Citations Jardin
LU
1
Seng Sprooch mat hire friemen Téin,
D’Gemittlechkeet déi mécht se schéin.
Μιλά, κι η γλώσσα του παράξενα ηχεί,
μα αγαλλιάζει κι όλη η ομορφιά ειν’ εκεί.
Michel Lentz, De Feierwon
2
A rondëmmer bis un d’Grenzen,
d’ganzegt Ländchen nur ee Gaart.
Τα σύνορα μια αυλόπορτα
κι η χώρα μας κηπάκος.
Poutty Stein, Lëtzebuerg
BG
3
Намериха решението, но то бе написано на непознат език.
Βρήκαν την απάντηση, μα ήταν γραμμένη σε άγνωστη γλώσσα.
Венцеслав Константинов (Ventseslav Konstantinov), „Тайният живот на дъжда“, 2012 г.
4
Езикът на един народ е най-великото негово дело. Той е сложното живо оръдие за всестранно напредване.
Το μεγαλύτερο επίτευγμα ενός λαού είναι η γλώσσα του. Το ζωντανό αυτό λεπτούργημα είναι το εργαλείο για κάθε πρόοδο.
Кирил Христов (Kiril Hristov), сп. „Родна реч”, 1938 г.
ES
5
El traductor es un escritor privilegiado que tiene la oportunidad de reescribir obras maestras en su propia lengua.
Ο μεταφραστής είναι ένας προνομιούχος συγγραφέας που έχει την ευκαιρία να ξαναγράψει αριστουργήματα στη γλώσσα του.
Javier Marías
6
La traducción es una de las poquísimas actividades humanas donde lo imposible ocurre por principio.
Η μετάφραση είναι μία από τις ελάχιστες ανθρώπινες δραστηριότητες όπου το αδύνατο συμβαίνει σαν να είναι κάτι φυσικό.
Mariano Antolín Rato
CS
7
Jazyk není jen ozdobou a přívěskem lidské skutečnosti: je jejím základem.
Η γλώσσα δεν είναι απλώς ένα εξάρτημα της ανθρώπινης ύπαρξης: είναι το ίδιο της το θεμέλιο.
Václav Jamek, O patřičnosti v jazyce, Nakladatelství Franze Kafky, Praha, 1998, p. 191
8
Jazyk nám ustavičně artikuluje svět. Vidíme svět skrze jazyk.
Η γλώσσα διαρκώς αρθρώνει τον κόσμο για χάρη μας. Βλέπουμε τον κόσμο μέσα από τη γλώσσα.
Jan Patočka, ≃ 1975 (Tělo, společenství, jazyk, svět, Praha, Oikoymenh, 1995, p. 130)
DA
9
Mit modersmål. Du dyrebare Tolk for mine Tanker.
Μητρική μου γλώσσα. Πολύτιμη εσύ ερμηνεύτρια των σκέψεών μου.
Steen Steensen Blicher, Mit Modersmaal, 1840
10
Du danske sprog, du er min Moders Stemme.
Εσύ δανική γλώσσα, εσύ είσαι της μητέρας μου η φωνή.
Hans Christian Andersen, I Danmark er jeg Født, 1850
DE
11
Mit jeder Sprache mehr, die Du erlernst,
befreist Du einen bis daher in dir gebundnen Geist.
Η κάθε νέα γλώσσα που ο ίδιος κατακτάς,
ελευθερώνει πνεύμα που μέσα σου κρατάς.
Friedrich Rückert, Die Weisheit des Brahmanen, Gedicht Nr. 297 aus der Sammlung (1836-1839)
12
Durch die Mannigfaltigkeit der Sprachen
wächst unmittelbar für uns der Reichtum der Welt.
Η πολλαπλότητα των γλωσσών είναι πηγή πλούτου για τον κόσμο μας.
Wilhelm von Humboldt, Wert und Ehre Deutscher Sprache, Hrsg. H. v. Hofmannsthal
ET
13
Kas siis selle maa keel laulu tuules ei või
taevani tõustes üles igavikku omale otsida?
Δεν μπορεί άραγε η γλώσσα ετούτης της γης, ταξιδεύοντας με αυτόν τον μαγεμένο άνεμο, να φτάσει στα ουράνια την επιδίωξη του αιώνιου;
Kristjan Jaak Peterson, Luuletus « Kuu ». 1818
14
Keel on võimas realiteet
ja keelesugulus äratab tugevaid tundeid.
Η γλώσσα είναι μια ισχυρή πραγματικότητα και οι γλωσσικοί δεσμοί δημιουργούν έντονα συναισθήματα.
Lennart Meri, Hõbevalgem, 1976
EL
15
Θαμνώδη ρήματα και φύλλα καταπράσινα της γλώσσας.
Νίκος Καρούζος (Nikos Karouzos), Ο ακέραιος κυρ’ Αλέξανδρος, εκδ. Εγνατία, 1974
16
Μήγαρις έχω άλλο στο νου μου πάρεξ ελευθερία και γλώσσα;
Διονύσιος Σολωμός (Dionysios Solomos), «Διάλογος» (περ. 1824), Άπαντα, 2ος τόμος, εκδ. Ίκαρος, 1986
EN
17
If you have the words, there's always a chance that you'll find the way.
Αν έχεις τις λέξεις, υπάρχει πάντα πιθανότητα να βρεις και τον δρόμο.
Seamus Heaney, Stepping stones: interviews with Seamus Heaney, Dennis O’Driscoll, 2008
18
The world is not real for me until it has been pushed through the mesh of language.
Ο κόσμος, για μένα, δεν είναι πραγματικός παρά μόνο απ’ τη στιγμή που θα περάσει μέσα απ’ το κόσκινο της γλώσσας.
John Banville, Interviewed by Belinda McKeon - The Art of Fiction No 200. - The Paris Review, Issue 188 Spring 2009
FR
19
La traduction ne se contente pas d’être un mariage. Elle doit être un mariage d’amour.
Η μετάφραση δεν φτάνει να είναι απλώς ένας γάμος. Πρέπει να είναι γάμος από έρωτα.
Jean Cocteau, Journal d’un inconnu, p. 121
20
La pensée de l’auteur gagne à passer d’un idiome dans l’autre.
Η σκέψη του συγγραφέα κερδίζει καθώς περνάει απ’ τη μια γλώσσα στην άλλη.
Théophile Gautier, Portraits contemporains, « Baudelaire »
GA
21
Cuirim mo dhóchas ar snámh
i mbáidín teangan faoi mar a leagfá naíonán i gcliabhán
Βάζω την ελπίδα μου να επιπλέει
Μέσα σ’ ένα μικρό καράβι γλώσσας
Όπως θα ’βαζε κανείς ένα παιδί σε μια ψάθινη κούνια.
Nuala Ní Dhomhnaill, Ceist na teangan, Pharaoh’s Daughter, Nuala Ní Dhomhnaill, The Gallery Press, 1990
22
Beatha teanga í a labhairt.
Μια γλώσσα ζει όταν μιλιέται.
Παροιμία
HR
23
Po jeziku dok te bude,
I glavom će tebe biti!
Εκεί όπου μπορείς να φτάσεις με τη γλώσσα, μπορείς να φτάσεις και με το μυαλό.
Petar Preradović, Rodu o jeziku, 1860.
24
Jezik je disanje tajno
i draga duboka jeka.
Η γλώσσα είναι μια κρυφή αναπνοή,
μια πολύτιμη και βαθιά ηχώ.
Vesna Parun, Ja tjeram krdo riječi, Pjesme, Matica Hrvatska, Zagreb, 1963. p. 15.
IT
25
Tradurre significa diventare anche l’altro pur restando noi stessi e farlo diventare noi.
Μεταφράζω σημαίνει γίνομαι λίγο ο άλλος ενώ παραμένω ο εαυτός μου και κάνω τον άλλον να γίνεται λίγο εγώ.
Claudio Magris, Corriere della Sera, 8 luglio 2020
26
La lingua dell’Europa è la traduzione.
Η γλώσσα της Ευρώπης είναι η μετάφραση.
Umberto Eco, Dire quasi la stessa cosa
LV
27
Bet es jau tieši gāju vārdu meklēt
Όμως αυτό που έψαχνα ήταν απλώς μια λέξη
Ojārs Vācietis, Ex libris : dažādu gadu dzejoļi / Ojārs Vācietis; sastādījusi Vija Kaņepe; priekšvārdu sarakstījusi Anna Rancāne; māksliniece Maija Dragūne. Rīga : Liesma, 1988.
28
Doma ir sakne, kas zemē stiedz,
Viņas uzplaucis brīnišķais zieds: izsacīts vārds.
Η σκέψη είναι η ρίζα που χώνεται στο έδαφος,
Το θαυμάσιο λουλούδι της άνθισε: μια λέξη ειπωμένη.
Aspazija, Lirika; sakārtojuši un priekšvārdu sarakstījuši Ilgonis Bērsons un Jānis Lūsis; mākslinieks Zigurds Zuze. Rīga : Latvijas valsts izdevniecība, 1956.
LT
29
Kalba yra bendras meilės ryšys, vienybės motina, pilietiškumo tėvas, […].
Η γλώσσα είναι ο κοινός δεσμός της αγάπης, η μητέρα της ενότητας, ο πατέρας του πολίτη, […].
Mikalojus Daukša, „Prakalba į malonųjį skaitytoją“, 1599 m.
30
Tautos kalboje yra išdėta visa jos prigimtis - istorija, būdo ypatybės, siela, dvasia.
Η γλώσσα ενός λαού εμπεριέχει ολόκληρη τη φύση του - την ιστορία, τα ήθη, την ψυχή, το πνεύμα του.
Jonas Jablonskis, Jablonskio raštai V t., Kaunas 1936
HU
31
A nyelv él, lüktet, fejlődik. Folyton-folyvást növekszik, mint az eleven köntös.
Η γλώσσα ζει, πάλλεται, αναπτύσσεται. Μακραίνει συνεχώς σαν ζωντανός μανδύας.
Dezső Kosztolányi, Ábécé a nyelvről és a lélekről, 1927
32
Idő van a szavakban, a mi időnk, a használóké, a mi történelmünk, mi magunk.
Οι λέξεις κλείνουν μέσα τους όλες τις εποχές, τη δική μας εποχή, την εποχή εκείνων που τις είπαν, την ιστορία, εμάς τους ίδιους.
Péter Esterházy, A szavak csodálatos életéből, 2003
MT
33
Malli taqra u tikteb bi lsienek tħossok minnufih tistenbaħ, billi tiftaħ għajnejk u tara dawl ġdid.
Με το που γράφεις και διαβάζεις στη γλώσσα σου, το πνεύμα σου αφυπνίζεται, ανοίγεις τα μάτια κι αντικρίζεις ένα νέο φως.
Mikiel Anton Vassalli, A letter on the eligibility of the Maltese dialect as a written medium of instruction in the government primary schools, 1841, Antoloġija ta‘ proża Maltija, ed. Ġużé Aquilina (1980, p. 11)
34
Kull sillaba kejjilt bir-riga tiegħi, insiġt flimkien
l-aċċenti f’melodija u lsieni nħall. Qallibt il-lingwi kollha.
Μέτρησα κάθε συλλαβή με τον κανόνα μου, συνέθεσα τους τόνους σε μια μελωδία και η γλώσσα μου κύλησε ελεύθερα. Πέρασα παράφορα μέσα από κάθε γλώσσα.
Oliver Friggieri, Qawsalla, 1990, Il-Poeżiji Miġbura (Mireva Publications, 2002, p. 414)
NL
35
Overwogen taalgebruik verrijkt het leven.
Η καλοζυγισμένη χρήση της γλώσσας πλουτίζει τη ζωή.
Drs. P (Heinz H. Polzer)
36
Taal is de uitdrukking van cultuur. Zonder goed onderhoud van de taal verschraalt het denken.
Η γλώσσα είναι η έκφραση του πολιτισμού. Αν δεν διατηρηθεί σωστά, η σκέψη ατονεί.
Hella S. Haasse
PL
37
Ile kto języków posiada,
tylekroć zmnożył w sobie człowieka.
Όσες γλώσσες κατέχει κανείς, τόσο πολλαπλασιάζει τον άνθρωπο μέσα του.
Karol Libelt, «O miłości ojczyzn», 1844 (wydanie lwowskie z 1924)
38
Ten, kto wyraża się słowem, co chwila odradza się na nowo.
Εκείνος που εκφράζεται με τον λόγο ξαναγεννιέται κάθε στιγμή απ’ την αρχή.
Witold Gombrowicz, Dziennik (1957-1961)
PT
39
Enquanto há línguas, há esperança.
Όσο υπάρχουν γλώσσες, υπάρχει ελπίδα.
Vasco Graça Moura, entrevista, « Diário de Notícias », 2018
40
Os escritores fazem as literaturas nacionais e os tradutores fazem a literatura universal.
Η λογοτεχνία κάθε χώρας είναι δημιούργημα των συγγραφέων της και η παγκόσμια λογοτεχνία δημιούργημα των μεταφραστών.
José Saramago, Gómez Aguillera, F (Org) (2010) José Saramago nas suas Palavras, Editorial Caminho
RO
41
Limba este întâiul mare poem al unui popor.
Η γλώσσα είναι το πρώτο μεγάλο ποίημα που γράφει ένας λαός.
Lucian Blaga,Elanul insulei, Editura Dacia, Cluj-Napoca, 1977, p. 251
42
Nu noi suntem stăpânii limbei, ci limba e stăpâna noastră.
Δεν είμαστε εμείς οι αφέντες της γλώσσας, η γλώσσα είναι ο αφέντης μας.
Mihai Eminescu, Fragmentarium, Bucureşti, 1981, p. 241
SK
43
Jazyky by ľuďom mali pomáhať v komunikácii a nie ich vzájomne oddeľovať.
Οι γλώσσες θα έπρεπε να βοηθούν τους ανθρώπους να επικοινωνούν και όχι να τους διχάζουν.
Milan Hodža, HODŽA, M.: Federácia v strednej Európe. Bratislava: Kaligram, 1997, p. 238
44
Jazyk nevyhnutne ovplyvňuje naše myslenie a jeho prostredníctvom aj naše vnímanie.
Η γλώσσα, μοιραία, επιδρά στη σκέψη μας και, μέσω αυτής, στην αντίληψή μας.
Pavel Vilikovský, VILIKOVSKÝ, P.: Preklad ako tvorba. Bratislava : Slovenský spisovateľ, 1984, p. 13
SL
45
Prevajalci zidajo mostove med narodi […], s svojim delom služijo globoki mednarodni misli.
Οι μεταφραστές χτίζουν γέφυρες ανάμεσα στα έθνη […], με τη δουλειά τους υπηρετούν την πανανθρώπινη σκέψη.
Fran Albreht, Cary, Edmond, (ed.), Quality in Translation (Proceedings of the IIIrd Congress of the International Federation of Translators, Bad Godesberg, 1959), Pergamon Press, Oxford, 1963
46
Prevajalci lovimo odseve […] reke besed, odmeve njenega žuborenja, pri njenem čistem izviru, v njenem izvirniku.
Εμείς οι μεταφραστές συλλαμβάνουμε […] τις αντανακλάσεις του ποταμού των λέξεων, την ηχώ που κάνει το κελάρυσμά του, στην πιο πηγαία μορφή του, στο πρωτότυπό του.
Boris A. Novak, 2011, Salto Immortale, Študije o prevajanju poezije, Prva knjiga, Založba ZRC, ZRC SAZU, Ljubljana, 2011 (p. 14)
FI
47
Äidinkieli on ääretön ja uskoni siihen pohjaton.
Η μητρική γλώσσα δεν έχει αρχή ούτε τέλος και η πίστη μου σε αυτή δεν γνωρίζει όρια.
Tarja Roinila, «Runon sielu ja runon ruumis». Tuli&Savu 4/2016
48
Kääntämisen ihme on kahden, toisilleen vieraan kielen dialogissa ja hankauksessa
Το θαύμα της μετάφρασης γεννιέται από τον διάλογο και την τριβή ανάμεσα σε δύο γλώσσες ξένες μεταξύ τους.
Mika Kukkonen, Samat sanat, Teos, 2022
SV
49
Språkens fotspår bildar ett myllrande mönster som fyller hela mänsklighetens historia.
Τα ίχνη που αφήνουν οι γλώσσες σχηματίζουν μυριάδες αποτυπώματα που γεμίζουν όλη την ιστορία της ανθρωπότητας.
Sverker Johansson, På vandring i språkens fotspår, 2022
50
Att översätta är inte bara ett hantverk. Det är också konsten att kunna skriva. Och lyssna.
Η μετάφραση δεν είναι απλώς ένα επάγγελμα. Είναι επίσης η τέχνη της γραφής. Και της ακοής.
Lars Erik Blomqvist & Mats Löfgren, Något att orda om: tankar kring konsten att översätta, éd. Norstedts 1997
