Een zaak volgen: welke informatie is openbaar toegankelijk?

Er bestaan specifieke regels voor de manier waarop informatie over zaken bij het Hof van Justitie van de Europese Unie openbaar en toegankelijk wordt gemaakt.

Deze informatie is te vinden

  • in de jurisprudentiedatabank op de website van het Hof
  • in het Publicatieblad van de Europese Unie
  • op de website van het Hof in het onderdeel „Media”

Transparantie is een fundamentele waarde van het Hof, dat daarom zo veel mogelijk informatie over zijn werk wil verstrekken. Over het algemeen is alle voor het publiek toegankelijke informatie over een zaak te vinden in de jurisprudentiedatabank op de website van het Hof. Hierdoor kan de voortgang van de behandeling van een zaak worden gevolgd door alle burgers van de Unie.

Indienen van een zaak

Zaken worden ingediend bij één van de twee griffies. Het Hof van Justitie en het Gerecht hebben namelijk elk een eigen griffie. De griffies zijn het contactpunt voor de procespartijen en de nationale rechters en zijn verantwoordelijk voor het procesbeheer van de zaken.

Wanneer een zaak binnenkomt, kent de griffie er een zaaknummer aan toe en wordt de zaak in het register ingeschreven. De details van de zaak zijn de volgende dag beschikbaar in de jurisprudentiedatabank op de website van het Hof. De volgende informatie is beschikbaar:

  • de namen van de partijen
  • de datum van indiening van het verzoek
  • de procestaal

Naarmate de zaak vordert, wordt er meer informatie toegevoegd. De databank wordt dagelijks bijgewerkt.

Schriftelijke behandeling

Verzoeken om een prejudiciële beslissing

Wanneer een nationale rechter vragen voorlegt aan het Hof en verzoekt om een prejudiciële beslissing, wordt er gecontroleerd of gevoelige persoonsgegevens zijn verwijderd. Het verzoek wordt vervolgens vertaald en gepubliceerd in de jurisprudentiedatabank op de website van het Hof. Er wordt ook een mededeling gepubliceerd in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Partijen bij de nationale zaak, evenals lidstaten en EU-instellingen, kunnen opmerkingen indienen bij het Hof. Die opmerkingen worden openbaar gemaakt nadat de zaak gesloten is, tenzij de auteur ervan hier bezwaar tegen maakt. De opmerkingen worden gepubliceerd op de website van het Hof.

Rechtstreekse beroepen en hogere voorzieningen

De griffie maakt een samenvatting van de vorderingen en argumenten van de partij die de zaak aanhangig maakt (de verzoeker). Deze samenvatting wordt vertaald in alle EU-talen en gepubliceerd in de jurisprudentiedatabank op de website van het Hof. De samenvatting wordt ook gepubliceerd in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Mondelinge behandeling

Terechtzitting

De terechtzittingen vinden in het openbaar plaats in de zittingszalen van het Hof in Luxemburg. In bepaalde zaken worden de terechtzittingen gestreamd op de website van het Hof.

In de regel streamt het Hof van Justitie alle zittingen van het Hof in voltallige zitting of van de Grote kamer. Zittingen van kamers van vijf rechters kunnen bij uitzondering ook worden gestreamd als het Hof dat passend acht.

Het Gerecht streamt zijn zittingen doorgaans niet, maar het kan beslissen om dat wel te doen.

De gerechtelijke kalender van het Hof geeft aan welke zittingen gestreamd zullen worden.

De video’s blijven tot een maand na de zitting online beschikbaar.

In zeer uitzonderlijke gevallen staat het Hof toe dat een terechtzitting, of een deel daarvan, niet in het openbaar maar „met gesloten deuren” plaatsvindt. Dit kan gebeuren in zaken waarbij de nationale veiligheid in het geding is of in zaken waar kinderen bij betrokken zijn.

In sommige rechtstreekse beroepen bij het Gerecht stelt de rechter-rapporteur een document op dat het „rapport ter terechtzitting” wordt genoemd. Daarin worden de feiten van de zaak en de argumenten van de partijen en interveniënten uiteengezet.  Het rapport is in de taal van de zaak op de dag van de zitting op verzoek verkrijgbaar bij de persdienst van het Hof.

Conclusie van de advocaat-generaal

De conclusie van de advocaat-generaal wordt ter openbare terechtzitting voorgelezen. Alle conclusies van de advocaten-generaal van het Hof van Justitie worden op de website van het Hof gestreamd. Sommige conclusies van de advocaten-generaal van het Gerecht worden ook gestreamd.

De conclusie wordt op de dag waarop zij wordt gelezen ook gepubliceerd in de jurisprudentiedatabank op de website van het Hof.

Beraadslaging, redactie en uitspraken

Beraadslaging

Zoals het Statuut van het Hof van Justitie van de Europese Unie voorschrijft, nemen alleen de rechters deel aan de beraadslagingen en zijn deze besprekingen vertrouwelijk.

Uitspraak

Het arrest wordt ter openbare terechtzitting uitgesproken. Alle uitspraken van het Hof van Justitie worden op de website van het Hof gestreamd. Sommige uitspraken van het Gerecht worden ook gestreamd.

Het arrest wordt op de dag van uitspraak beschikbaar gesteld in de jurisprudentiedatabank op de website van het Hof.

De meeste arresten zijn beschikbaar in alle officiële talen van de EU.

Deze arresten worden ook gepubliceerd in de Jurisprudentie, de officiële verzameling van de arresten van het Hof.

Sommige arresten, die van beperkt belang zijn voor iemand die niet rechtstreeks bij de zaak betrokken is, worden niet vertaald. Meer informatie hierover is te vinden op de pagina Taalbeleid op deze websiteWelke besslingen worden in alle talen gepubliceerd?”. De arresten die niet worden vertaald zijn wel beschikbaar in de taal van de zaak en de taal waarin ze worden opgesteld.

Voor alle arresten wordt in het Publicatieblad van de Europese Unie een mededeling gepubliceerd.

Beschikkingen

Nadat een beschikking is meegedeeld aan de betrokken partijen, wordt deze beschikbaar gesteld in de jurisprudentiedatabank op de website van het Hof.

In het geval van beschikkingen waarmee een zaak wordt afgesloten, wordt er ook een mededeling gepubliceerd in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Persberichten

De persdienst van het Hof publiceert persberichten over bepaalde conclusies, arresten en beschikkingen.

In ongeveer 10 % van de zaken verschijnt er een persbericht. In principe komt er een persbericht over alle arresten van de Grote kamer en de voltallige zitting van het Hof van Justitie en over alle arresten van de Grote kamer van het Gerecht.

Persberichten betreffen meestal kwesties die veel media-aandacht krijgen en worden op de dag van de uitspraak in een aantal of zelfs alle EU-talen beschikbaar gesteld. Ze zijn te vinden onder „Media” rechts bovenaan op de site.

Journalisten kunnen in elk stadium van een zaak contact opnemen met de persdienst van het Hof. De persambtenaren verstrekken graag informatie en uitleg over de uitspraken en de werkwijze van het Hof.

Samenvattingen

Het Hof maakt ook samenvattingen van zijn belangrijkste arresten. Samenvattingen zijn langer en gedetailleerder dan persberichten en zijn bedoeld voor een juridisch publiek.

Ze worden meestal op de dag van de uitspraak gepubliceerd.

Zie eveneens