministerialny nr 37/2015 nie ustanawiał nowego programu pomocy państwa, lecz określił z mocą wsteczną, nie zmieniając czasu trwania programów, pewne współczynniki przydziału podatkowo uprzywilejowanych kwot biodiesla w następstwie stwierdzenia przez Consiglio di Stato (radę stanu) nieważności przepisów określających wcześniejsze kryteria, i że w związku z tym nie zaistniał obowiązek poinformowania Komisji o tym dekrecie na podstawie art. 108 ust. 3 TFUE.

19      Od tego wyroku Eco Fox wniosła do sądu odsyłającego odwołanie, w którym podniosła w szczególności, że rozpatrywane w postępowaniu głównym uregulowanie krajowe stanowi nową pomoc państwa, ponieważ poprzednie przepisy zostały uchylone z mocą wsteczną, a w każdym razie stanowi pomoc zmieniającą pomoc istniejącą wcześniej i zgodnie z art. 108 ust. 3 TFUE powinno być przedmiotem uprzedniego zgłoszenia do Komisji.

20      Fallimento Mythen, przedsiębiorstwo produkujące biodiesla, uważa skargę za częściowo niedopuszczalną i w całości bezzasadną.

21      Sąd odsyłający podkreśla, że art. 1 i 2 dekretu ministerialnego nr 37/2015 nie skutkowały przedłużeniem okresu obowiązywania pomocy już przewidzianej, lecz zmieniły kryteria przyznawania tej pomocy, ustalając nowe zasady z mocą wsteczną. Jego zdaniem całkowicie jednoznaczny jest w tym względzie art. 3 tego dekretu, zgodnie z którym bez uszczerbku dla danych historycznych, na podstawie których każde przedsiębiorstwo zostało dopuszczone do udziału w programach i było odbiorcą objętych ulgą kwot biodiesla, w latach 2006–2009 przydziały tego produktu zostają ponownie określone dla tych przedsiębiorstw, z uwzględnieniem kryteriów wskazanych odpowiednio w art. 1 i 2 rzeczonego dekretu ministerialnego.

22      Przed sądem odsyłającym Eco Fox podnosi, że zgodnie z orzecznictwem Trybunału każda zmiana pomocy państwa powinna być uprzednio zgłoszona Komisji. Zdaniem owego sądu przytoczone w tym względzie wyroki, mianowicie wyrok z dnia 27 czerwca 2017 r., Congregación de Escuelas Pías Provincia Betania (C‑74/16, EU:C:2017:496) oraz wyrok z dnia 11 czerwca 2009 r., AEM/Commission (T‑301/02, EU:T:2009:191), nie wydają się jednak decydujące, ponieważ poza ogólnymi stwierdzeniami wydają się one odnosić, odpowiednio, do aktów ustanawiających pomoc lub do aktów rozszerzających pomoc na nową kategorię beneficjentów.

23      Ponadto wydaje się również, że Komisja, w następstwie skargi złożonej przez jedną ze stron postępowania, została poinformowana o dekrecie ministerialnym nr 37/2015, ale nie podjęła w tym zakresie żadnych działań przeciwko Republice Włoskiej. Okoliczność ta może według sądu odsyłającego oznaczać, że Komisja nie uznała przedmiotowego uregulowania krajowego za ustanawiające nową pomoc państwa w rozumieniu prawa Unii.

24      W tych okolicznościach Consiglio di Stato (rada stanu) postanowiła zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału w sprawie C‑915/19 z następującym pytaniem prejudycjalnym, z którym identyczne są pytania postawione w sprawach C‑916/19 i C‑917/19:

„Do Trybunału […] kieruje się pytanie, czy – w świetle art. 107 i 108 TFUE, [rozporządzenia nr 659/1999], [rozporządzenia nr 794/2004] oraz wszelkich innych właściwych przepisów prawa [Unii] – stanowi pomoc państwa podlegającą jako taka obowiązkowi uprzedniego zgłoszenia Komisji Europejskiej akt normatywny prawa wtórnego, taki jak uregulowanie przyjęte w drodze dekretu ministerialnego nr 37/2015 zaskarżonego w niniejszej sprawie, który w bezpośrednim wykonaniu wyroków Consiglio di Stato [(rady państwa)] stwierdzających częściową nieważność poprzednich uregulowań, o których Komisja została już poinformowana, wywarł wpływ ex tunc na szczegółowe zasady stosowania preferencyjnej stawki podatku akcyzowego od biodiesla, zmieniając z mocą wsteczną kryteria przydziału korzyści wnioskującym przedsiębiorstwom bez przedłużania czasu trwania programu ulg podatkowych”.

25      Postanowieniem prezesa Trybunału z dnia 10 lutego 2020 r. sprawy od C‑915/19 do C‑917/19 zostały połączone do celów pisemnego etapu postępowania i wydania wyroku.

 W przedmiocie pytań prejudycjalnych

 W przedmiocie dopuszczalności

26      Należy przypomnieć, że pytania dotyczące wykładni prawa Unii, z którymi do Trybunału zwrócił się sąd krajowy na gruncie stanu prawnego i faktycznego, za którego ustalenie jest on odpowiedzialny, przy czym prawidłowość tych ustaleń nie podlega ocenie Trybunału, korzystają z domniemania, iż mają one znaczenie dla sprawy. Trybunał może odmówić wydania orzeczenia w przedmiocie pytania prejudycjalnego zadanego przez sąd krajowy w szczególności tylko w razie niespełnienia wymogów dotyczących treści wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym uregulowanych w art. 94 regulaminu postępowania przed Trybunałem lub też gdy jest oczywiste, że wykładnia normy prawa Unii, o którą się zwrócono, nie ma żadnego związku z okolicznościami lub przedmiotem sporu w postępowaniu głównym, lub gdy problem jest natury hipotetycznej (wyrok z dnia 3 czerwca 2021 r., Bankia, C‑910/19, EU:C:2021:433, pkt 24 i przytoczone tam orzecznictwo).

27      Po pierwsze, w zakresie, w jakim Fallimento Mythen twierdzi, że wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym są niedopuszczalne ze względu na podnoszone naruszenie wymogów określonych w art. 94 lit. a) regulaminu postępowania, należy przypomnieć, że rzeczywiście w następstwie orzeczenia prezesa Trybunału z dnia 10 lutego 2020 r. do sądu odsyłającego zostało skierowane żądanie udzielenia informacji, w którym sąd ten został wezwany do sprecyzowania wszystkich istotnych okoliczności faktycznych mogących umożliwić Trybunałowi udzielenie odpowiedzi na zadane przez sąd odsyłający pytania i do przedstawienia treści właściwych przepisów krajowych. Odpowiedzi na to żądanie wpłynęły do Trybunału w dniu 13 lipca 2020 r.

28      Informacje zawarte we wnioskach o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, następnie uzupełnione, wystarczają, aby uznać, że wymogi określone w art. 94 lit. a) regulaminu postępowania zostały spełnione. Prawdą jest, że odpowiedzi sądu odsyłającego, do których nawiązano w poprzednim punkcie, przedstawiają jedynie treść właściwych przepisów krajowych i nie zawierają dodatkowego wyjaśnienia dotyczącego okoliczności faktycznych, w które wpisują się spory w postępowaniach głównych. Jednakże opis stanu faktycznego zawarty we wnioskach o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, uzupełniony właściwymi przepisami krajowymi przedstawionymi w odpowiedzi na pytania Trybunału, pozwala na wystarczające zrozumienie stanu faktycznego w tych sporach.

29      Po drugie, rząd włoski twierdzi, nie kwestionując jednak formalnie dopuszczalności wniosków o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, że sąd odsyłający nie wskazał powodów, które skłoniły go do podniesienia pytania zadanego w każdej ze spraw w postępowaniach głównych, lecz ograniczył się do przedstawienia jedynie elementów pozwalających uznać, że uregulowanie krajowe będące przedmiotem postępowania głównego nie stanowi pomocy państwa. Jednakże z wniosków tych wynika, że sąd odsyłający ma wątpliwości co do tego, czy rozpatrywana w postępowaniu głównym zmiana stanowi „nową pomoc” podlegającą obowiązkowi zgłoszenia przewidzianemu w art. 108 ust. 3 TFUE, a w szczególności że uważa on, iż orzecznictwo Trybunału w tej dziedzinie właśnie nie umożliwia mu udzielenia odpowiedzi na to pytanie.

30      Ponadto chociaż, jak zauważa Fallimento Mythen, w treści zadanych pytań sąd odsyłający odnosi się w wykazie właściwych norm Unii, o których wykładnię wnosi, w sposób ogólny do „wszelkich innych właściwych przepisów prawa [Unii]”, to wystarczy zauważyć, że sąd ten wskazuje ponadto konkretne przepisy prawa Unii, które uważa za właściwe w postępowaniach głównych, a mianowicie art. 107 i 108 TFUE, a także przepisy rozporządzeń nr 794/2004 i nr 659/1999.

31      Z powyższego wynika, że informacje przedstawione przez sąd odsyłający pozwalają Trybunałowi zrozumieć zarówno powody, dla których sąd ów powziął wątpliwości co do wykładni wskazanych przepisów prawa Unii, jak również związek, jaki dostrzega on między tymi przepisami a uregulowaniami krajowymi znajdującymi zastosowanie w postępowaniach głównych, a zatem wymogi określone w art. 94 lit. c) regulaminu postępowania należy także uznać za spełnione.

32      W konsekwencji wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym są dopuszczalne.

 Co do istoty

33      Poprzez swoje pytania sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 107 i 108 TFUE oraz przepisy rozporządzeń nr 659/1999 i nr 794/2004 należy interpretować w ten sposób, że zmiana zatwierdzonego przez Komisję preferencyjnego systemu podatkowego dla biodiesla powinna zostać uznana za nową pomoc podlegającą obowiązkowi zgłoszenia na podstawie art. 108 ust. 3 TFUE, jeżeli zmiana ta polega na zmianie z mocą wsteczną kryteriów przydziału kwot biodiesla objętych uprzywilejowaną stawką podatku akcyzowego w ramach tego systemu.

34      Z informacji, którymi dysponuje Trybunał, wynika, że źródłem tych pytań jest szereg decyzji Komisji, w których zatwierdziła ona, kolejno, w dniu 3 maja 2002 r. (pomoc N 461/2001) (Dz.U. 2002, C 146, s. 7) pierwotny system pomocy (decyzja zwana dalej „decyzją zatwierdzającą z 2002 r.”), a następnie w dniu 21 czerwca 2005 r. (pomoc N 582/2004) (Dz.U. 2005, C 240, s. 21) i w dniu 11 marca 2008 r. (pomoc N 326/2007) (Dz.U. 2008, C 134, s. 1) późniejsze zmiany tego systemu (decyzje zwane dalej, odpowiednio, „decyzją zatwierdzającą z 2005 r.” i „decyzją zatwierdzającą z 2008 r.”) (trzy decyzje zwane dalej łącznie „przedmiotowymi decyzjami zatwierdzającymi”).

35      Komisja wydała każdą z tych decyzji po otrzymaniu od Republiki Włoskiej na podstawie art. 108 ust. 3 TFUE uprzedniego zgłoszenia danej wersji systemu pomocy. Bezsporne jest natomiast, że uregulowanie krajowe, którego zgodność z prawem jest przedmiotem sporów w postępowaniach głównych, skutkowało zmianą kryteriów przydziału korzyści przyznanej na podstawie tego systemu bez uprzedniego zgłoszenia tej zmiany Komisji na podstawie tego przepisu. Chociaż Republika Włoska uznała, że wspomniana zmiana nie powinna być przedmiotem takiego zgłoszenia, skarżące w postępowaniu głównym, będące wszystkie producentami biodiesla, twierdzą przed sądem odsyłającym, że ta ostatnia zmiana jest niezgodna z prawem, ponieważ ze względu na swój znaczący charakter powinna była zostać zgłoszona Komisji przed jej wprowadzeniem w życie.

36      W tym względzie należy przypomnieć, że w ramach ustanowionego w art. 107 i 108 TFUE systemu kontroli pomocy państwa tryb postępowania różni się w zależności od tego, czy chodzi o pomoc istniejącą, czy nową. O ile pomoc istniejąca może być – zgodnie z art. 108 ust. 1 TFUE – systematycznie realizowana tak długo, aż Komisja stwierdzi jej niezgodność z rynkiem wewnętrznym, o tyle art. 108 ust. 3 TFUE przewiduje, że plany ustanowienia nowej pomocy lub zmiany pomocy istniejącej powinny być zgłaszane Komisji w należytym czasie i nie mogą być wprowadzane w życie, dopóki procedura ta nie doprowadzi do wydania decyzji końcowej (wyrok z dnia 27 czerwca 2017 r., Congregación de Escuelas Pías Provincia Betania, C‑74/16, EU:C:2017:496, pkt 86 i przytoczone tam orzecznictwo).

37      Jak stwierdził już Trybunał, obowiązek zgłoszenia przewidziany w art. 108 ust. 3 TFUE i doprecyzowany w art. 2 rozporządzenia nr 659/1999 stanowi jeden z podstawowych elementów systemu kontroli ustanowionego przez traktat FUE w dziedzinie pomocy państwa (zob. w szczególności wyrok z dnia 5 marca 2019 r., Eesti Pagar, C‑349/17, EU:C:2019:172, pkt 56 i przytoczone tam orzecznictwo).

38      W tym względzie Trybunał wyjaśnił już, że za nową pomoc podlegającą obowiązkowi zgłoszenia przewidzianemu w art. 108 ust. 3 TFUE należy uważać środki przyjęte po wejściu w życie traktatu FUE, których celem jest wprowadzenie lub zmiana pomocy, przy czym owe zmiany mogą dotyczyć albo pomocy istniejącej, albo pierwotnych projektów pomocy zgłoszonych Komisji (wyrok z dnia 14 listopada 2019 r., Dilly’s Wellnesshotel, C‑585/17, EU:C:2019:969, pkt 56 i przytoczone tam orzecznictwo).

39      Zgodnie z brzmieniem art. 1 lit. b) ppkt (ii) rozporządzenia nr 659/1999 przez „pomoc istniejącą” należy rozumieć w szczególności każdą pomoc dozwoloną, czyli takie programy pomocowe i pomoc indywidualną, które zostały dozwolone przez Komisję lub przez Radę. Wynika z tego, że rozpatrywany w niniejszej sprawie system pomocy, zarówno w pierwotnej wersji dozwolonej decyzją zatwierdzającą z 2002 r., jak i w zmienionych wersjach dozwolonych decyzjami zatwierdzającymi z 2005 r. i z 2008 r., wchodzi w zakres pojęcia „pomocy istniejącej” w rozumieniu tego przepisu.

40      Z kolei pojęcie „nowej pomocy” zostało zdefiniowane w art. 1 lit. c) rozporządzenia nr 659/1999 jako oznaczające „każdą pomoc, czyli programy pomocowe i pomoc indywidualną, która nie jest pomocą istniejącą, włącznie ze zmianami istniejącej pomocy”. Artykuł 4 ust. 1 rozporządzenia nr 794/2004 stanowi w tym względzie, że „dla celów art. 1 lit. c) [rozporządzenia nr 659/1999] zmiana pomocy istniejącej oznacza jakąkolwiek zmianę inną niż modyfikacje o czysto administracyjnym lub formalnym charakterze, która nie może wpłynąć na ocenę zgodności danego środka pomocowego [z rynkiem wewnętrznym]”.

41      Jak orzekł Trybunał, zmiana ta nie może być zakwalifikowana jako czysto formalna lub administracyjna w rozumieniu art. 4 ust. 1 rozporządzenia nr 794/2004, gdy może ona wpłynąć na ocenę zgodności danego środka pomocowego z rynkiem wewnętrznym (wyrok z dnia 13 czerwca 2013 r., HGA i in./Komisja, od C‑630/11 P do C‑633/11 P, EU:C:2013:387, pkt 94).

42      W celu ustalenia, czy uregulowanie krajowe rozpatrywane w postępowaniu głównym wprowadziło zmianę systemu pomocy mogącą wpłynąć na ocenę jego zgodności z rynkiem wewnętrznym, w którym to przypadku należałoby je uznać za „zmianę istniejącej pomocy”, a zatem za „nową pomoc”, podlegającą obowiązkowi zgłoszenia przewidzianemu w art. 108 ust. 3 TFUE, należy mieć na względzie zarówno charakter i zakres tej zmiany, jak i decyzje zatwierdzające Komisji dotyczące wcześniejszych wersji tego systemu (zob. analogicznie wyrok z dnia 20 września 2018 r., Carrefour Hypermarchés i in., C‑510/16, EU:C:2018:751, pkt 39–59).

43      Co się tyczy, w pierwszej kolejności, charakteru i zakresu zmiany, o której mowa w niniejszym przypadku, należy zauważyć, że uregulowania krajowe rozpatrywane w postępowaniu głównym zmieniły z mocą wsteczną kryteria przydziału ilości biodiesla dla przedsiębiorstw będących beneficjentami systemu, do których to ilości w latach 2006–2009 ma zastosowanie preferencyjna stawka podatku akcyzowego. Z informacji, którymi dysponuje Trybunał, wynika w szczególności, że w wersjach systemu pomocy istniejących przed tym uregulowaniem kryteria przydziału kwot biodiesla uprzywilejowanych pod względem podatkowym, określone na poziomie regulacyjnym w dekrecie ministerialnym nr 256/2003, a następnie w dekrecie ministerialnym nr 156/2008, przyznawały mniejszą rolę zdolności produkcyjnej każdego z zainteresowanych przedsiębiorstw, jako że pierwotny współczynnik wagi wynosił 0,4, a następnie dekretem ministerialnym nr 156/2008 został podwyższony do 0,45, natomiast uwydatniały znaczenie historycznej produkcji każdego z zainteresowanych przedsiębiorstw, to znaczy ilości biodiesla, jaką dane przedsiębiorstwo rzeczywiście wprowadziło na rynek w latach wcześniejszych, jako że pierwotny współczynnik wagi wynosił 0,6, a następnie dekretem ministerialnym nr 156/2008 został obniżony do 0,55.

44      Przypisanie większego znaczenia kryterium historycznej produkcji każdego z zainteresowanych przedsiębiorstw skutkowało tym, że producenci zwani „zasiedziałymi”, prowadzący działalność w sektorze biodiesla od wielu lat, korzystali każdorazowo z ilości biodiesla uprzywilejowanej pod względem podatkowym przewyższającej ilość przydzieloną producentom, którzy mimo posiadania większej zdolność produkcyjnej weszli na rynek dopiero w okresie późniejszym. W następstwie uchylenia przez Consiglio di Stato (radę stanu) przepisów krajowych, które przewidywały kryteria przyznawania ilości biodiesla uprzywilejowanych podatkowo, włoski ustawodawca wprowadził rozpatrywane w postępowaniu głównym uregulowanie krajowe, na mocy którego do kryterium historycznej produkcji każdego zainteresowanego przedsiębiorstwa i do kryterium jego zdolności produkcyjnej stosuje się ten sam współczynnik, czyli 0,5 w odniesieniu do każdego kryterium.

45      Niemniej jednak należy wyjaśnić, że – jak wynika z informacji przedstawionych Trybunałowi, których zweryfikowanie należy do sądu odsyłającego – uregulowanie krajowe rozpatrywane w postępowaniu głównym nie wpływa ani na krąg beneficjentów, którzy uprzednio zostali objęci systemem preferencyjnym, ani na budżet systemu pomocy zatwierdzonego przez Komisję w decyzji zatwierdzającej z 2008 r., i nie rozszerza okresu obowiązywania tego systemu. Nie wpływa ono również ani na definicję produktu objętego preferencyjną stawką podatku akcyzowego, ani na samą tę stawkę.

46      W drugiej kolejności, jeśli chodzi o przedmiotowe decyzje zatwierdzające, należy przypomnieć, że jako odstępstwa od ustanowionej w art. 107 ust. 1 TFUE ogólnej zasady niezgodności pomocy państwa z rynkiem wewnętrznym decyzje Komisji zezwalające na system pomocy muszą być przedmiotem ścisłej wykładni (wyrok z dnia 20 września 2018 r., Carrefour Hypermarchés i in., C‑510/16, EU:C:2018:751, pkt 37 i przytoczone tam orzecznictwo).

47      Ponadto, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, przy dokonywaniu wykładni takich decyzji Komisji należy nie tylko zbadać samo ich brzmienie, lecz również wziąć pod uwagę zgłoszenie dokonane przez dane państwo członkowskie (wyrok z dnia 20 września 2018 r., Carrefour Hypermarchés i in., C‑510/16, EU:C:2018:751, pkt 38 i przytoczone tam orzecznictwo).

48      W niniejszym przypadku z przedmiotowych decyzji zatwierdzających wynika, że kryteria dokonywania przydziału, wśród przedsiębiorstw objętych tym systemem, ilości produktu, do których stosuje się preferencyjną stawkę podatku akcyzowego, nie stanowią elementu, na którym Komisja oparła swoje zatwierdzenie poprzednich wersji systemu pomocy rozpatrywanego w postępowaniu głównym.

49      W szczególności o ile bezsporne jest, że kryteria przydziału ilości biodiesla objętych preferencyjnym systemem podatkowym zostały podane do wiadomości Komisji co najmniej w ramach zgłoszenia zmian będących przedmiotem decyzji zatwierdzającej z 2008 r., o tyle kryteria te nie zostały wyraźnie zbadane w żadnej z przedmiotowych decyzji zatwierdzających.

50      Badanie zgodności rozpatrywanego systemu pomocy z rynkiem wewnętrznym zostało oparte na innych elementach, w szczególności, co się tyczy decyzji zatwierdzającej z 2008 r., na warunkach określonych w sekcji E.3.3 wspólnotowych wytycznych dotyczących pomocy państwa na rzecz ochrony środowiska naturalnego (Dz.U. 2001, C 37, s. 3), dotyczącej pomocy operacyjnej na rzecz produkcji energii odnawialnej. I tak w motywach 32 i 36 owej decyzji Komisja zbadała zgodność definicji produktów, do których miała zastosowanie ulga podatkowa, z pkt 6 tych wytycznych oraz dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2003/30/WE z dnia 8 maja 2003 r. w sprawie wspierania użycia w transporcie biopaliw lub innych paliw odnawialnych (Dz.U. 2003, L 123, s. 42). W motywach 38–45 wspomnianej decyzji Komisja sprawdziła, że obliczenie pomocy jest zgodne z kryteriami określonymi w pkt 56 tych wytycznych i że może wykluczyć ryzyko nadmiernej rekompensaty. W tym kontekście Komisja uwzględniła okoliczność, że ulga podatkowa współistniała z obowiązkiem dopuszczenia do użycia przewidzianym dla biopaliw.

51      Tymczasem ani z przedmiotowych decyzji zatwierdzających, ani z uwag przedstawionych Trybunałowi w ramach niniejszych spraw nie wynika, że zmiana wprowadzona przez uregulowanie krajowe rozpatrywane w postępowaniu głównym kryteriów przydziału przedsiębiorstwom będącym beneficjentami kwot biodiesla uprzywilejowanych pod względem podatkowym mogłaby mieć wpływ na jakikolwiek element oceny zawartej w owych decyzjach. Ponadto sama okoliczność, że projekt uregulowania krajowego przewidującego system pomocy zgłoszony Komisji został przekazany tej instytucji przez zainteresowane państwo członkowskie, nie oznacza wcale, iż wszystkie elementy tego projektu należy uznać za istotne, jeżeli, jak w niniejszym przypadku, po owym przekazaniu następuje decyzja, w której Komisja zatwierdza dany system pomocy. Takie podejście sprowadzałoby się bowiem do pozbawienia skuteczności (effet utile) pojęcia „zmiany pomocy istniejącej”, które – jak wynika z samego brzmienia art. 4 ust. 1 zdanie pierwsze rozporządzenia nr 794/2004, przypomnianego w pkt 40 niniejszego wyroku – obejmuje właśnie nie każdą zmianę pomocy istniejącej, lecz jedynie zmiany mające wpływ na ocenę zgodności tej pomocy z rynkiem wewnętrznym.

52      Prawdą jest, że z motywu 23 decyzji zatwierdzającej z 2002 r., z motywu 22 decyzji zatwierdzającej z 2005 r. oraz z motywu 46 decyzji zatwierdzającej z 2008 r. wynika, iż władze włoskie zobowiązały się do przedłożenia Komisji sprawozdań rocznych w celu nadzorowania nadmiernej rekompensaty. Sprawozdania te miały w szczególności wskazywać koszty surowców i koszty produkcji, przydzielone kwoty i spółki, którym zostały one przydzielone, oraz wszystkie inne dane pozwalające Komisji ocenić, czy nie wystąpiła rzeczywiście nadmierna rekompensata. Władzom włoskim przypomniano również, że powinny one uprzednio poinformować Komisję o każdej zmianie warunków, na jakich pomoc została przyznana.

53      Jednakże, po pierwsze, jak wynika w szczególności z motywu 17 decyzji zatwierdzającej z 2005 r. i z motywu 44 decyzji zatwierdzającej z 2008 r., ryzyko nadmiernej rekompensaty nie wynika z kryteriów przydziału produktu uprzywilejowanego podatkowo jako takich, lecz zależy od stosunku pomiędzy kosztem produkcji energii ze źródeł odnawialnych a ceną rynkową zwykłego oleju napędowego. Dopóki pomoc ogranicza się do pokrycia różnicy między tymi dwiema wartościami, z zastrzeżeniem rozsądnego zysku, nadmierna rekompensata jest wykluczona.

54      Ponadto o ile zmiana rozpatrywana w postępowaniu głównym spowodowała zmianę wagi przypisanej dwóm parametrom przyjętym przez włoskiego ustawodawcę jako istotne dla przydziału pomocy, mianowicie rzeczywistej historycznej produkcji każdego z przedsiębiorstw i jego zdolnościom produkcyjnym, o tyle oba te kryteria pozostają istotne, a nawet mają obecnie równe znaczenie, w ramach wersji systemu pomocy rozpatrywanej w postępowaniu głównym, w związku z czym, biorąc pod uwagę również okoliczność, że stawka podatku akcyzowego została utrzymana, zmiana ta nie może podważyć stwierdzenia dokonanego przez Komisję w motywie 45 decyzji zatwierdzającej z 2008 r., zgodnie z którym jedynie część produkcji każdego z przedsiębiorstw będących beneficjentami kwalifikuje się do objęcia preferencyjną stawką podatku akcyzowego w ramach rozpatrywanego systemu pomocy.

55      Po drugie, nie można uznać, że ogólne wskazanie, takie jak zawarte w motywie 22 decyzji zatwierdzającej z 2005 r., zgodnie z którym władze włoskie są zobowiązane do uprzedniego poinformowania Komisji o każdej zmianie warunków przyznania pomocy, należy interpretować w ten sposób, że skutkuje ono zmianą zakresu obowiązku zgłoszenia przewidzianego w art. 108 ust. 3 TFUE, mającego zastosowanie, jak wynika z pkt 39–41 niniejszego wyroku, jedynie do zmian istniejącej pomocy mogących wpłynąć na ocenę zgodności środka pomocy z rynkiem wewnętrznym. Jest to zresztą również potwierdzone przez okoliczność, że w motywie 48 decyzji zatwierdzającej z 2008 r. Komisja wspomina o tym obowiązku powiadomienia jej o zmianach systemu pomocy, wskazując wyraźnie, że takie zgłoszenie powinno zostać dokonane zgodnie z art. 108 ust. 3 TFUE oraz właściwymi przepisami rozporządzeń nr 659/1999 i nr 794/2004.

56      Po trzecie, okoliczność, że ze względu na przedefiniowanie kryteriów przydziału korzyści dokonane w przepisach krajowych będących przedmiotem postępowania głównego uprzywilejowane pod względem podatkowym kwoty biodiesla przydzielone niektórym beneficjentom są mniejsze niż początkowo przewidziane, podczas gdy kwoty innych beneficjentów zostały podwyższone, nie może mieć wpływu na ocenę Komisji zawartą w rozpatrywanych decyzjach zatwierdzających, w drodze której Komisja uznała przedmiotowy system pomocy za zgodny z rynkiem wewnętrznym. W szczególności posiadane przez Trybunał informacje, których zweryfikowanie należy do sądu odsyłającego, nie wskazują, że zmiana ta podważyła cel rozpatrywanego systemu pomocy polegający na obniżeniu kosztów ponoszonych przez producentów i podmioty zajmujące się mieszaniem biodiesla lub też dokonaną w konsekwencji przez Komisję ocenę, zgodnie z którą jako działanie na rzecz odnawialnych wersji energii, a zatem na rzecz ochrony środowiska naturalnego, system pomocy był i nadal pozostaje zgodny z prawem Unii.

57      Należy dodać, że taka wykładnia rozpatrywanych decyzji zatwierdzających jest też zgodna z orzecznictwem Trybunału, w myśl którego w przypadku systemu pomocy Komisja może ograniczyć zbadaniu ogólnych cech danego systemu, bez obowiązku zbadania każdego szczególnego przypadku jego zastosowania, wobec czego kontrola Komisji nie musi dotyczyć indywidualnej sytuacji każdego z przedsiębiorstw, którego pomoc dotyczy (zob. podobnie wyroki: z dnia 20 września 2018 r., Carrefour Hypermarchés i in., C‑510/16, EU:C:2018:751, pkt 32 i przytoczone tam orzecznictwo; z dnia 4 marca 2021 r., Komisja/Fútbol Club Barcelona, C‑362/19 P, EU:C:2021:169, pkt 65). W przypadku systemu pomocy Komisja może poprzestać na przeprowadzeniu oceny, czy system ten ma charakter niezbędny do realizacji jednego z celów określonych w art. 107 ust. 3 TFUE (wyrok z dnia 13 czerwca 2013 r., HGA i in./Komisja, od C‑630/11 P do C‑633/11 P, EU:C:2013:387, pkt 114 i przytoczone tam orzecznictwo).

58      Jak w tego wynika, zmiana kryteriów przydziału pomocy przyznanej na podstawie systemu pomocy rozpatrywanego w postępowaniu głównym nie wpłynęła na konstytutywne elementy tego systemu, ocenione przez Komisję w ramach rozpatrywanych decyzji zatwierdzających, do celów dokonania przez nią oceny zgodności tego systemu z rynkiem wewnętrznym (zob. analogicznie wyrok z dnia 13 grudnia 2018 r., Rittinger i in., C‑492/17, EU:C:2018:1019, pkt 59). W konsekwencji zmiana ta nie stanowi „zmiany pomocy istniejącej” w rozumieniu art. 1 lit. c) rozporządzenia nr 659/1999 i art. 4 ust. 1 zdanie pierwsze rozporządzenia nr 794/2004, a zatem nie jest „nową pomocą”, podlegającą obowiązkowi zgłoszenia przewidzianemu w art. 108 ust. 3 TFUE Wobec tego jej wprowadzenia w życie nie można uznać za niezgodne z prawem z tego tylko powodu, że nie została ona wcześniej zgłoszona Komisji.

59      W świetle całości powyższych rozważań na zadane pytania trzeba odpowiedzieć, iż art. 107 i 108 TFUE, a także przepisy rozporządzeń nr 659/1999 i nr 794/2004 należy interpretować w ten sposób, że zmiana dozwolonego przez Komisję preferencyjnego systemu podatkowego dla biodiesla nie powinna zostać uznana za nową pomoc, podlegającą obowiązkowi zgłoszenia na podstawie art. 108 ust. 3 TFUE, jeżeli zmiana ta polega na zmienieniu z mocą wsteczną kryteriów przydziału kwot biodiesla objętych w ramach tego systemu uprzywilejowaną stawką podatku akcyzowego, w zakresie, w jakim wspomniana zmiana nie wpływa na konstytutywne elementy przedmiotowego systemu pomocy, które były badane przez Komisję przy dokonywaniu oceny zgodności wcześniejszych wersji tego systemu z rynkiem wewnętrznym.

 W przedmiocie kosztów

60      Dla stron w postępowaniach głównych niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniach głównych, nie podlegają zwrotowi.

Z powyższych względów Trybunał (piąta izba) orzeka, co następuje:

Artykuły 107 i 108 TFUE, a także przepisy rozporządzenia Rady (WE) nr 659/1999 z dnia 22 marca 1999 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania art. 108 [TFUE], zmienionego rozporządzeniem Rady (UE) nr 734/2013 z dnia 22 lipca 2013 r., i rozporządzenia Komisji (WE) nr 794/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania rozporządzenia nr 659/1999 należy interpretować w ten sposób, że zmiana dozwolonego przez Komisję Europejską preferencyjnego systemu podatkowego dla biodiesla nie powinna zostać uznana za nową pomoc, podlegającą obowiązkowi zgłoszenia na podstawie art. 108 ust. 3 TFUE, jeżeli zmiana ta polega na zmienieniu z mocą wsteczną kryteriów przydziału kwot biodiesla objętych w ramach tego systemu uprzywilejowaną stawką podatku akcyzowego, w zakresie, w jakim wspomniana zmiana nie wpływa na konstytutywne elementy przedmiotowego systemu pomocy, które były badane przez Komisję przy dokonywaniu oceny zgodności wcześniejszych wersji tego systemu z rynkiem wewnętrznym.

Podpisy


*      Język postępowania: włoski.