Language of document : ECLI:EU:C:2016:993

Wydanie tymczasowe

WYROK TRYBUNAŁU (czwarta izba)

z dnia 21 grudnia 2016 r.(*)

Odesłanie prejudycjalne – Dyrektywa 2003/87/WE – System handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych – Obowiązek zwrotu uprawnień do emisji z lotów między państwami członkowskimi Unii a większością państw trzecich – Decyzja nr 377/2013/UE – Artykuł 1 – Czasowe odstępstwo – Wyłączenie lotów kończących się i rozpoczynających się na lotniskach znajdujących się w Szwajcarii – Odmienne traktowanie wśród państw trzecich – Ogólna zasada równego traktowania – Brak możliwości zastosowania

W sprawie C‑272/15

mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Court of Appeal (England & Wales) (Civil Division) [sąd apelacyjny (Anglia i Walia) (wydział cywilny), Zjednoczone Królestwo] postanowieniem z dnia 6 maja 2015 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 8 czerwca 2015 r., w postępowaniu:

Swiss International Air Lines AG

przeciwko

The Secretary of State for Energy and Climate Change,

Environment Agency,

TRYBUNAŁ (czwarta izba),

w składzie: T. von Danwitz (sprawozdawca), prezes izby, E. Juhász, C. Vajda, K. Jürimäe i C. Lycourgos, sędziowie,

rzecznik generalny: H. Saugmandsgaard Øe,

sekretarz: I. Illéssy, administrator,

uwzględniając pisemny etap postępowania i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 4 maja 2016 r.,

rozważywszy uwagi przedstawione:

–        w imieniu Swiss International Air Lines AG przez J. Robinsona i M. Croft, solicitors, D. Piccinina, barrister, oraz M. Chamberlaina, QC,

–        w imieniu The Secretary of State for Energy and Climate Change przez N. Cohena, barrister,

–        w imieniu Environment Agency przez J. Welsha, solicitor,

–        w imieniu rządu Zjednoczonego Królestwa przez M. Holta, działającego w charakterze pełnomocnika, wspieranego przez R. Palmera i J. Holmesa, barristers,

–        w imieniu rządu włoskiego przez G. Palmieri, działającą w charakterze pełnomocnika, wspieraną przez P. Grassa, avvocato dello Stato,

–        w imieniu Parlamentu Europejskiego przez J. Rodriguesa, R. van de Westelakena i A. Tamása, działających w charakterze pełnomocników,

–        w imieniu Rady Unii Europejskiej przez M. Simm i K. Michoel, działające w charakterze pełnomocników,

–        w imieniu Komisji Europejskiej przez K. Mifsuda-Bonniciego oraz E. White’a, działających w charakterze pełnomocników,

po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 19 lipca 2016 r.,

wydaje następujący

Wyrok

1        Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy ważności decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady nr 377/2013/UE z dnia 24 kwietnia 2013 r. wprowadzającej tymczasowe odstępstwo od dyrektywy 2003/87/WE ustanawiającej system handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych we Wspólnocie (Dz.U. 2013, L 113, s. 1) w świetle ogólnej zasady równego traktowania oraz wykładni art. 340 TFUE.

2        Wniosek ten został złożony w ramach sporu między Swiss International Air Lines AG (zwaną dalej „Swiss International”) a Secretary of State for Energy and Climate Change (ministrem energetyki i zmian klimatycznych, Zjednoczone Królestwo) i Environment Agency (agencją środowiska, Zjednoczone Królestwo) w przedmiocie ważności decyzji nr 377/2013 i odszkodowania z tytułu uprawnień do emisji gazów cieplarnianych zwróconych przez Swiss International za loty kończące się i rozpoczynające w Szwajcarii przeprowadzone w roku 2012.

 Ramy prawne

 Prawo Unii

 Dyrektywa 2003/87

3        Dyrektywa 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 2003 r. ustanawiająca system handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych we Wspólnocie oraz zmieniająca dyrektywę Rady 96/61/WE (Dz.U. 2003, L 275, s. 32 – wyd. spec. w jęz. polskim, rozdz. 15, t. 7, s. 631), zmieniona dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/101/WE z dnia 19 listopada 2008 r. (Dz.U. 2009, L 8, s. 3) (zwana dalej „dyrektywą 2003/87”), stanowi w art. 12 ust. 2a:

„Administrujące państwa członkowskie zapewniają, aby do dnia 30 kwietnia każdego roku każdy operator statków powietrznych zwracał liczbę przydziałów odpowiadającą całkowitej ilości emisji wytworzonych w trakcie poprzedniego roku kalendarzowego, pochodzących z działań lotniczych wymienionych w załączniku I, które wykonuje ten operator statków powietrznych, zweryfikowanej zgodnie z art. 15. Państwa członkowskie zapewniają, aby przydziały zwrócone zgodnie z niniejszym ustępem zostały następnie anulowane”.

4        Artykuł 16 tej dyrektywy, zatytułowany „Kary”, brzmi następująco:

„1.       Państwa członkowskie ustanawiają reguły dotyczące kar mających zastosowanie do naruszeń przepisów krajowych, przyjętych na mocy niniejszej dyrektywy i podejmują środki niezbędne w celu zapewnienia, że takie kary są wykonywane. Przewidziane sankcje muszą być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające. Państwa członkowskie powiadomią Komisję o tych przepisach oraz bezzwłocznie o wszystkich późniejszych zmianach wpływających na nie.

2.       Państwa członkowskie zapewniają opublikowanie nazw (nazwisk) operatorów i operatorów statków powietrznych naruszających wymogi przekazania [zwrotu] wystarczającej ilości przydziałów na mocy niniejszej dyrektywy.

3.       Państwa członkowskie zapewniają, by każdy operator lub operator statków powietrznych, który nie przekazuje [zwróci] wystarczających przydziałów do dnia 30 kwietnia każdego roku w celu objęcia jego emisji w trakcie roku poprzedniego, był odpowiedzialny za opłacenie kary za przekroczenie emisji. Kary za przekroczenie emisji wynoszą 100 EUR za każdą wyemitowaną tonę równoważnika ditlenku węgla, w odniesieniu do której operator nie przekazał [zwrócił] przydziału. Płatności kary za przekroczenie emisji nie uwalniają operatora od obowiązku przekazania ilości przydziałów równych temu przekroczeniu emisji przy przekazywaniu przydziałów w odniesieniu do następnego roku kalendarzowego.

[…]”.

 Decyzja nr 377/2013

5        Motywy 4–6 i 9 decyzji nr 377/2013 mają następujące brzmienie:

„(4)      Negocjacje dotyczące wszelkich porozumień dotyczących lotnictwa zawieranych przez Unię z państwami trzecimi powinny mieć na celu zachowanie dla Unii pola manewru przy podejmowaniu działań w zakresie ochrony środowiska, w tym środków mających łagodzić wpływ lotnictwa na zmiany klimatu.

(5)      Organizacja Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego (ICAO) osiągnęła postępy na drodze do przyjęcia, podczas 38. sesji Zgromadzenia ICAO, które odbędzie się w dniach od 24 września 2013 r. do 4 października 2013 r., ogólnoświatowych ram polityki redukcji emisji, ułatwiających stosowanie środków rynkowych w odniesieniu do emisji z lotnictwa międzynarodowego, oraz do opracowania ogólnoświatowego środka rynkowego. Takie ramy mogą stanowić istotny wkład w redukcję emisji CO2 na szczeblu krajowym, regionalnym i światowym.

(6)      Do ułatwienia osiągnięcia tego postępu i nadania procesowi impulsu pożądane jest odroczenie egzekwowania wymogów wprowadzonych przed 38. sesją Zgromadzenia ICAO, a dotyczących lotów na lotniska i z lotnisk położonych w krajach nienależących do Unii i niebędących członkami Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA), terytoriami zależnymi i terytoriami państw należących do Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) ani krajami, które podpisały z Unią traktat o przystąpieniu. Nie należy zatem podejmować działań przeciwko operatorom statków powietrznych w odniesieniu do wymogów wynikających z [dyrektywy 2003/87], w odniesieniu do składania zweryfikowanych raportów o wielkościach emisji za lata kalendarzowe 2010, 2011 i 2012 i odpowiedniego umarzania [zwracania] uprawnień do emisji za 2012 r. w odniesieniu do lotów kończących się i rozpoczynających się na takich lotniskach. Operatorzy statków powietrznych, którzy chcą nadal spełniać te wymogi, powinni mieć taką możliwość.

[…]

(9)      Odstępstwo przewidziane w niniejszej decyzji nie powinno naruszać integralności środowiskowej i nadrzędnego celu prawodawstwa Unii w odniesieniu do zmian klimatu, ani prowadzić do zakłócenia konkurencji. W związku z tym, a także aby zachować nadrzędny cel dyrektywy 2003/87/WE, która należy do unijnych ram prawnych mających na celu wypełnienie przez Unię niezależnego zobowiązania do zredukowania swoich emisji do roku 2020 do poziomu o 20% niższego od poziomu z 1990 r., dyrektywa ta powinna nadal mieć zastosowanie do lotów z lotnisk lub na lotniska położone na terytorium jednego z państw członkowskich na lotniska lub z lotnisk położonych na niektórych obszarach lub w niektórych krajach ściśle powiązanych lub stowarzyszonych, znajdujących się poza Unią”.

6        Artykuł 1 tej decyzji stanowi:

„W drodze odstępstwa od art. 16 [dyrektywy 2003/87] państwa członkowskie nie podejmują działań przeciwko operatorom statków powietrznych w odniesieniu do wymogów określonych w art. 12 ust. 2a i art. 14 ust. 3 tej dyrektywy, dotyczących lat kalendarzowych 2010, 2011 i 2012 w odniesieniu do lotów kończących się i rozpoczynających się na takich lotniskach znajdujących się w państwach nienależących do Unii, które nie są członkami EFTA, terytoriami zależnymi i terytoriami państw EOG ani państwami, które podpisały z Unią traktat o przystąpieniu, jeżeli tym operatorom statków powietrznych nie wydano bezpłatnych uprawnień do emisji w odniesieniu do tej działalności za 2012 r. lub – w razie wydania operatorom takich uprawnień – jeżeli w terminie 30 dni od wejścia w życie niniejszej decyzji operatorzy ci zwrócili państwom członkowskim uprawnienia do emisji za 2012 r. w celu anulowania w liczbie odpowiadającej udziałowi zweryfikowanych tonokilometrów z takiej działalności w roku referencyjnym 2010”.

7        Zgodnie z art. 6 tej decyzji wchodzi ona w życie z dniem jej opublikowania w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, a mianowicie w dniu 25 kwietnia 2013 r., i stosuje się ją od dnia 24 kwietnia 2013 r.

 Prawo Zjednoczonego Królestwa

8        Na mocy Greenhouse Gas Emissions Trading Scheme (Amendment) Regulations 2013 (ustawy z 2013 r. zmieniającej rozporządzenia dotyczące stosowania systemu handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych) minister energetyki i zmian klimatycznych zmienił regulację krajową dotyczącą systemu handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych w celu wdrożenia decyzji nr 377/2013.

 Postępowanie główne i pytania prejudycjalne

9        Swiss International jest linią lotniczą z siedzibą w Szwajcarii.

10      W roku 2012 spółka ta uzyskała odpłatnie i nieodpłatnie pewną liczbę uprawnień do emisji gazów cieplarnianych. Zwróciła ona uprawnienia odpowiadające emisjom związanym z lotami przeprowadzonymi pomiędzy państwami członkowskimi EOG a Szwajcarią, które zrealizowała na przestrzeni owego roku.

11      Przed High Court of Justice (England & Wales), Queen’s Bench Division (Administrative Court) [wysokim trybunałem (Anglia i Walia), wydział ławy królewskiej (izba administracyjna), Zjednoczone Królestwo] Swiss International wniosła skargę zmierzającą z jednej strony do stwierdzenia nieważności regulacji krajowej, której dotyczy postępowanie główne, ze względu na to, że wyłączenie lotów kończących się i rozpoczynających w Szwajcarii z odstępstwa od przepisów dyrektywy 2003/87 przewidziane w tej regulacji wdrażającej decyzję nr 377/2013 narusza ogólną zasadę równego traktowania.

12      Z drugiej strony Swiss International wniosła także o anulowanie zwrotu uprawnień, którego dokonała w odniesieniu do lotów przeprowadzonych w roku 2012 pomiędzy państwami członkowskimi EOG a Szwajcarią. Posiłkowo wniosła o rekompensatę finansową w wysokości zwróconych uprawnień nabytych odpłatnie lub o inną właściwą formę odszkodowania.

13      Ponieważ skarga ta została oddalona, Swiss International wniosła apelację do Court of Appeal (England & Wales) (Civil Division) [sądu apelacyjnego (Anglia i Walia) (wydział cywilny), Zjednoczone Królestwo]. Przed sądem tym strony postępowania głównego zajęły stanowisko między innymi odnośnie do żądania stwierdzenia nieważności regulacji krajowej będącej przedmiotem postępowania głównego. W tym względzie Swiss International twierdziła, że decyzja nr 377/2013 jest sprzeczna z zasadą równego traktowania w zakresie, w jakim wyklucza loty przeprowadzone między państwami członkowskimi EOG a Szwajcarią z odstępstwa od przepisów dyrektywy 2003/87 wprowadzonego dla lotów kończących się lub rozpoczynających w prawie wszystkich innych państwach trzecich.

14      Jej zdaniem bowiem, chociaż Trybunał orzekł w wyrokach z dnia 22 stycznia 1976 r., Balkan-Import-Export (55/75, EU:C:1976:8), z dnia 28 października 1982 r., Faust/Komisja (52/81, EU:C:1982:369) i z dnia 10 marca 1998 r., Niemcy/Rada (C‑122/95, EU:C:1998:94), że zasada równego traktowania nie ma zastosowania we wszystkich sytuacjach, w których Unia wprowadza odmienne traktowanie państw trzecich w jej stosunkach zewnętrznych, orzecznictwo to stanowi ograniczone odstępstwo od zasady równego traktowania, dotyczące wyłącznie sytuacji, w których Unia wykonywała swoje kompetencje w dziedzinie działań zewnętrznych, w szczególności poprzez zawarcie umowy międzynarodowej uzasadniającej odmienne traktowanie państw trzecich. Tymczasem, co się tyczy różnego traktowania lotów kończących się lub rozpoczynających w Szwajcarii, których dotyczy postępowanie główne, brak jest takiej umowy międzynarodowej lub innego aktu Unii w dziedzinie stosunków zewnętrznych.

15      To odmienne traktowanie nie jest też uzasadnione innymi względami. W szczególności nie może go uzasadniać geograficzna bliskość Szwajcarii i Unii. Ze względu na to, że odstępstwo przewidziane w decyzji nr 377/2013 obejmuje jedynie loty przeprowadzone w roku 2012 przed przyjęciem tej decyzji, jej zastosowanie również do lotów kończących się i rozpoczynających w Szwajcarii nie może bowiem zakłócać konkurencji. Co się tyczy celu tej decyzji, jakim jest nieosłabianie jednostronnego zobowiązania się Unii do zredukowania emisji gazów cieplarnianych do roku 2020, Swiss International podkreśliła, że Konfederacja Szwajcarska nie jest stroną tego jednostronnego zobowiązania.

16      Minister energetyki i zmian klimatycznych, jak też agencja środowiska sprzeciwiły się tej argumentacji. Podnieśli oni, że zasada równego traktowania nie ma zastosowania do odmiennego traktowania, które decyzja nr 377/2013 wprowadza między państwami trzecimi celem uprzywilejowania negocjacji międzynarodowych na szczeblu ICAO. Ponadto, nawet gdyby zasada równego traktowania miała zastosowanie, prawodawca Unii nie przekroczył granic przysługującego mu zakresu uznania, nie rozszerzając tymczasowego odstępstwa przewidzianego w tej decyzji na kraje trzecie ściśle związane lub stowarzyszone z Unią, takie jak Konfederacja Szwajcarska.

17      W powyższych okolicznościach Court of Appeal (England & Wales) (Civil Division) [sąd apelacyjny (Anglia i Walia) (wydział cywilny)] postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:

„1)       Czy decyzja nr 377/2013 narusza wyrażoną w prawie Unii zasadę ogólną równego traktowania w zakresie, w jakim ustanawia moratorium na wymogi dotyczące zwrotu uprawnień do emisji przewidziane w [dyrektywie 2003/87] w odniesieniu do lotów między [EOG] i niemal wszystkimi państwami nienależącymi do EOG, zaś nie rozszerza zakresu tego moratorium na loty między państwami EOG a Szwajcarią?

2)       W przypadku odpowiedzi twierdzącej, jaki środek prawny powinien przysługiwać skarżącemu znajdującemu się w sytuacji Swiss International, która zwróciła uprawnienia do emisji w odniesieniu do lotów między państwami EOG a Szwajcarią, które miały miejsce w 2012 r., w celu przywrócenia stanu, w którym skarżący znajdowałby się, gdyby z zakresu moratorium nie wyłączono lotów między państwami EOG a Szwajcarią? W szczególności:

a)      Czy należy skorygować rejestr w taki sposób, aby odzwierciedlał mniejszą liczbę uprawnień, jaką taki skarżący byłby zobowiązany zwrócić, w przypadku gdyby loty do Szwajcarii lub z tego państwa były objęte zakresem moratorium?

b)      W przypadku odpowiedzi twierdzącej: jakie (o ile w ogóle jakiekolwiek) działania winien podjąć właściwy organ krajowy lub sąd krajowy, aby spowodować, że zwrócone dodatkowe uprawnienia zostaną oddane wyżej wymienionemu skarżącemu?

c)      Czy wyżej wymieniony skarżący ma prawo wystąpić z roszczeniem o odszkodowanie na podstawie art. 340 TFUE przeciwko Parlamentowi Europejskiemu i Radzie z tytułu szkody, której doznał na skutek wynikającego z decyzji [377/2013] obowiązku zwrotu dodatkowych uprawnień?

d)      Czy skarżący powinien otrzymać inną formę rekompensaty, a jeśli tak, to jaką?”.

 W przedmiocie pytań prejudycjalnych

 W przedmiocie pytania pierwszego

18      Poprzez pytanie pierwsze sąd odsyłający zwraca się zasadniczo do Trybunału o zbadanie ważności decyzji nr 377/2013 w świetle zasady równego traktowania w zakresie, w jakim tymczasowe odstępstwo, które jej art. 1 przewiduje od wymogów wynikających z art. 12 ust. 2a i art. 16 dyrektywy 2003/87 w odniesieniu do zwrotu uprawnień do emisji gazów cieplarnianych z tytułu lotów przeprowadzonych w roku 2012 między państwami członkowskimi Unii i większością państw trzecich, nie stosuje się w szczególności do lotów kończących się i rozpoczynających na lotniskach znajdujących się w Szwajcarii.

19      Artykuł 1 decyzji nr 377/2013 wprowadza różnicę między różnymi lotami kończącymi się lub rozpoczynającymi w państwach trzecich, która jest oparta wyłącznie na państwie zakończenia lub rozpoczęcia tych lotów znajdującym się poza Unią. Takie rozróżnienie powoduje, jak zaznaczył rzecznik generalny w pkt 36 opinii, odmienne traktowanie państw trzecich.

20      Ponieważ do Trybunału zwrócono się z pytaniem o ważność decyzji nr 377/2013 w świetle zasady równego traktowania, obecnie zapisanej w art. 20 i 21 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, powstaje pytanie, czy odmienne traktowanie państw trzecich podlega tej zasadzie.

21      W tym względzie należy zaznaczyć, że wewnętrzna polityka Unii w aspekcie zewnętrznym figuruje wśród jej kompetencji w dziedzinie stosunków zewnętrznych (zob. analogicznie w odniesieniu do aktu przyjętego w dziedzinie rynku wewnętrznego i wspólnej polityki rolnej, wyrok z dnia 22 stycznia 1976 r., Balkan-Import-Export 55/75, EU:C:1976:8, pkt 14).

22      Decyzja nr 377/2013 należy do środków przyjętych w ramach kompetencji Unii w dziedzinie stosunków zewnętrznych. Decyzja ta ma bowiem, jak wynika z jej motywów 5 i 6, ułatwić przyjęcie umowy międzynarodowej w ramach ICAO dotyczącej stosowania środków rynkowych w odniesieniu do emisji z lotnictwa międzynarodowego i została przyjęta w oparciu o kompetencję zewnętrzną w dziedzinie środowiska wynikającą z art. 192 ust. 1 TFUE w związku z art. 191 ust. 1 tiret czwarte TFUE.

23      Tymczasem utrzymywanie stosunków zewnętrznych polega na wykorzystywaniu szerokiego spektrum środków, które nie ograniczają się do środków przyjętych wobec wszystkich państw trzecich, i może tym samym dotyczyć również jednego lub wielu państw trzecich.

24      Instytucje i organy Unii dysponują w ramach utrzymywania stosunków zewnętrznych wielką swobodą podejmowania decyzji politycznych. Jak podkreśliły Zjednoczone Królestwo, Parlament i Rada w toku postępowania przed Trybunałem, utrzymywanie stosunków zewnętrznych implikuje bowiem siłą rzeczy dokonywanie wyborów natury politycznej. Unia musi więc być w stanie dokonywać swoich wyborów politycznych i wprowadzać w zależności od realizowanych przez nią celów rozróżnienie między państwami trzecimi, nie będąc zobowiązaną do przyznania równego traktowania wszystkim tym państwom. Wykonywanie prerogatyw polityki zewnętrznej przez instytucje i organy Unii może tym samym prowadzić do tego, że jedno państwo trzecie będzie traktowane odmiennie od innych państw trzecich.

25      W tym względzie należy podkreślić, że prawo Unii nie ustanawia wyraźnego obowiązku Unii polegającego na zastrzeżeniu równego traktowania wszystkim państwom trzecim. Jak zaznaczył rzecznik generalny w pkt 65 opinii, prawo międzynarodowe publiczne nie zawiera zasady równego traktowania państw trzecich. W konsekwencji ze względu na to, że stosowanie zasady równego traktowania do państw trzecich jednostronnie ograniczałoby możliwości działania Unii na płaszczyźnie międzynarodowej, nie można uważać, by Unia mogła uznać taki wymóg bez ujęcia równego traktowania państw trzecich w sposób wyraźny w traktatach.

26      Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem w traktacie FUE nie istnieje ogólna zasada, która by zobowiązywała Unię w jej stosunkach zewnętrznych do równego traktowania we wszystkich przypadkach różnych państw trzecich, a podmioty gospodarcze nie mogą w każdym razie powoływać się na istnienie takiej zasady (zob. w szczególności wyroki: z dnia 22 stycznia 1976 r., Balkan-Import-Export, 55/75, EU:C:1976:8, pkt 14; z dnia 28 października 1982 r., Faust/Komisja, 52/81, EU:C:1982:369, pkt 25; z dnia 10 marca 1998 r., Niemcy/Rada, C‑122/95, EU:C:1998:94, pkt 56; a także z dnia 10 marca 1998 r., T. Port, C‑364/95 i C‑365/95, EU:C:1998:95, pkt 76).

27      Swiss International utrzymuje tymczasem, że orzecznictwo to ustanawia jedynie ograniczone odstępstwo od zasady równego traktowania. Odstępstwo to miałoby się stosować wyłącznie w sytuacjach, w których Unia wykonuje swoje kompetencje w dziedzinie działań zewnętrznych, w szczególności poprzez zawarcie umowy międzynarodowej uzasadniającej odmienne traktowanie państw trzecich. Co się tyczy decyzji nr 377/2013 przyjętej w celu promowania zawarcia umowy międzynarodowej w ramach ICAO, brak jest jednak jej zdaniem takiego działania zewnętrznego, wobec czego odmienne traktowanie wynikające z tej decyzji powinno być obiektywnie uzasadnione.

28      W tym względzie należy zaznaczyć, że wbrew temu, co utrzymuje Swiss International, przywołanego orzecznictwa nie można rozumieć w ten sposób, że wymaga ono co do zasady, by w stosunkach Unii z państwami trzecimi przestrzegano zasady równego traktowania.

29      Wręcz przeciwnie, orzecznictwo przywołane w pkt 25 niniejszego wyroku zwalnia instytucje i organy Unii ze stosowania zasady równego traktowania w odniesieniu do państw trzecich, aby mogły zachować zdolność działania politycznego na płaszczyźnie międzynarodowej. Trybunał stwierdził w sposób ogólny, że odmienne traktowanie państw trzecich nie jest sprzeczne z prawem Unii, i podkreślił brak jakiegokolwiek obowiązku traktowania państw trzecich w równy sposób (zob. podobnie wyroki: z dnia 28 października 1982 r., Faust/Komisja, 52/81, EU:C:1982:369, pkt 25, 27; z dnia 10 marca 1998 r., Niemcy/Rada, C‑122/95, EU:C:1998:94, pkt 56; a także z dnia 10 marca 1998 r., T. Port, C‑364/95 i C‑365/95, EU:C:1998:95, pkt 76).

30      Brak zastosowania zasady równego traktowania do stosunków Unii z państwami trzecimi potwierdza sposób, w jaki Trybunał zastosował zasadę orzeczniczą przypomnianą w pkt 26 niniejszego wyroku. I tak w wyroku z dnia 28 października 1982 r., Faust/Komisja (52/81, EU:C:1982:369, pkt 25) Trybunał ograniczył się do stwierdzenia, że odmienne traktowanie niektórych przywozów wynikało z odmiennego traktowania państw trzecich, by dojść do wniosku, że to odmienne traktowanie nie jest sprzeczne z prawem Unii. W ten sam sposób Trybunał orzekł, że odmienne traktowanie podmiotów wprowadzających do obrotu produkty pochodzące z państw trzecich, które było automatyczną konsekwencją odmiennego traktowania państw trzecich, nie jest sprzeczne z ogólną zasadą równego traktowania (zob. wyroki: z dnia 10 marca 1998 r., Niemcy/Rada, C‑122/95, EU:C:1998:94, pkt 56–58; a także z dnia 10 marca 1998 r., T. Port, C‑364/95 i C‑365/95, EU:C:1998:95, pkt 76, 77).

31      Chociaż Trybunał przeprowadził w pkt 15 wyroku z dnia 22 stycznia 1976 r., Balkan-Import-Export (55/75, EU:C:1976:8) badanie porównywalności serów bułgarskich i szwajcarskich, należy stwierdzić, jak zaznaczył Parlament w uwagach przedłożonych Trybunałowi, że to badanie miało charakter uzupełniający, wobec czego nie może podważyć stwierdzenia zawartego w pkt 14 owego wyroku, zgodnie z którym zasada równego traktowania nie ma zastosowania do stosunków Unii z państwami trzecimi.

32      Wynika z tego, że wbrew temu, co utrzymuje Swiss International, orzecznictwo przywołane w pkt 26 niniejszego wyroku nie ustanowiło „odstępstwa” od zasady równego traktowania, które należałoby interpretować ściśle.

33      Ponadto orzecznictwo to nie ogranicza się do sytuacji zakładających uprzednie wykonanie kompetencji zewnętrznych Unii w drodze działania zewnętrznego, lecz dotyczy odmiennego traktowania państw trzecich, które rozciąga się również na jednostronne środki Unii promujące zawarcie umowy międzynarodowej, takich jak decyzja nr 377/2013.

34      Wbrew temu, co utrzymuje Swiss International, Trybunał zastosował bowiem to orzecznictwo również w przypadkach, w których odmienne traktowanie państw trzecich nie wynikało z uprzedniego wykonania kompetencji zewnętrznych Unii, w szczególności poprzez zawarcie przez Unię umowy międzynarodowej. I tak w sprawie, w której zapadł wyrok z dnia 28 października 1982 r., Faust/Komisja (52/81, EU:C:1982:369), rozpatrywane tam odmienne traktowanie państw trzecich nie wynikało z umowy międzynarodowej zawartej przez Unię, lecz z uregulowania Unii, które zawieszało w sposób jednostronny wydawanie pozwoleń na przywóz pewnych produktów pochodzących z państw trzecich, z wyjątkiem państw trzecich, które były w stanie zapewnić, że wywóz tych produktów do Unii nie przekroczy określonych ilości.

35      Wynika z tego, że odmienne traktowanie państw trzecich w ramach stosunków zewnętrznych Unii ustanowione w art. 1 decyzji nr 377/2013 nie podlega zasadzie równego traktowania.

36      W tych warunkach, aby odpowiedzieć na pytanie pierwsze, nie ma konieczności badania, czy takie odmienne traktowanie może być obiektywnie uzasadnione.

37      Uwzględniając całość powyższych rozważań, na pytanie pierwsze należy odpowiedzieć, że badanie decyzji nr 377/2013 w świetle zasady równego traktowania nie wykazało niczego, co mogłoby naruszać jej ważność w zakresie, w jakim tymczasowe odstępstwo, jakie art. 1 tej decyzji przewiduje od wymogów wynikających z art. 12 ust. 2a i art. 16 dyrektywy 2003/87 w odniesieniu do zwrotu uprawnień do emisji gazów cieplarnianych na loty przeprowadzone w roku 2012 między państwami członkowskimi Unii a większością państw trzecich, nie stosuje się w szczególności do lotów kończących się i rozpoczynających na lotniskach znajdujących się w Szwajcarii.

 W przedmiocie pytania drugiego

38      Zważywszy na odpowiedź udzieloną na pytanie pierwsze, nie ma potrzeby rozpatrywania pytania drugiego.

 W przedmiocie kosztów

39      Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.

Z powyższych względów Trybunał (czwarta izba) orzeka, co następuje:

Badanie decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady nr 377/2013/UE z dnia 24 kwietnia 2013 r. wprowadzającej tymczasowe odstępstwo od dyrektywy 2003/87/WE ustanawiającej system handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych we Wspólnocie w świetle zasady równego traktowania nie wykazało niczego, co mogłoby naruszać jej ważność w zakresie, w jakim tymczasowe odstępstwo, jakie art. 1 tej decyzji przewiduje od wymogów wynikających z art. 12 ust. 2a i art. 16 dyrektywy 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 2003 r. ustanawiającej system handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych we Wspólnocie oraz zmieniającej dyrektywę Rady 96/61/WE, zmienionej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/101/WE z dnia 19 listopada 2008 r., w odniesieniu do zwrotu uprawnień do emisji gazów cieplarnianych na loty przeprowadzone w roku 2012 między państwami członkowskimi Unii Europejskiej a większością państw trzecich, nie stosuje się w szczególności do lotów kończących się i rozpoczynających na lotniskach znajdujących się w Szwajcarii.

Podpisy


* Język postępowania: angielski.