Πολιτική σχετικά με την πολυγλωσσία

Εισαγωγή

Η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται στο επίκεντρο της καθημερινότητας περίπου 450 εκατομμυρίων Ευρωπαίων πολιτών. Προκειμένου να επικοινωνεί με όλους τους πολίτες της και, ιδίως, να εγγυάται την ίση μεταχείριση, τη διαφάνεια και την προσβασιμότητα των αποφάσεων, η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να μιλάει τη γλώσσα τους.

Η πολυγλωσσία είναι θεμελιώδης ενωσιακή αρχή. Αντικατοπτρίζει την αξία της «πολιτιστικής και γλωσσικής πολυμορφίας», η οποία προστατεύεται από τις Συνθήκες της Ένωσης (ΣΕΕ και ΣΛΕΕ) και από τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων. Είναι η πεμπτουσία του εμβλήματος «Ενωμένη στην πολυμορφία».

Η Ένωση προάγει την πολυγλωσσία σε όλα τα όργανα και τους οργανισμούς της. Η γλωσσομάθεια είναι απαραίτητο προσόν για το προσωπικό της ευρωπαϊκής δημόσιας διοίκησης. Στις δημόσιες συνεδριάσεις των θεσμικών οργάνων, όπως οι σύνοδοι του Ευρωκοινοβουλίου ή οι επ’ ακροατηρίου συζητήσεις ενώπιον του ΔΕΕ, μπορεί να χρησιμοποιηθεί οποιαδήποτε από τις επίσημες γλώσσες της Ένωσης, με ταυτόχρονη διερμηνεία σε πολύ περισσότερες. Η νομοθεσία δημοσιεύεται σε όλες τις επίσημες γλώσσες. Είναι δικαίωμα κάθε πολίτη της Ένωσης να ενημερώνεται, να επικοινωνεί με τα θεσμικά όργανα και να λαμβάνει απάντηση στη δική του γλώσσα, πράγμα που ισχύει και για το ΔΕΕ.

Η πολυγλωσσία στο ΔΕΕ

Οι επίσημες γλώσσες της Ένωσης σήμερα είναι 24: βουλγαρικά, ισπανικά, τσεχικά, δανικά, γερμανικά, εσθονικά, ελληνικά, αγγλικά, γαλλικά, ιρλανδικά, κροατικά, ιταλικά, λεττονικά, λιθουανικά, ουγγρικά, μαλτέζικα, ολλανδικά, πολωνικά, πορτογαλικά, ρουμανικά, σλοβακικά, σλοβενικά, φινλανδικά και σουηδικά.

Στο ΔΕΕ χρησιμοποιούνται και οι 24 γλώσσες. Σε κανένα άλλο δικαστήριο του κόσμου δεν συμβαίνει κάτι τέτοιο. Αυτό σημαίνει ότι το ΔΕΕ πρέπει να είναι σε θέση να χειριστεί συνολικά 552 πιθανούς γλωσσικούς συνδυασμούς, δεδομένου ότι έγγραφα που έχουν συνταχθεί σε οποιαδήποτε επίσημη γλώσσα μπορούν να μεταφραστούν στις 23 άλλες.

Χάρη στο πολυγλωσσικό αυτό καθεστώς λειτουργίας, οι εμπλεκόμενοι στις υποθέσεις ενώπιον του ΔΕΕ έχουν δυνατότητα να επιλέξουν σε ποια γλώσσα θα του απευθυνθούν. Με τον ίδιο τρόπο, όλοι οι πολίτες είναι σε θέση να διαβάσουν και να κατανοήσουν τις αποφάσεις του ΔΕΕ.

Η πολυγλωσσία αποτελεί μέρος του γενετικού υλικού του ΔΕΕ· είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με το έργο του και με το πώς το φέρνει σε πέρας.

Για να μάθετε περισσότερα σχετικά με τη συγκεκριμένη πτυχή της δραστηριότητας του ΔΕΕ, επισκεφθείτε τον ειδικό ιστότοπό μας για την πολυγλωσσία.

Ένδικες διαδικασίες

Η πολυγλωσσία ως συστατικό της λειτουργίας του ΔΕΕ εμφανίζεται με πολλούς τρόπους σε κάθε επιμέρους στάδιο των υποθέσεων, όπως προκύπτει και από τις διαδικαστικές ρυθμίσεις.

«Γλώσσα διαδικασίας»

Η διαδικασία στις υποθέσεις ενώπιον του ΔΕΕ μπορεί να διεξαχθεί σε οποιαδήποτε από τις 24 επίσημες γλώσσες.

Η γλώσσα διαδικασίας καθορίζεται μόλις η υπόθεση φτάσει στο ΔΕΕ, σύμφωνα με τα όσα προβλέπει ο Κανονισμός Διαδικασίας του κάθε δικαιοδοτικού οργάνου.

Συνήθως πρόκειται για τη γλώσσα την οποία χρησιμοποιεί ο διάδικος που προσφεύγει ή για τη γλώσσα την οποία χρησιμοποιεί το εθνικό δικαστήριο που ζητεί καθοδήγηση ως προς την ερμηνεία του ενωσιακού δικαίου.

Γιατί είναι σημαντική η γλώσσα διαδικασίας; Οι διάδικοι αναπτύσσουν – τόσο γραπτώς όσο και προφορικώς – την επιχειρηματολογία τους στη γλώσσα διαδικασίας, προς την οποία πρέπει να μεταφράζεται οτιδήποτε έχει συνταχθεί σε άλλη γλώσσα. Η υπηρεσία νομικής μετάφρασης του ΔΕΕ μεταφράζει όλα τα σχετικά δικόγραφα στα γαλλικά, τη γλώσσα στην οποία διασκέπτονται οι δικαστές.

Επ’ ακροατηρίου συζητήσεις

Οι επ’ ακροατηρίου συζητήσεις διεξάγονται επίσης στη γλώσσα διαδικασίας.

Σε αυτήν τη γλώσσα αγορεύουν οι δικηγόροι των διαδίκων. Εάν κάποιο κράτος μέλος διατυπώσει παρατηρήσεις, οι εκπρόσωποί του χρησιμοποιούν την εθνική του γλώσσα.

Οι δικαστές και οι γενικοί εισαγγελείς μπορούν να υποβάλουν ερωτήσεις σε οποιαδήποτε γλώσσα της Ένωσης.

Οι διερμηνείς του ΔΕΕ αναλαμβάνουν να τις μεταφράσουν σε πραγματικό χρόνο, μια διαδικασία γνωστή ως «ταυτόχρονη διερμηνεία». Η διερμηνεία στις επ’ ακροατηρίου συζητήσεις οργανώνεται ανάλογα με τις ανάγκες της εκάστοτε υπόθεσης, βάσει μιας σειράς κριτηρίων – πρωτίστως, του ποιοι θα παρίστανται στην αίθουσα ακροατηρίου.

Σε κάθε περίπτωση, πάντως, γίνεται διερμηνεία προς τα γαλλικά, προς τη γλώσσα διαδικασίας και προς τις γλώσσες των κρατών μελών που μετέχουν στην προφορική διαδικασία.

«Γλώσσα των διασκέψεων»

Η γλώσσα διαδικασίας διαφέρει από υπόθεση σε υπόθεση. Δεν θα ήταν όμως ρεαλιστικό να επιβάλλεται η γλώσσα διαδικασίας ως γλώσσα των διασκέψεων των δικαστών. Η Συνθήκη απαιτεί να διεξάγονται μυστικά οι διασκέψεις. Αυτό σημαίνει ότι δεν επιτρέπεται η παρουσία διερμηνέων. Καθώς οι δικαστές του ΔΕΕ προέρχονται από όλα τα κράτη μέλη, χρειάζεται μία κοινή γλώσσα για τις διασκέψεις. Για ιστορικούς λόγους, επικράτησε να είναι συνήθως η γαλλική.

Προτάσεις των γενικών εισαγγελέων

Για την ανάπτυξη των προτάσεών τους, οι γενικοί εισαγγελείς μπορούν να χρησιμοποιήσουν οποιαδήποτε επίσημη γλώσσα της Ένωσης. Οι προτάσεις τους μεταφράζονται σε όλες τις υπόλοιπες επίσημες γλώσσες της Ένωσης.

Αποφάσεις

Σε όλες τις υποθέσεις, το σχέδιο απόφασης συντάσσεται, κατ’ αρχήν, στα γαλλικά. Στη συνέχεια μεταφράζεται στη γλώσσα διαδικασίας. Αυτό θεωρείται το «αυθεντικό» κείμενο της απόφασης και έχει προτεραιότητα έναντι των λοιπών γλωσσικών αποδόσεων, εάν υπάρχουν μεταξύ τους αποκλίσεις ή άλλες ασάφειες.

Όλες οι αποφάσεις, την ημέρα της απαγγελίας τους, δημοσιεύονται στη γλώσσα διαδικασίας.  Οι περισσότερες μάλιστα είναι διαθέσιμες, την ίδια ημέρα, σε όλες τις γλώσσες της Ένωσης. Για περαιτέρω πληροφορίες, δείτε την ενότητα «Σε ποιες υποθέσεις γίνεται δημοσίευση σε όλες τις γλώσσες;»

Πολιτική επικοινωνίας

Η προσήλωση του ΔΕΕ στην πολυγλωσσία διατρέχει και την επικοινωνιακή του πολιτική.

Οι βασικές σελίδες του παρόντος ιστοτόπου είναι διαθέσιμες σε όλες τις επίσημες γλώσσες της Ένωσης.

Ομοίως, η Ετήσια Έκθεση μεταφράζεται και είναι προσβάσιμη σε όλες τις επίσημες γλώσσες.

Τα Ανακοινωθέντα Τύπου δημοσιεύονται συνήθως σε περισσότερες από μία γλώσσες· το ποιες είναι αυτές επιλέγεται με βάση διάφορους παράγοντες, όπως το ενδιαφέρον του κοινού για την υπόθεση, η χώρα προέλευσής της και οι χώρες που αναμένεται να επηρεαστούν από την απόφαση.

Περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να βρείτε στη σελίδα σχετικά με τη γλωσσική πολιτική του παρόντος ιστοτόπου.

Πρόσβαση στα έγγραφα και αιτήσεις παροχής πληροφοριών

Κάθε πολίτης της Ένωσης έχει το δικαίωμα να απευθύνει στα ενωσιακά θεσμικά όργανα ερωτήσεις σε οποιαδήποτε επίσημη γλώσσα και να λάβει απάντηση στην ίδια γλώσσα.

Οι αιτήσεις πρόσβασης σε έγγραφα μπορούν επίσης να υποβάλλονται σε οποιαδήποτε επίσημη γλώσσα της Ένωσης, όπως και το έντυπο επικοινωνίας με το ΔΕΕ. Η απάντηση δίνεται στη γλώσσα που έχει χρησιμοποιήσει ο πολίτης για να συμπληρώσει και να αποστείλει ηλεκτρονικά το έντυπο.

Η Γενική Διεύθυνση Πολυγλωσσίας

Οι υπηρεσίες νομικής μετάφρασης και διερμηνείας του ΔΕΕ υπάγονται στη Γενική Διεύθυνση Πολυγλωσσίας. Λόγω της σημασίας της πολυγλωσσίας, το προσωπικό τους αντιπροσωπεύει πάνω από το ένα τρίτο του συνολικού έμψυχου δυναμικού του ΔΕΕ.

Οι βασικές ειδικότητες των εργαζομένων στη Γενική Διεύθυνση Πολυγλωσσίας είναι οι ακόλουθες:

• Οι γλωσσομαθείς νομικοί είναι ειδικοί στη μετάφραση νομικών εγγράφων. Όπως υποδηλώνει ο επαγγελματικός τους τίτλος, έχουν διπλή ιδιότητα. Είναι πτυχιούχοι Νομικής σχολής και γνωρίζουν άριστα τουλάχιστον τρεις γλώσσες της Ένωσης – συχνότατα, μάλιστα, πολύ περισσότερες. Ουσιώδες μέρος της δουλειάς τους είναι η ακριβής απόδοση της ενωσιακής και της εθνικής νομικής ορολογίας.
• Οι διερμηνείς εργάζονται σε τρεις έως έξι επίσημες γλώσσες της Ένωσης. Είναι πτυχιούχοι διερμηνείς συνεδριάσεων και μεταφράζουν προφορικά σε πραγματικό χρόνο κατά τη διάρκεια των επ’ ακροατηρίου συζητήσεων.
• Οι διορθωτές είναι γλωσσικοί επιμελητές που ελέγχουν τη γλωσσική ποιότητα των νομικών εγγράφων που μεταφράζονται από τους γλωσσομαθείς νομικούς, περιλαμβανομένων των προτάσεων και των αποφάσεων. Έχουν τον τελευταίο λόγο όσον αφορά την ορθή και συνεπή χρήση της γλώσσας στα μεταφρασμένα έγγραφα.

Περαιτέρω πληροφορίες σχετικά με το έργο των υπηρεσιών αυτών μπορείτε να βρείτε στη σελίδα μας για τη Γενική Διεύθυνση Πολυγλωσσίας.