Główną rolą Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej jest zapewnienie jednolitego stosowania i poszanowania prawa UE w całej Unii. W wielu swych wczesnych wyrokach Trybunał ustanowił najważniejsze zasady, które ukształtowały unijne prawo. Wyroki te były potrzebne, aby rozwiązać rzeczywiste problemy, z jakimi ludzie borykali w życiu i którym firmy stawiały czoła przy prowadzeniu swoich interesów.

W szeregu przełomowych orzeczeń wydanych na przestrzeni swojego istnienia Trybunał wzmocnił skuteczność unijnego prawa i prawa obywateli UE.

Unia Europejska występuje przeciwko dyskryminacji w różnych jej postaciach, a Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej odgrywa kluczową rolę w stosowaniu unijnych przepisów przeciwko dyskryminacji w konkretnych życiowych sytuacjach. Trybunał objaśnia w swoich wyrokach prawa pracowników i sprawia, że przepisy sprzeciwiające się dyskryminacji ze względu na religię, pochodzenie etniczne czy niepełnosprawność stosuje się jednolicie i prawidłowo w całej Unii. Dostarcza on też jasnych rozstrzygnięć prawnych w innych sytuacjach życiowych, w których może dochodzić do dyskryminacji ze względu na płeć lub pochodzenie etniczne.

Prawo UE zapewnia konsumentom bardzo dobrą ochronę, mającą im gwarantować uczciwe traktowanie w kontaktach z przedsiębiorcami – zwłaszcza w obszarach takich jak umowy, bezpieczeństwo produktów i jasne informowanie. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wielokrotnie odgrywał kluczową rolę w objaśnianiu i wzmacnianiu tej ochrony. Począwszy od ochrony konsumentów przed nieuczciwymi warunkami umownymi, aż po ochronę ich praw podczas zakupów w Internecie, Trybunał pomaga w kształtowaniu i egzekwowaniu praw konsumentów w całej Unii.

Prawo Unii wymaga równego traktowania kobiet i mężczyzn w miejscu pracy. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej stosuje tę zasadę w rozpatrywanych przez siebie sprawach od ponad 50 lat. Sprawy te dotyczyły zasadniczych kwestii, w tym równości płci w miejscu pracy, równości płacy i świadczeń pieniężnych oraz zwalniania pracownic z powodu ciąży. Poprzez swoje orzecznictwo Trybunał ukształtował sposób interpretacji i stosowania unijnych przepisów w celu ochrony osób przed dyskryminacją ze względu na płeć.  

Na przestrzeni lat Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej odgrywał kluczową rolę w kształtowaniu prawnych uwarunkowań sportu. Orzekał w sprawach dotyczących swobodnego przepływu sportowców, prawa konkurencji czy transmisji sportowych. Swymi przełomowymi wyrokami, w tym wyrokiem w sprawie Bosman, Trybunał wpłynął na sposób organizacji sportu, traktowania sportowców i śledzenia wydarzeń sportowych w całej Europie.

Dostęp do szkolnictwa wyższego, dofinansowanie studiów za granicą, rozstrzygnięcie, które krajowe zasady finansowania studiów dotyczą dzieci pracowników transgranicznych: Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wielokrotnie orzekał we wszystkich tych kwestiach. Rozstrzygając takie sprawy, Trybunał pomaga w rozwiązywaniu problemów młodych ludzi wyjeżdżających na studia na obszarze Unii i zapewnia sprawiedliwe traktowanie w dostępie do edukacji.

Własność intelektualna odgrywa ważną rolę w życiu gospodarczym Unii Europejskiej, co widać zwłaszcza w przypadku używania znaków towarowych i wzorów. Znaki towarowe umożliwiają firmom ochronę ich marek, a konsumentom – ustalenie pochodzenie towaru lub usługi. Od połowy lat 90. znaki towarowe można rejestrować i chronić na poziomie UE. Jednak pod unijnym znakiem towarowym nie da się zastrzec wszystkiego, ponieważ mogłoby to kolidować z prawami innych osób.

Ochrona może zostać również przyznana wzorom, które są nowatorskie i mają indywidualny charakter.

W sporach o to, co podlega ochronie, Sąd Unii Europejskiej interpretuje i stosuje unijne prawo znaków towarowych i wzorów.