Statystyki sądowe Sądu - 2025 r.

Rok 2025 był pod wieloma względami intensywnym okresem dla Sądu.

Po pierwsze, w tym roku przypadało odnowienie składu: w czerwcu do Sądu dołączyło dwoje nowych sędziów, którzy objęli stanowiska zwolnione w październiku 2024 r., we wrześniu czworo sędziów odeszło z Sądu, a troje nowych sędziów rozpoczęło sześcioletnią kadencję. Zatem oprócz stanowiska, które jest nieobsadzone od października 2024 r., doszło kolejne wolne stanowisko sędziego. Sąd, który teoretycznie składa się z 54 sędziów, jeszcze nigdy nie osiągnął kompletnego składu, gdyż liczył sobie do czerwca 51 sędziów, 53 od czerwca do września, a 52 od września.

Mimo uszczuplonego składu Sąd zakończył największą liczbę postępowań w ciągu jednego roku kalendarzowego w swojej historii. Pomimo rekordowej liczby nowych spraw udało mu się zmniejszyć liczbę zawisłych spraw do poziomu najniższego od 18 lat. Uwzględniając korektę statystyczną wynikającą z wydania jednego wyroku w 404 sprawach połączonych średni czas trwania postępowania uległ znacznemu skróceniu.

Wreszcie, w odniesieniu do wniosków o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, które od października 2024 r. wchodzą w zakres właściwości Sądu, w ciągu tego roku Sąd wydał pierwsze wyroki, a rzecznicy generalni przedstawili pierwsze opinie. Do Sądu wpłynęła znaczna liczba nowych odesłań prejudycjalnych. Dostosował on w tym zakresie swoją organizację poprzez utworzenie dwóch wyspecjalizowanych izb, które zastąpiły izbę prejudycjalną działającą tymczasowo do września 2025 r.

Przyjrzyjmy się bliżej temu rekordowemu rokowi.

1. Nowe sprawy: znaczny wzrost

Dane za rok 2025 pokazują, że historyczny spadek liczby spraw wniesionych w 2024 r. (786 nowych spraw) wynikał rzeczywiście z chwilowej sytuacji.

989 nowych spraw i wzrost o +26 % w porównaniu z rokiem poprzednim oznacza najwyższy poziom nowych spraw w całej historii Sądu. Nawet pomijając 65 wniosków o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym w sprawach przekazanych do Sądu, liczba 924 skarg bezpośrednich i postępowań szczególnych jest wyższa niż w ostatnich pięciu latach[1].

Rok 2025 był pierwszym pełnym rokiem wdrażania reformy statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, w wyniku której nastąpiło częściowe przekazanie właściwości w sprawach prejudycjalnych z Trybunału Sprawiedliwości do Sądu w określonych dziedzinach.

Do Sądu wpłynęło 65 wniosków o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym w sprawach należących do jego właściwości: 24 wnioski dotyczyły wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, 18 wniosków – odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład lub opóźnienia lub odwołania usług transportowych, 8 – kodeksu celnego, 7 – podatków akcyzowych, 7 – klasyfikacji taryfowej towarów w nomenklaturze scalonej, a 1 wniosek – systemu handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych. Jest to mniej, niż szacowano w momencie składania wniosku ustawodawczego, mimo że niewiele spraw dotyczących tych szczególnych dziedzin zostało ostatecznie rozpatrzonych przez Trybunał Sprawiedliwości ze względu na to, że dotyczyły również jednej lub kilku innych dziedzin niż te, o których mowa w art. 50b akapit pierwszy statutu, lub podniesiono w nich niezależne kwestie dotyczące wykładni prawa pierwotnego, prawa międzynarodowego publicznego, ogólnych zasad prawa Unii lub Karty praw podstawowych Unii Europejskiej. Warto przypomnieć, że w 2025 r. tylko 9 z 76 spraw, które przeszły przez mechanizm „jednego okienka”, pozostawiono do rozpoznania w Trybunale, zaś 2 zostały umorzone.

Wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym pochodziły z 17 różnych państw członkowskich, z czego najwięcej – 21 – nadesłały Niemcy, po nich Austria i Polska – po 7, oraz Bułgaria – 6. Godne odnotowania jest również, że aż 13 sądów najwyższej instancji z 13 różnych państw członkowskich skierowało do Sądu wnioski prejudycjalne z zakresu jego właściwości.

W odniesieniu do skarg bezpośrednich odnotowano niewielki spadek liczby nowych spraw dotyczących praw własności intelektualnej (257 w porównaniu z 268 w 2024 r., co stanowi spadek o -4 %). Warto zauważyć, że liczba odwołań do izb odwoławczych Urzędu Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (EUIPO) wzrosła (+4,6 %), co w praktyce zostało zrównoważone spadkiem liczby orzeczeń wydanych przez te same izby (-4,9 %). Odsetek odwołań do Sądu od orzeczeń wydanych przez izby odwoławcze Urzędu Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (EUIPO) wynosi około 10 % i pozostaje na stałym poziomie w stosunku do lat poprzednich. Na uwagę zasługuje fakt, że sprawy z tej dziedziny, które od dnia 22 września 2025 r. rozpoznaje siedem specjalnych izb Sądu, stanowią prawie 26 % spraw wniesionych w 2025 r., przy czym 236 z nich dotyczyło znaków towarowych, a 19 – wzorów przemysłowych. Wniesiono 2 sprawy dotyczące odmian roślin przeciwko decyzjom przyjętym przez Wspólnotowy Urząd Ochrony Odmian Roślin (CPVO). W większości (82 %) tych spraw stronami są strony postępowania przed izbami odwoławczymi (sprawy inter partes).

Znacząco wzrosła liczba spraw dotyczących służby publicznej wniesionych w 2025 r. na podstawie art. 270 TFUE (109 w porównaniu z 76 w 2024 r., co stanowi wzrost o +43 %). Sprawy te od dnia 22 września 2025 r. rozpatrują trzy specjalne izby Sądu i stanowią one 11 % wszystkich spraw wniesionych w 2025 r. Do tych 109 skarg dochodzi 15 skarg, które na potrzeby przydzielenia ich wspomnianym trzem izbom należą do kategorii „służba publiczna +” zgodnie z nową definicją spraw dotyczących służby publicznej[2], która nie ogranicza się wyłącznie do skarg wniesionych na podstawie art. 270 TFUE.

W dziedzinie pomocy państwa w 2025 r. wniesiono o cztery sprawy więcej niż w 2024 r. (27 spraw), co wciąż pozostaje znacznie poniżej liczb odnotowywanych przez Sąd w przeszłości. Wreszcie, podobnie jak w latach 2023 i 2024, liczba spraw z dziedziny konkurencji jest bardzo niewielka – 12 nowych spraw w 2025 r.

Postępowania dotyczące środków ograniczających nadal stanowią dużą część działalności Sądu, z tej dziedziny wniesiono w 2025 r. 105 spraw (w porównaniu z 63 w 2024 r.). Udział tych sporów jest tym większy, że w niektórych przypadkach, zamiast wnosić nowe skargi, skarżący kwestionują nowe środki ograniczające w ramach toczących się postępowań w trybie dostosowania skargi z art. 86 regulaminu postępowania przed Sądem. Nowe sprawy z tej dziedziny dotyczą w ogromnej większości (84 sprawy na 105) serii środków ograniczających przyjętych przez Unię w związku z wojną toczoną przez Federację Rosyjską przeciwko Ukrainie, w tym z powodu zaangażowania Białorusi, sytuacji w Republice Mołdawii, wsparcia militarnego Iranu dla Rosji lub działań destabilizujących Unię Europejską lub jej państwa członkowskie. Pozostałe sprawy z tej kategorii sporów dotyczą sytuacji w Syryjskiej Republice Arabskiej (12 skarg), Republice Tunezyjskiej (2 skargi), Demokratycznej Republice Konga (6 skarg) i Libii (1 skarga). Większość tych skarg została wniesiona w języku angielskim (57 skarg) i francuskim (37 skarg).

Liczba spraw dotyczących polityki gospodarczej i pieniężnej, w tym prawa bankowego, nadal wyraźnie spada (12 nowych spraw i 1 sprawa przekazana w 2025 r. w porównaniu z 33 sprawami wniesionymi w 2024 r. i 56 w 2023 r.). 4 sprawy dotyczą ponownego przyjęcia decyzji w sprawie składek ex ante na rzecz jednolitego funduszu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji za 2021 r., 3 nowe sprawy i sprawa przekazana dotyczą przyjęcia decyzji w zakresie nadzoru ostrożnościowego, 2 sprawy dotyczą decyzji Jednolitej Rady ds. Restrukturyzacji i Uporządkowanej Likwidacji o wszczęciu procedury likwidacji i uporządkowanej likwidacji, a 1 sprawa – podnoszonego niewywiązania się przez Komisję z obowiązku czuwania nad zapewnieniem zgodności ustawodawstwa krajowego z prawem walutowym Unii Europejskiej. Wreszcie wniesiono dwie skargi przeciwko decyzji Rady w sprawie przyjęcia przez Bułgarię euro z dniem 1 stycznia 2026 r. oraz związanym z nią rozporządzeniom, w tym rozporządzeniu w sprawie kursu wymiany euro i lewa bułgarskiego.

W 2025 r. wniesiono 7 spraw dotyczących regulacji rynków i usług cyfrowych. 3 sprawy dotyczą aktu o usługach cyfrowych (DSA) [rozporządzenie (UE) 2022/2065, ang. Digital Services Act] i dotyczą wysokości opłaty nadzorczej. 4 sprawy dotyczą aktu o rynkach cyfrowych (DMA) [rozporządzenie (UE) 2022/1925, ang. Digital Markets Act], z których 2 sprawy mają na celu stwierdzenie nieważności decyzji Komisji określających środki, które operator musiał wdrożyć jako strażnik dostępu, zaś 2 pozostałe sprawy – decyzji stwierdzających nieprzestrzeganie obowiązków spoczywających na strażnikach dostępu.

Wreszcie, jeśli chodzi o postępowania w trybie pilnym, liczba wniosków w przedmiocie środków tymczasowych utrzymała się w 2025 r. na stałym poziomie, zbliżonym do średniej z ostatnich dziesięciu lat, i wynosi 40 wniosków.

2. Działalność orzecznicza: rekordowy rok

Łączna liczba spraw zakończonych w 2025 r. wynosi 1527, ale jeśli 404 zasadniczo identyczne sprawy wniesione w październiku 2023 r. i zakończone w grudniu 2025 r. (od T‑620/23 do T‑1023/23) potraktować jako jedną, liczba ta wyniesie 1124. Jest to najwięcej w całej historii Sądu, znacznie powyżej poprzedniego rekordu z 2018 r., gdy zakończonych zostało 1009 spraw. Na tej podstawie wzrost w stosunku do 922 spraw zakończonych w 2024 r. wynosi około 22 %.

Pomimo bezprecedensowego napływu nowych spraw Sąd zdołał zmniejszyć liczbę spraw w toku do 1167, czyli do poziomu najniższego od 2007 r. Wskaźnik redukcji zaległości lub też załatwiania spraw („clearance rate”), który odzwierciedla, w procentach, stosunek spraw zakończonych do nowych spraw, wynosi w liczbach brutto 154, zaś odejmując 404 sprawy, o których mowa powyżej – 114. Przy zastosowaniu tej samej korekty statystycznej teoretyczny czas załatwienia wszystkich zawisłych spraw („disposition time”), oparty na stosunku spraw w toku do spraw zakończonych, wynosi 379 dni, co stanowi najniższy wynik w całej historii Sądu. Biorąc pod uwagę czas trwania pisemnego etapu postępowania oraz czas potrzebny w wielu przypadkach na sporządzenie tłumaczeń pism procesowych, oznacza to, że Sąd jest obecnie w stanie zająć się większością spraw, gdy tylko pozwala na to ich stan, bez konieczności rozpatrywania najpierw spraw zaległych. Oznacza to również, że przy stałym rytmie pracy trudno będzie zakończyć aż tyle spraw w 2026 r.

Dzięki wysiłkowi członków i pracowników Sądu, przy wsparciu personelu całej instytucji, znacznie skrócono czas trwania postępowania. Wartość brutto wynosząca 18,9 miesiąca nie odzwierciedla tej poprawy ze względu na statystyczną wagę wspomnianych wcześniej zasadniczo identycznych 404 spraw, które trwały dłużej niż średnia, ale jeśli potraktować je jako jedną sprawę, średni czas trwania postępowania spadł z 18,5 do 16,0 miesięcy.

Z danych wynika, co następuje:

• odsetek spraw rozstrzygniętych przez pięcioosobowe składy orzekające, w tym izbę prejudycjalną, wynosi brutto 35,6 %, a po korekcie statystycznej dotyczącej 404 identycznych spraw – 12,5 %, czyli mniej niż w 2024 r. (20,2 %) i 2023 r. (13,6 %);

• 60,8 % spraw zostało zakończonych przez trzyosobowe składy orzekające, przy czym odsetek ten wzrósł do 82,7 % według skorygowanych danych, w porównaniu z 75,4 % w 2024 r.;

• 2 sprawy zostały zakończone przez wielką izbę, złożoną z piętnastu sędziów, a 2 inne – po raz pierwszy – przez izbę pośrednią utworzoną w 2024 r., złożoną z dziewięciu sędziów;

• żadna sprawa nie została rozstrzygnięta przez sąd w składzie jednego sędziego, w porównaniu z 4 sprawami w 2024 r. i 9 sprawami w 2023 r.;

• w 2025 r. zakończono 39 postępowań w sprawie środków tymczasowych, na poziomie zbliżonym do poprzednich lat (42 w 2024 r. i 40 w 2023 r.);

• 60,4 % spraw zakończono w 2025 r. wyrokiem, przy czym odsetek ten wyniósł 46,2 % według danych skorygowanych w celu uwzględnienia 404 zasadniczo identycznych spraw. W 78,4 % spraw zakończonych wyrokiem przeprowadzono rozprawę, przy czym po korekcie odsetek ten należy obniżyć do 61,7 %.

W 2025 r. liczba rozpraw wyniosła 232 (również 232 w 2024 r., 286 w 2023 r.) na 689 spraw, w których strony przedstawiały stanowiska (300 w 2024 r. i 419 w 2023 r.).

W 2025 r. odbyły się 3 rozprawy w trybie wideokonferencji (2 w 2024 r., a żadna w 2023 r.).

Warto zwrócić uwagę na kilka danych dotyczących rozpatrywania wniosków o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym skierowanych do Sądu, którego właściwość obejmuje sprawy wniesione po dniu 1 października 2024 r. W 2025 r. Sąd zakończył 16 spraw, w tym 11 postanowieniem, a 5 wyrokiem, natomiast dwaj sędziowie wybrani na stanowiska rzeczników generalnych w tych sprawach wydali 6 opinii. Średni czas trwania postępowania wyniósł 6,2 miesiąca, co wynika z krótkiego czasu trwania niektórych postępowań, w których sąd odsyłający szybko wycofał swój wniosek. W sprawach rozstrzygniętych wyrokiem średni czas trwania postępowania wyniósł 10,9 miesiąca, co nadal jest wartością bardzo niską, nawet biorąc pod uwagę, że 5 wyroków zostało wydanych bez przeprowadzania rozprawy i bez opinii rzecznika generalnego.

Z 1167 spraw w toku przed Sądem na dzień 31 grudnia 2025 r. 276 (23,7 %) dotyczy własności intelektualnej, 125 (10,7 %) – środków ograniczających, 164 (14,1 %) – dziedziny „służba publiczna +”, a 88 (7,5 %) – prawa instytucjonalnego. Poza tymi dziedzinami, które stanowią około połowy postępowań w toku, pozostałe sprawy dotyczą wielu zróżnicowanych dziedzin, co tylko świadczy o dużej różnorodności spraw rozpatrywanych przez Sąd.

Podsumowując, po pierwszym roku pracy od wejścia w życie reformy prowadzącej do przekazania właściwości do orzekania w trybie prejudycjalnym w określonych dziedzinach Sąd może pochwalić się pozytywnymi wynikami. Dzięki wprowadzonym środkom organizacyjnym i instytucjonalnym oraz intensywnemu tempu pracy Sąd udowodnił, że posiada zdolność szybkiego reagowania na zmiany i ich przewidywania, co zapewnia skuteczne rozpatrywanie spraw należących do jego właściwości.

[1]    Na potrzeby niniejszego opracowania pakiet 404 spraw w języku hiszpańskim, zasadniczo identycznych (od T‑620/23 do T‑1023/23), wniesionych w 2023 r. i zakończonych w 2025 r., jest traktowany jako jedna sprawa.

[2]    Od dnia 23 września 2023 r. są to sprawy wynikające ze stosunku zatrudnienia istniejącego między Unią Europejską a jej pracownikami, a od dnia 22 września 2025 r. do spraw tych doszły jeszcze sprawy wynikające ze stosunków między instytucjami, organami i jednostkami organizacyjnymi Unii a ich członkami lub byłymi członkami, a także osobami, które sprawują lub sprawowały mandat w tych instytucjach, organach i jednostkach organizacyjnych Unii.