Citations Jardin
LU
1
Seng Sprooch mat hire friemen Téin,
D’Gemittlechkeet déi mécht se schéin.
Zijn taal met haar vreemde klanken,
De genoeglijkheid maakt ze mooi.
Michel Lentz, De Feierwon
2
A rondëmmer bis un d’Grenzen,
d’ganzegt Ländchen nur ee Gaart.
En rondom, tot aan de grenzen,
heel dit landje één grote tuin.
Poutty Stein, Lëtzebuerg
BG
3
Намериха решението, но то бе написано на непознат език.
Zij hadden de oplossing gevonden, maar deze was geschreven in een onbekende taal.
Венцеслав Константинов (Ventseslav Konstantinov), „Тайният живот на дъжда“, 2012 г.
4
Езикът на един народ е най-великото негово дело. Той е сложното живо оръдие за всестранно напредване.
De grootste prestatie van een volk is zijn taal. Zij is het complexe en levende instrument van universele vooruitgang.
Кирил Христов (Kiril Hristov), сп. „Родна реч”, 1938 г.
ES
5
El traductor es un escritor privilegiado que tiene la oportunidad de reescribir obras maestras en su propia lengua.
Een vertaler is een schrijver die het voorrecht heeft om meesterwerken te herschrijven in zijn eigen taal.
Javier Marías
6
La traducción es una de las poquísimas actividades humanas donde lo imposible ocurre por principio.
Vertalen is een van de zeldzame activiteiten van de mens waarbij het onmogelijke vanzelfsprekend is.
Mariano Antolín Rato
CS
7
Jazyk není jen ozdobou a přívěskem lidské skutečnosti: je jejím základem.
Taal is niet louter een accessoire van het menselijke bestaan, ze is het fundament ervan.
Václav Jamek, O patřičnosti v jazyce, Nakladatelství Franze Kafky, Praha, 1998, p. 191
8
Jazyk nám ustavičně artikuluje svět. Vidíme svět skrze jazyk.
Taal verwoordt voortdurend de wereld voor ons. Wij zien de wereld door middel van taal.
Jan Patočka, ≃ 1975 (Tělo, společenství, jazyk, svět, Praha, Oikoymenh, 1995, p. 130)
DA
9
Mit modersmål. Du dyrebare Tolk for mine Tanker.
Mijn moedertaal. Jij bent de dierbare tolk van mijn gedachten.
Steen Steensen Blicher, Mit Modersmaal, 1840
10
Du danske sprog, du er min Moders Stemme.
Jij, Deense taal, jij bent de stem van mijn moeder.
Hans Christian Andersen, I Danmark er jeg Født, 1850
DE
11
Mit jeder Sprache mehr, die Du erlernst,
befreist Du einen bis daher in dir gebundnen Geist.
Met elke taal die je leert, bevrijd je een geest die in jou gevangen zat.
Friedrich Rückert, Die Weisheit des Brahmanen, Gedicht Nr. 297 aus der Sammlung (1836-1839)
12
Durch die Mannigfaltigkeit der Sprachen
wächst unmittelbar für uns der Reichtum der Welt.
Door de verscheidenheid aan talen neemt voor ons de rijkdom van de wereld onmiddellijk toe.
Wilhelm von Humboldt, Wert und Ehre Deutscher Sprache, Hrsg. H. v. Hofmannsthal
ET
13
Kas siis selle maa keel laulu tuules ei või
taevani tõustes üles igavikku omale otsida?
Kan onze landstaal dan niet
in de wind der gedichten
naar de hemel opstijgen en
de eeuwigheid verwerven?
Kristjan Jaak Peterson, Luuletus « Kuu ». 1818
14
Keel on võimas realiteet
ja keelesugulus äratab tugevaid tundeid.
Taal is een krachtige realiteit, en de verwantschap tussen talen roept sterke gevoelens op.
Lennart Meri, Hõbevalgem, 1976
EL
15
Θαμνώδη ρήματα και φύλλα καταπράσινα της γλώσσας.
Struiken van werkwoorden en welig groen gebladerte van taal.
Νίκος Καρούζος (Nikos Karouzos), Ο ακέραιος κυρ’ Αλέξανδρος, εκδ. Εγνατία, 1974
16
Mήγαρις έχω άλλο στο νου μου πάρεξ ελευθερία και γλώσσα;
Heb ik nog iets anders in gedachten dan, dan vrijheid en taal?
Διονύσιος Σολωμός (Dionysios Solomos), «Διάλογος» (περ. 1824), Άπαντα, 2ος τόμος, εκδ. Ίκαρος, 1986
EN
17
If you have the words, there's always a chance that you'll find the way.
Als je de woorden hebt, is er altijd een kans dat je de weg vindt.
Seamus Heaney, Stepping stones: interviews with Seamus Heaney, Dennis O’Driscoll, 2008
18
The world is not real for me until it has been pushed through the mesh of language.
De wereld is voor mij pas echt als hij door de mazen van de taal is geduwd.
John Banville, Interviewed by Belinda McKeon - The Art of Fiction No 200. - The Paris Review, Issue 188 Spring 2009
FR
19
La traduction ne se contente pas d’être un mariage. Elle doit être un mariage d’amour.
Een vertaling mag niet zomaar een huwelijk zijn; het moet een huwelijk uit liefde zijn.
Jean Cocteau, Journal d’un inconnu, p. 121
20
La pensée de l’auteur gagne à passer d’un idiome dans l’autre.
De gedachten van de schrijver hebben baat bij de overgang van de ene taal naar de andere.
Théophile Gautier, Portraits contemporains, « Baudelaire »
GA
21
Cuirim mo dhóchas ar snámh
i mbáidín teangan faoi mar a leagfá naíonán i gcliabhán
Ik laat mijn hoop drijven
in een bootje van taal,
zoals je een kindje zou leggen in een wieg
aaneengeweven van irisbladeren
Nuala Ní Dhomhnaill, Ceist na teangan, Pharaoh’s Daughter, Nuala Ní Dhomhnaill, The Gallery Press, 1990
22
Beatha teanga í a labhairt.
Taal leeft door haar te spreken.
Spreekwoord
HR
23
Po jeziku dok te bude,
I glavom će tebe biti!
Zolang je volhardt in taal, zul je zegevieren in je geest.
Petar Preradović, Rodu o jeziku, 1860.
24
Jezik je disanje tajno
i draga duboka jeka.
Taal is een geheime adem,
een dierbare, diepe echo.
Vesna Parun, Ja tjeram krdo riječi, Pjesme, Matica Hrvatska, Zagreb, 1963. p. 15.
IT
25
Tradurre significa diventare anche l’altro pur restando noi stessi e farlo diventare noi.
Vertalen betekent de ander worden zonder jezelf te verliezen, en de ander jezelf laten worden.
Claudio Magris, Corriere della Sera, 8 luglio 2020
26
La lingua dell’Europa è la traduzione.
Vertaling is de taal van Europa.
Umberto Eco, Dire quasi la stessa cosa
LV
27
Bet es jau tieši gāju vārdu meklēt
Ik wilde alleen maar het woord zoeken.
Ojārs Vācietis, Ex libris : dažādu gadu dzejoļi / Ojārs Vācietis; sastādījusi Vija Kaņepe; priekšvārdu sarakstījusi Anna Rancāne; māksliniece Maija Dragūne. Rīga : Liesma, 1988.
28
Doma ir sakne, kas zemē stiedz,
Viņas uzplaucis brīnišķais zieds: izsacīts vārds.
De gedachte is de wortel die zich in de grond boort,
haar prachtige bloem ontvouwt zich tot een gesproken woord.
Aspazija, Lirika; sakārtojuši un priekšvārdu sarakstījuši Ilgonis Bērsons un Jānis Lūsis; mākslinieks Zigurds Zuze. Rīga : Latvijas valsts izdevniecība, 1956.
LT
29
Kalba yra bendras meilės ryšys, vienybės motina, pilietiškumo tėvas, […].
Taal is de gemeenschappelijke band van de liefde, de moeder van de eenheid, de vader van het burgerschap, […].
Mikalojus Daukša, „Prakalba į malonųjį skaitytoją“, 1599 m.
30
Tautos kalboje yra išdėta visa jos prigimtis - istorija, būdo ypatybės, siela, dvasia.
De taal van een volk omvat zijn ganse aard – zijn geschiedenis, zijn levenswijze, zijn ziel, zijn geest.
Jonas Jablonskis, Jablonskio raštai V t., Kaunas 1936
HU
31
A nyelv él, lüktet, fejlődik. Folyton-folyvást növekszik, mint az eleven köntös.
Taal leeft, pulseert, evolueert. Zij groeit onophoudelijk, als een levend gewaad.
Dezső Kosztolányi, Ábécé a nyelvről és a lélekről, 1927
32
Idő van a szavakban, a mi időnk, a használóké, a mi történelmünk, mi magunk.
Woorden omvatten een tijd, onze tijd, de tijd van de sprekers, ze zijn een weerspiegeling van onze geschiedenis en van onszelf.
Péter Esterházy, A szavak csodálatos életéből, 2003
MT
33
Malli taqra u tikteb bi lsienek tħossok minnufih tistenbaħ, billi tiftaħ għajnejk u tara dawl ġdid.
Lezen en schrijven in je eigen taal doet je ontwaken en opent je ogen voor nieuwe horizonten.
Mikiel Anton Vassalli, A letter on the eligibility of the Maltese dialect as a written medium of instruction in the government primary schools, 1841, Antoloġija ta‘ proża Maltija, ed. Ġużé Aquilina (1980, p. 11)
34
Kull sillaba kejjilt bir-riga tiegħi, insiġt flimkien
l-aċċenti f’melodija u lsieni nħall. Qallibt il-lingwi kollha.
Elke lettergreep werd gemeten met mijn liniaal, ik weefde de accenten tot een melodie en mijn taal vloeide vrijelijk. Ik stortte me met vuur op iedere taal.
Oliver Friggieri, Qawsalla, 1990, Il-Poeżiji Miġbura (Mireva Publications, 2002, p. 414)
NL
35
Overwogen taalgebruik verrijkt het leven.
Drs. P (Heinz H. Polzer)
36
Taal is de uitdrukking van cultuur. Zonder goed onderhoud van de taal verschraalt het denken.
Hella S. Haasse
PL
37
Ile kto języków posiada,
tylekroć zmnożył w sobie człowieka.
Hoe meer talen je beheerst, hoe vaker je de mens in je hebt vermenigvuldigd.
Karol Libelt, «O miłości ojczyzn», 1844 (wydanie lwowskie z 1924)
38
Ten, kto wyraża się słowem, co chwila odradza się na nowo.
Wie zich uitdrukt in woorden, wordt voortdurend opnieuw geboren.
Witold Gombrowicz, Dziennik (1957-1961)
PT
39
Enquanto há línguas, há esperança.
Zolang er talen zijn, is er hoop.
Vasco Graça Moura, entrevista, « Diário de Notícias », 2018
40
Os escritores fazem as literaturas nacionais e os tradutores fazem a literatura universal.
Schrijvers zijn de scheppers van nationale literatuur, vertalers die van universele literatuur.
José Saramago, Gómez Aguillera, F (Org) (2010) José Saramago nas suas Palavras, Editorial Caminho
RO
41
Limba este întâiul mare poem al unui popor.
De taal is het eerste grote gedicht van een volk.
Lucian Blaga,Elanul insulei, Editura Dacia, Cluj-Napoca, 1977, p. 251
42
Nu noi suntem stăpânii limbei, ci limba e stăpâna noastră.
Wij zijn niet de meesters van de taal, de taal is onze meester.
Mihai Eminescu, Fragmentarium, Bucureşti, 1981, p. 241
SK
43
Jazyky by ľuďom mali pomáhať v komunikácii a nie ich vzájomne oddeľovať.
Talen moeten mensen helpen communiceren, zij mogen hen niet van elkaar verwijderen.
Milan Hodža, HODŽA, M.: Federácia v strednej Európe. Bratislava: Kaligram, 1997, p. 238
44
Jazyk nevyhnutne ovplyvňuje naše myslenie a jeho prostredníctvom aj naše vnímanie.
Taal beïnvloedt onvermijdelijk ons denken en daarmee onze waarneming.
Pavel Vilikovský, VILIKOVSKÝ, P.: Preklad ako tvorba. Bratislava : Slovenský spisovateľ, 1984, p. 13
SL
45
Prevajalci zidajo mostove med narodi […], s svojim delom služijo globoki mednarodni misli.
Vertalers bouwen bruggen tussen volkeren [...], hun werk staat in dienst van een diepgaand internationaal denken.
Fran Albreht, Cary, Edmond, (ed.), Quality in Translation (Proceedings of the IIIrd Congress of the International Federation of Translators, Bad Godesberg, 1959), Pergamon Press, Oxford, 1963
46
Prevajalci lovimo odseve […] reke besed, odmeve njenega žuborenja, pri njenem čistem izviru, v njenem izvirniku.
Wij vertalers vangen de reflecties […] van de woordenstroom op, de echo’s van zijn gekabbel, bij zijn zuivere bron, daar waar hij ontspringt.
Boris A. Novak, 2011, Salto Immortale, Študije o prevajanju poezije, Prva knjiga, Založba ZRC, ZRC SAZU, Ljubljana, 2011 (p. 14)
FI
47
Äidinkieli on ääretön ja uskoni siihen pohjaton.
Mijn moedertaal is oneindig en mijn vertrouwen in haar onmetelijk.
Tarja Roinila, «Runon sielu ja runon ruumis». Tuli&Savu 4/2016
48
Kääntämisen ihme on kahden, toisilleen vieraan kielen dialogissa ja hankauksessa
Het wonder van vertaling schuilt in de dialoog en de wrijving tussen twee talen die vreemd zijn voor elkaar.
Mika Kukkonen, Samat sanat, Teos, 2022
SV
49
Språkens fotspår bildar ett myllrande mönster som fyller hela mänsklighetens historia.
De door talen achtergelaten voetsporen vormen een levendig patroon dat de hele geschiedenis van de mensheid vult.
Sverker Johansson, På vandring i språkens fotspår, 2022
50
Att översätta är inte bara ett hantverk. Det är också konsten att kunna skriva. Och lyssna.
Vertalen is niet alleen een vak. Het is ook de kunst van het schrijven. En van het luisteren.
Lars Erik Blomqvist & Mats Löfgren, Något att orda om: tankar kring konsten att översätta, éd. Norstedts 1997
