Vertalen en tolken bij het Hof
Artikel 42 van het Reglement voor de procesvoering van het Hof van Justitie
Artikel 42 Taalkundige dienst van het Hof
Het Hof vormt een taalkundige dienst, samengesteld uit deskundigen van genoegzame rechtswetenschappelijke vorming en met een uitgebreide kennis van meerdere officiële talen van het Hof.
Tolken
Bij een volledig meertalig tolkenregime kunnen alle officiële talen worden gesproken en wordt er ook naar al die talen getolkt. In de praktijk is het echter zelden nodig dat van en naar al die talen wordt getolkt. De tolkendienst biedt een dienst „à la carte” aan, die is toegesneden op de werkelijke behoeften. Bij het Hof worden twee tolkmethoden toegepast: simultaan tolken en consecutief tolken.
Bij het simultaan tolken vertalen de tolken ‒ verdeeld over cabines ‒ de pleidooien, vragen en antwoorden die in de zaal door de verschillende deelnemers aan de terechtzitting worden uitgewisseld. Er zijn minimaal twee tolken per cabine, want wegens de intellectuele inspanning die het tolken vereist moeten de tolken elkaar aflossen, zodat er een constant concentratieniveau en daarmee een constante kwaliteit worden gewaarborgd. De kwaliteit van de vertolking hangt voor een groot deel af van de zorgvuldige voorbereiding van elke zaak door de tolken. Dat voorbereidende werk wordt in teamverband verricht, samen met zowel de assistenten die de dossiers en de referentiedocumenten samenstellen als de ondersteunende diensten, met name wanneer er behoefte is aan ondersteuning op het gebied van de terminologie.
De andere tolkmethode, het consecutief tolken, houdt in dat de tolk tijdens de toespraak aantekeningen maakt en later de inhoud ervan weergeeft. Deze techniek wordt vaak gebruikt bij protocollaire evenementen, bezoeken of vernissages.
Tijdens de terechtzittingen vertalen de tolken zo veel mogelijk rechtstreeks uit de taal van de spreker naar hun eigen taal. Soms moet echter worden gekozen voor het zogeheten relaistolken, waarbij niet rechtstreeks uit de taal van de spreker wordt getolkt, maar uit de vertaling die wordt verzorgd door een collega in een andere taalcabine, die wel rechtstreeks uit die taal naar zijn taal kan vertalen.
In beginsel werkt elke tolk alleen in zijn of haar moedertaal. Sommige tolken beheersen een andere taal echter voldoende om erin te kunnen tolken als actieve taal, alsof het hun moedertaal was. Dit wordt „retourtolken” genoemd.
Juridisch vertaalwerk
In het hart van de vertaalwerkzaamheden bij het Hof bevinden zich de juristen-vertalers, dat wil zeggen juristen die in het bezit zijn van een diploma in de rechten van een lidstaat en die bij hun indiensttreding al een goede kennis hebben van minimaal twee andere talen en rechtsstelsels. De juristen-vertalers verrichten een complexe en technische taak: zij krijgen vertaalopdrachten toegewezen waarbij van hen wordt verwacht dat zij een zeer hoog kwaliteitsniveau en een hoog rendement combineren en de deadlines strikt in acht nemen.
Voordat juristen-vertalers met de eigenlijke vertaling aan de slag gaan, moeten zij uitzoeken welk referentiemateriaal relevant is en dit materiaal verzamelen en zodanig bestuderen dat zij een goed inzicht verwerven in de juridische context van de zaak en de relevante terminologie in kaart kunnen brengen. Vrij vertalen is bij het Hof niet aan de orde: de regelgeving, de rechtspraak en de processtukken die direct of indirect worden aangehaald, moeten nauwgezet worden overgenomen. Hetzelfde geldt voor de gebruikte terminologie.
Elke vertaalopdracht gaat in feite gepaard met een geheel van op efficiëntie gerichte maatregelen, gebaseerd op de organisatorische en technische voorbereiding van het werk door de ondersteunende eenheden en het management.
Bij de uitvoering van hun taken passen de juristen-vertalers specifieke methoden en strategieën toe en maken zij steeds vaker gebruik van computerhulpmiddelen, die zij moeten leren benutten zonder verlies van kwaliteit, met name uit het oogpunt van de nauwkeurigheid en de betrouwbaarheid.
De voorkeur gaat nog steeds uit naar een rechtstreekse vertaling, wanneer de vaardigheid daartoe beschikbaar is bij de vertaaleenheden. Met 24 officiële talen zijn er momenteel echter 552 mogelijke talencombinaties. Het was daarom nodig om naast het systeem van rechtstreekse vertalingen een systeem in te voeren waarbij wordt vertaald via een beperkt aantal, op basis van technische criteria gekozen spiltalen. Een spiltaal is een vooraf bepaalde taal waarnaar een tekst wordt vertaald, om vervolgens naar de andere talen te worden vertaald. Elke spiltaaleenheid heeft verschillende talen toegewezen gekregen waaruit in de taal van die eenheid wordt vertaald. Die spilversie zal vervolgens door de andere eenheden worden gebruikt voor de vertaling in de taal van de betrokken eenheid.
Zie ook
>
