Wydział Projektów i Koordynacji Terminologicznej
Wydział Projektów i Koordynacji Terminologicznej zajmuje się głównie wielojęzyczną terminologią prawnoporównawczą i nadzoruje jej stosowanie w Trybunale.
W praktyce dział ten definiuje i koordynuje projekty terminologiczne oraz wdraża procedury i mechanizmy mające na celu poprawę ogólnej jakości tekstów. Swoją pracą wspiera wszystkie służby Trybunału z ich różnymi potrzebami – od tłumaczeń pisemnych i konferencyjnych, przez redagowanie tekstów, po porównywanie aktów i pojęć prawnych.
Wstępnie przetwarza dokumenty, aby ułatwić prawnikom lingwistom, tłumaczom konferencyjnym i osobom redagującym dokumenty w postępowaniach sądowych zrozumienie pojęć zawartych w dokumentach prawnych przedkładanych Trybunałowi. Zrozumienie pojęć zawartych w oryginalnych tekstach pomaga pracownikom Trybunału w tłumaczeniu, sporządzaniu notatek i pisaniu orzeczeń.
Wydział koordynuje również prace grupy roboczej ds. terminologii prawnej w ramach Sieci Sądowej Unii Europejskiej.
Czym jest wielojęzyczna terminologia prawnoporównawcza?
Zrozumienie tekstów prawnych i posługiwanie się nimi w pracy to duże wyzwanie – zwłaszcza w UE, gdzie obok unijnego systemu prawnego współistnieje 27 krajowych systemów prawnych i gdzie funkcjonują 24 języki urzędowe. Każdy z tych systemów prawnych rozwijał się niezależnie, wytwarzając własne pojęcia, idee i terminologię. Nawet jeśli niektóre systemy prawne posługują się tym samym językiem, znaczenie pewnych występujących w nich terminów może się różnić. Zdarza się też, że jeden system prawny posługuje się terminem, który nie ma bezpośredniego odpowiednika w innych systemach albo w ogóle w nich nie istnieje.
Przetłumaczony wyrok musi być zrozumiały nie tylko pod względem językowym, ale także prawnym – w kontekście wszystkich krajowych systemów prawnych. Oznacza to, że przekład powinien dotyczyć nie tylko słów zawartych w wyrokach, ale też samych idei i pojęć.
W rezultacie jednym z kluczowych wyzwań w tym środowisku pracy jest zrozumienie terminologii stosowanej w dokumentach przedkładanych Trybunałowi Sprawiedliwości i Sądowi. Kolejnym zaś – znalezienie najlepszego sposobu wyrażenia pojęcia prawnego, dla którego w języku docelowym nie ma bezpośredniego odpowiednika ani odpowiedniego słowa.
Do tego właśnie służy wielojęzyczna terminologia prawnoporównawcza.
Wydział Projektów i Koordynacji Terminologicznej współpracuje z kolegami z całego Trybunału w celu wypracowania wiarygodnej i właściwej terminologii prawnej, aby uczynić orzecznictwo bardziej przystępnym i zrozumiałym we wszystkich językach UE. Wyniki studiów i dyskusji na temat podobieństw i różnic między systemami prawnymi są przechowywane we wspólnej bazie danych. Udany przekład krajowego pojęcia prawnego – zwłaszcza będący wynikiem szczegółowych porównań prawnych – zostaje zapisany wraz ze wszystkimi przydatnymi informacjami w jasny i uporządkowany sposób. Dzięki prowadzeniu rejestru tych badań istnieje trwały ślad prac, a terminologia pozostaje przez cały czas spójna.
Dlaczego wielojęzyczna terminologia prawnoporównawcza jest ważna?
Prowadzenie rejestru wyników szczegółowych badań prawnych przeprowadzanych przez prawników lingwistów, terminologów i innych pracowników zapewnia jednolite i spójne stosowanie terminów.
Informacje są gromadzone i przechowywane w terminologicznej bazie danych, składającej się z rekordów, z których każdy przedstawia pojedyncze pojęcie prawne. Pomaga to prawnikom, tłumaczom pisemnym i konferencyjnym oraz obywatelom:
- zrozumieć dane pojęcie;
- umieścić pojęcie w jasnym kontekście;
- dowiedzieć się, czy dane pojęcie istnieje w innych systemach prawnych i jakie terminy są używane do jego wyrażenia;
- zidentyfikować pochodzenie terminu;
- uzyskać dostęp do różnych odniesień i przykładów użycia danego terminu;
- zorientować się, jakie pułapki lub problemy mogą być związane z danym terminem.
Zarządzanie wielojęzyczną terminologią prawnoporównawczą i wstępne przetwarzanie pomagają zrobić użytek z badań przeprowadzonych przez pracowników Trybunału. Zapewnia to spójne stosowanie terminologii w różnych dokumentach, zarówno w ramach tej samej sprawy, jak i w dłuższej perspektywie czasowej, a także poprawia ogólną jakość dokumentów Trybunału. Przyspiesza również i usprawnia proces tłumaczenia, obniżając zarazem jego koszty.
Dostęp do wielojęzycznej terminologii prawnoporównawczej Trybunału za pośrednictwem IATE
Wielojęzyczna terminologia prawnoporównawcza Trybunału jest publicznie dostępna za pośrednictwem międzyinstytucjonalnej bazy danych o nazwie Interaktywna Terminologia dla Europy, czyli IATE.
Każdy rekord zawiera informację o instytucji lub organie UE, który go utworzył. Użytkownicy mogą zatem przeszukiwać wszystkie rekordy lub zawęzić wyszukiwanie do terminów opracowanych przez Trybunał, korzystając z opcji wyszukiwania rozszerzonego.
Aby zapoznać się z wielojęzyczną terminologią prawnoporównawczą Trybunału, można:
W razie innych pytań albo w celu skontaktowania się z Wydziałem Projektów i Koordynacji Terminologicznej można wysłać e-mail na adres terminologie@curia.europa.eu.
