Language of document : ECLI:EU:C:2013:291

Sprawa C‑87/12

Kreshnik Ymeraga i in.

przeciwko

Ministre du Travail, de l’Emploi et de l’Immigration

(wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym
złożony przez Cour administrative)

Obywatelstwo Unii – Artykuł 20 TFUE – Prawo pobytu obywateli państw trzecich będących członkami rodziny obywatela Unii, który nie skorzystał ze swojego prawa do swobodnego przemieszczania się – Prawa podstawowe

Streszczenie – wyrok Trybunału (druga izba) z dnia 8 maja 2013 r.

1.        Obywatelstwo Unii – Prawo do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich – Dyrektywa 2004/38 – Osoby uprawnione – Członkowie rodziny obywatela Unii będący obywatelami państw trzecich – Warunek – Obywatel Unii, który skorzystał z przysługującego mu prawa swobodnego przemieszczania się – Stosowanie dyrektywy 2003/86 do członków rodziny obywatela Unii – Wyłączenie

(dyrektywa 2004/38 Parlamentu Europejskiego i Rady, art. 2 pkt 2, art. 3 ust. 1; dyrektywa Rady 2003/86, art. 3 ust. 3)

2.        Obywatelstwo Unii – Postanowienia traktatu – Zakres stosowania – Obywatel Unii, który nigdy nie skorzystał z przysługującego mu prawa do swobodnego przemieszczania się – Warunek włączenia – Stosowanie środków skutkujących pozbawieniem skutecznego korzystania z istoty praw przyznanych przez status obywatela Unii – Kryterium oceny – Środki skutkujące zmuszeniem tego obywatela do opuszczenia terytorium Unii – Odmowa prawa pobytu członkom jego rodziny będącym obywatelami państw trzecich – Okoliczność niewystarczająca do stwierdzenia tego pozbawienia

(art. 20 TFUE, 21 TFUE)

3.        Prawa podstawowe – Karta praw podstawowych Unii Europejskiej – Poszanowanie życia prywatnego i rodzinnego – Odmowa prawa pobytu członkom rodziny obywatela Unii będącym obywatelami państw trzecich – Sytuacja nieobjęta zakresem stosowania prawa Unii – Ocena w świetle europejskiej konwencji praw człowieka – Ocena spoczywająca na sądzie krajowym

(Karta praw podstawowych Unii Europejskiej, art. 51 ust. 1)

1.        Dyrektywy 2003/86 w sprawie prawa do łączenia rodzin i 2004/38 w sprawie prawa obywateli Unii i członków ich rodzin do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich, nie podlegają stosowaniu względem obywateli państw trzecich, którzy występują o prawo pobytu w celu dołączenia do obywatela Unii będącego członkiem ich rodziny, który nigdy nie skorzystał ze swojego prawa do swobodnego przemieszczania się jako obywatel Unii i zawsze przebywał, jako obywatel Unii, w państwie członkowskim, którego obywatelstwo posiada.

(por. pkt 33)

2.        Artykuł 20 TFUE należy interpretować w ten sposób, że nie stoi on na przeszkodzie temu, by państwo członkowskie odmówiło obywatelowi państwa trzeciego pobytu na swoim terytorium, chociaż obywatel ten pragnie zamieszkać z członkiem swojej rodziny będącym obywatelem Unii Europejskiej zamieszkałym w tym państwie członkowskim i posiadającym jego obywatelstwo, w sytuacji gdy ten obywatel Unii nigdy nie skorzystał ze swego prawa do swobodnego przemieszczania się, o ile taka odmowa nie oznacza pozbawienia tego obywatela Unii rzeczywistej możliwości skorzystania z istoty praw wynikających ze statusu obywatela Unii.

W tym względzie sam fakt, iż dla obywatela państwa członkowskiego mogłoby wydawać się pożądane – ze względów ekonomicznych lub w celu utrzymania jedności rodziny na terytorium Unii – aby członkowie jego rodziny, którzy nie posiadają obywatelstwa państwa członkowskiego, mogli z nim przebywać na terytorium Unii, jest niewystarczający dla stwierdzenia, że obywatel Unii byłby zmuszony do opuszczenia terytorium Unii w razie nieprzyznania takiego prawa.

(por. pkt 38, 45; sentencja)

3.        Gdy sytuacja członków rodziny obywatela Unii nie jest regulowana ani dyrektywą 2004/38 w sprawie prawa obywateli Unii i członków ich rodzin do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich, ani dyrektywą 2003/86 w sprawie prawa do łączenia rodzin, zaś odmowa przez państwo członkowskie przyznania prawa pobytu członkom rodziny owego obywatela Unii nie prowadzi do pozbawienia tego ostatniego rzeczywistej możliwości skorzystania z istoty praw wynikających ze statusu obywatela Unii, odmowa taka nie jest związana z wykonaniem przepisu prawa Unii w rozumieniu art. 51 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, a co za tym idzie – zgodność tej odmowy z prawami podstawowymi nie może być badana w świetle praw ustanowionych przez tę ostatnią.

Powyższe stwierdzenie nie przesądza kwestii, czy obywatelom państwa trzeciego, których dotyczy spór w postępowaniu głównym, prawo pobytu nie może zostać odmówione na podstawie badania w świetle postanowień europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, której stronami są wszystkie państwa członkowskie.

(por. pkt 42–44)