Zasady etyki zawodowej członków i pracowników Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wymaga przestrzegania najwyższych standardów uczciwości i dyskrecji od każdego, kto w nim pracuje. Zasady etyki mają zastosowanie do wszystkich sędziów, rzeczników generalnych i sekretarzy Trybunału, zwanych łącznie „członkami”. Obowiązują one również po odejściu członka z Trybunału. Równie wysokie standardy etyczne obowiązują też pracowników Trybunału.
Zasady etyki są zawarte w wielu wiążących dokumentach, w szczególności w traktacie UE, statucie Trybunału i regulaminie pracowniczym UE. Wszystkie te wymogi zostały wdrożone przez dwa zbiory zasad etyki przyjęte przez Trybunał. Jeden z tych zbiorów dotyczy członków, a drugi pracowników. Razem stanowią one podstawę deontologii Trybunału.
Członkowie
Zasady etyki
Zasady etyki członków zawierają zbiór i objaśnienie obowiązków oraz zasad postępowania obowiązujących członków na mocy traktatu, statutu Trybunału i regulaminu postępowania. Zasady etyki stanowią, że członkowie muszą być w pełni oddani pracy w Trybunale i wypełniać swoje zadania przy zachowaniu niezawisłości, uczciwości, godności, bezstronności, lojalności i dyskrecji. Zasady etyki mają zastosowanie zarówno do obecnych, jak i do byłych członków Trybunału.
Zasady etyki w praktyce
Niezawisłość, uczciwość i godność
Aby zachować niezawisłość, członkowie nie mogą zwracać się o instrukcje do państw członkowskich lub innych instytucji UE ani się nimi kierować. Nie wolno im przyjmować prezentów, które mogłyby podawać w wątpliwość ich niezależność. Muszą powstrzymać się od zachowań lub wypowiedzi, które rodziłyby wątpliwości co do ich niezawisłości, uczciwości lub godności urzędu.
Bezstronność i konflikt interesów
Członkowie powinni unikać wszelkich sytuacji, które mogłyby rodzić konflikt interesów lub wzbudzać takie wrażenie. Nie mogą w związku z tym uczestniczyć w rozpoznaniu spraw, w których mogą mieć interes lub w których wcześniej działali na rzecz jednej ze stron.
Aby zapewnić większą przejrzystość w tym zakresie, w momencie objęcia stanowiska członkowie muszą przedłożyć prezesowi oświadczenie o braku konfliktu interesów, zawierające oświadczenie majątkowe. Informacje te, wraz z życiorysem członka, są publikowane w sekcji poświęconej członkom na stronie Trybunału. Członkowie składają oświadczenie ponownie, gdy zmienia się ich sytuacja oraz przy każdym cotrzyletnim odnowieniu składu Trybunału.
Działalność zewnętrzna
Jeśli członek chce podjąć się działalności poza Trybunałem, musi uzyskać zgodę Zgromadzenia Ogólnego swojego sądu.
Dotyczy to różnych zajęć, które są ściśle związane z pracą członków w Trybunale, w tym:
- Działalności, w której członek oficjalnie reprezentuje Trybunał podczas wydarzenia lub uroczystości.
- Działalności, w której członek promuje europejskie interesy. Może to być:
- udział w konferencjach, seminariach lub innych działaniach promujących prawo UE lub dialog w wymiarze sprawiedliwości;
- praca dydaktyczna;
- udział w spotkaniu na zaproszenie lub z udziałem osoby publicznej lub
- otrzymanie tytułu, wyróżnienia lub odznaczenia.
Trybunał co roku publikuje wykaz tych zajęć. W stosownych przypadkach wykaz obejmuje również wydatki poniesione przez Trybunał w związku z działalnością członka, na którą otrzymał on zgodę.
- Wykaz innych zajęć członków Trybunału Sprawiedliwości w minionym roku.
- Wykaz innych zajęć członków Sądu w minionym roku.
Po odejściu ze stanowiska
Zasady etyki mają zastosowanie do członków nawet po ich odejściu z Trybunału. Byli członkowie muszą nadal postępować w sposób uczciwy, godny, lojalny i dyskretny.
Po odejściu ze stanowiska nie mogą być zaangażowani w:
- sprawy, które toczyły się w Trybunale, gdy odchodzili ze stanowiska;
- sprawy, które są w oczywisty sposób związane ze sprawami, którymi zajmowali się w Trybunale;
- reprezentowanie stron w sprawach przed Trybunałem przez 3 lata.
Personel
Zasady etyki zawodowej pracowników Trybunału wymagają od nich wzorowego zachowania, przestrzegania najwyższych standardów etycznych i wartości przyświecających europejskiemu wymiarowi sprawiedliwości.
Podobnie jak członkowie, pracownicy muszą działać w sposób całkowicie niezależny, bezstronny, uczciwy i lojalny. Powinni również unikać konfliktów interesów. Wszelka działalność poza Trybunałem wymaga zgody Trybunału.
Pracownicy nie mogą narażać na szwank autorytetu, godności lub wizerunku Trybunału oraz muszą dbać o ochronę poufności, zwłaszcza przy korzystaniu z technologii lub mediów społecznościowych.
Muszą oni traktować współpracowników i każdego, kto kontaktuje się z Trybunałem, w sposób uprzejmy i unikać jakichkolwiek niestosownych, obraźliwych lub dyskryminujących zachowań.
Podobnie jak w przypadku członków, obowiązek zachowania poufności i dyskrecji obowiązuje również po odejściu z Trybunału, a byli pracownicy muszą kierować się wyczuciem i uczciwością, przyjmując określone stanowiska lub korzyści. Ze względu na szczególny charakter pracy osób należących do kadry kierowniczej zasady etyki zawierają również szczegółowe przepisy dotyczące zarówno ich, jak i osób bezpośrednio współpracujących z sędziami.
