Nazwy spraw i cytowanie

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej posługuje się określonym sposobem cytowania swojego orzecznictwa. Jego głównym celem jest zapewnienie, by cytaty były dostępne, neutralne i precyzyjne. Korzysta przy tym z dwóch głównych systemów: unikalnych sygnatur służących rozróżnianiu orzeczeń oraz fikcyjnych nazw dla spraw zanonimizowanych.

Jak tworzone są nazwy spraw

Numer sprawy

Każda sprawa ma swój wyłączny numer.

Na ten numer składają się:

  • litera oznaczająca sąd rozpoznający sprawę:
    • „C” – Trybunał Sprawiedliwości,
    • „T” – Sąd (od „Tribunal”, francuskiej nazwy Sądu),
    • „F” – Sąd do spraw Służby Publicznej, który działał w latach 2005–2016 (od „Fonction publique”, po francusku „Służba Publiczna”).
  • myślnik,
  • numer, który wskazuje kolejny numer sprawy w danym roku w danym sądzie,
  • ukośnik,
  • dwie cyfry oznaczające rok sprawy.

Sprawa C‑250/25 jest zatem 250. sprawą, która wpłynęła do Trybunału Sprawiedliwości w 2025 roku.

Dopiski oznaczające procedury szczególne

Niektóre procedury szczególne są wskazane za pomocą litery znajdującej się bezpośrednio po numerze. Najczęściej są to:

  • P – odwołanie (od francuskiego pourvoi),
  • PPU – pilny tryb prejudycjalny (od francuskiego procédure préjudicielle d’urgence),
  • AJ – wniosek o przyznanie pomocy prawnej (od francuskiego aide juridictionnelle),
  • R – wniosek o zastosowanie środków tymczasowych (od francuskiego procédure de référé),
  • DEP – spór w przedmiocie kosztów (od francuskiego dépens).

Pełną listę tych oznaczeń można znaleźć w załączniku I do Praktycznych przepisów wykonawczych do regulaminu postępowania przed Sądem.

Nazwa sprawy

Po numerze znajduje się nazwa sprawy. W przypadku skarg bezpośrednich i odwołań są to nazwiska lub nazwy stron, chyba że złożono wniosek o anonimizację sprawy lub pominięcie danych.

W odesłaniach prejudycjalnych Trybunał stosuje obecnie system fikcyjnych nazwisk w sprawach dotyczących osób fizycznych. System ten obowiązuje od stycznia 2023 r.

Ma to na celu ułatwienie rozpoznania zanonimizowanych spraw, zapamiętania ich nazw oraz cytowania ich w orzecznictwie i innych źródłach.

Fikcyjne nazwy są nadawane:

  • sprawom dotyczącym postępowań między osobami fizycznymi (których nazwiska były zastępowane inicjałami od 1 lipca 2018 r. ze względu na ochronę danych),
  • sprawom dotyczącym postępowań między osobami fizycznymi a osobami prawnymi, takimi jak spółki, bez nazwy odróżniającej.

Nie nadaje się ich odesłaniom prejudycjalnym, w których nazwa osoby prawnej jest wystarczająco odróżniająca. W tym przypadku nazwa osoby prawnej służy jako nazwa sprawy.

Fikcyjne nazwy to nieistniejące nazwiska. Nie są to prawdziwe nazwiska stron. Tworzy je komputerowy automatyczny generator nazw, który dzieli słowa na sylaby i łączy je losowo.

Cytowanie orzecznictwa sądów UE

Stosowana przez Trybunał metoda cytowania orzecznictwa obejmuje:

  • datę wydania orzeczenia,
  • nazwę sprawy,
  • numer sprawy nadany przez Trybunał,
  •  
  • ECLI (patrz poniżej).

Ta metoda:

  • poprawia dostępność orzeczeń sądowych: każda cytowana pozycja zawiera wszystkie informacje niezbędne do zidentyfikowania orzeczenia,
  • zapewnia większą neutralność językową: format jest spójny we wszystkich językach, co oznacza mniejszą liczbę elementów do tłumaczenia,
  • umożliwia automatyczne wstawianie hiperłączy do ECLI orzeczenia i do odpowiedniego punktu orzeczenia.

ECLI

Przy cytowaniu swoich orzeczeń Trybunał stosuje europejską sygnaturę orzecznictwa („ECLI” – European Case-Law Identifier). Trybunał przypisał ECLI wszystkim orzeczeniom sądów UE i opiniom rzecznika generalnego wydanym od 1954 r.

System ECLI zapewnia jasne i spójne odesłania do orzecznictwa zarówno krajowego, jak i europejskiego. Ułatwia zapoznawanie się z orzeczeniami w całej UE i cytowanie ich.

ECLI zawiera prefiks „ECLI” oraz cztery obowiązkowe elementy:

  1. Kod sądu: państwo członkowskie danego sądu lub trybunału, lub UE w przypadku sądu UE.
  2. Skrót nazwy sądu: sąd, który wydał orzeczenie.
  3. Rok: rok wydania orzeczenia.
  4. Numer porządkowy: wyłączny identyfikator składający się z maksymalnie 25 znaków alfanumerycznych, w formacie nadanym przez każde państwo członkowskie lub sąd UE.

Poszczególne elementy ECLI są oddzielone dwukropkiem („:”).

Na przykład ECLI wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 12 lipca 2005 r. w sprawie Schempp (C‑403/03) wygląda następująco: EU:C:2005:446. Można je rozpisać w taki sposób:

  1. „UE” = orzeczenie wydane przez jeden z sądów UE.
  2. „C” = orzeczenie wydane przez Trybunał Sprawiedliwości.
  3. „2005” = orzeczenie wydane w 2005 r.
  4. „446” = jest to 446. numer ECLI nadany w danym roku.

W przypadku cytowania orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości, Sądu lub Sądu do spraw Służby Publicznej można pominąć przedrostek ECLI przed tymi czterema elementami.