Polityka wielojęzyczności
Wielojęzyczność jest podstawową wartością, której hołduje Trybunał.
Dostęp do wymiaru sprawiedliwości oznacza również możliwość wniesienia sprawy do sądu w języku, który się rozumie. Oznacza to też, że każdy powinien móc czytać wyroki Trybunału w języku, który rozumie.
Dlatego właśnie dbałość o wszystkie 24 języki urzędowe UE jest dla Trybunału tak istotna.
Wstęp
Unia Europejska odgrywa ważną rolę w codziennym życiu około 450 milionów obywateli Europy. Aby porozumieć się ze wszystkimi swoimi obywatelami, a zwłaszcza by zagwarantować równe traktowanie, przejrzystość i dostępność swoich decyzji, Unia Europejska musi mówić ich językiem.
Wielojęzyczność jest podstawową zasadą UE. Odzwierciedla ona wartość „kulturowej i językowej różnorodności”, chronionej na mocy traktatów UE (TUE i TFUE) i Karty praw podstawowych. Symbolizuje dążenie Unii, aby być „zjednoczona w różnorodności”.
UE promuje wielojęzyczność we wszystkich swoich instytucjach. Unijni pracownicy muszą porozumiewać się w kilku językach UE. Wydarzenia publiczne, takie jak sesje parlamentarne lub posiedzenia Trybunału, odbywają się w dowolnym języku urzędowym UE, a w przypadku wielu innych zapewniane jest tłumaczenie konferencyjne. Akty prawne są publikowane we wszystkich językach urzędowych. Każdy obywatel UE ma prawo dostępu do informacji, kontaktu z instytucjami i uzyskania odpowiedzi w swoim języku. Dotyczy to również Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Wielojęzyczność w Trybunale
Obecnie Unia ma 24 języki urzędowe: bułgarski, hiszpański, czeski, duński, niemiecki, estoński, grecki, angielski, francuski, irlandzki, chorwacki, włoski, łotewski, litewski, węgierski, maltański, niderlandzki, polski, portugalski, rumuński, słowacki, słoweński, fiński i szwedzki.
Trybunał pracuje we wszystkich 24 językach. Nie robi tego żaden inny sąd na świecie. Oznacza to, że Trybunał obsługuje łącznie 552 możliwe kombinacje językowe, ponieważ dokumenty w każdym języku można przetłumaczyć na 23 inne.
Polityka wielojęzyczności Trybunału gwarantuje, że osoby zaangażowane w daną sprawę mogą porozumieć się z Trybunałem w dowolnym języku urzędowym UE. Dzięki temu każdy może przeczytać i zrozumieć wyroki Trybunału.
Wielojęzyczność jest elementem DNA Trybunału – stanowi integralną część jego funkcjonowania.
Więcej o wielojęzycznym aspekcie pracy Trybunału można dowiedzieć się na naszej stronie poświęconej wielojęzyczności.
Postępowanie sądowe
Polityka wielojęzyczności Trybunału przybiera na poszczególnych etapach postępowania różne postacie.
Szczegółowo reguluje to regulamin postępowania.
„Język postępowania”
Każda sprawa może zostać wniesiona do Trybunału w jednym z 24 języków urzędowych.
Język postępowania ustalany jest zgodnie z regulaminem postępowania w momencie wpłynięcia sprawy do Trybunału.
Zazwyczaj jest to język strony skarżącej, która wnosi sprawę, lub język użyty przez sąd krajowy zwracający się o wskazówki na temat przepisów prawa UE.
Dlaczego jest to ważne? Strony przedstawiają swoje argumenty – zarówno na piśmie, jak i ustnie – w języku postępowania, a wszystko, co zostaje przedstawione w innym języku, podlega tłumaczeniu. Służba tłumaczeń prawnych Trybunału tłumaczy pisma procesowe na francuski, czyli język używany przez sędziów podczas narady.
Rozprawy
Rozprawy odbywają się również w języku postępowania.
Adwokaci występujący w imieniu stron posługują się tym właśnie językiem. Przedstawiciele państwa członkowskiego, które przedkłada Trybunałowi uwagi, posługują się językiem swojego kraju.
Sędziowie i rzecznicy generalni mogą zadawać pytania w dowolnym języku UE.
Jest to możliwe dzięki tłumaczeniu w czasie rzeczywistym, zwanemu tłumaczeniem symultanicznym, które zapewniają tłumacze konferencyjni Trybunału. Tłumaczenie na rozprawach odbywa się zgodnie z ustaleniami językowymi dostosowanymi indywidualnie dla każdego przypadku na podstawie szeregu kryteriów – przede wszystkim tego, kto będzie obecny na sali rozpraw.
Niezależnie jednak od tych ustaleń tłumaczenie dostępne jest zawsze po francusku, w języku postępowania i językach wszystkich państw członkowskich UE uczestniczących w rozprawie.
„Język narady”
„Język postępowania” różni się w zależności od sprawy, jednak prowadzenie narady w każdym z nich jest niemożliwe. Traktat wymaga, aby narady były tajne. Oznacza to, że tłumacze konferencyjni nie mogą w nich uczestniczyć. Trybunał, w którym zasiadają sędziowie z całej UE, potrzebuje zatem jednego języka narady. Ze względów historycznych jest nim zazwyczaj francuski.
Opinia rzecznika generalnego
Rzecznicy generalni mogą przedstawiać opinie w dowolnym języku urzędowym UE. Są one tłumaczone na wszystkie języki urzędowe UE.
Wyrok
Wyroki są co do zasady sporządzane w języku francuskim i tłumaczone następnie na język postępowania. Ta wersja jest „autentyczną” wersją wyroku. To właśnie ona rozstrzyga w przypadku rozbieżności między wersjami językowymi lub gdy tekst jest niejednoznaczny.
Wszystkie wyroki są dostępne w dniu ogłoszenia w języku postępowania. Większość z nich jest dostępna we wszystkich językach UE. Więcej informacji na ten temat można znaleźć na stronie Które sprawy są publikowane we wszystkich językach?
Polityka komunikacji
Dbałość Trybunału o wielojęzyczność przejawia się również w jego polityce komunikacji.
Wszystkie główne strony niniejszej witryny są dostępne we wszystkich językach urzędowych UE.
Nasze sprawozdanie roczne jest dostępne we wszystkich językach urzędowych UE.
Nasze komunikaty prasowe są dostępne w różnych językach, w zależności od wielu czynników, w tym tego, jakie jest zainteresowanie sprawą, z jakiego kraju sprawa pochodzi oraz kogo dotyczy orzeczenie.
Więcej informacji można znaleźć na stronie poświęconej polityce językowej.
Dostęp do dokumentów i wnioski o udzielenie informacji
Każdy obywatel UE ma prawo zadać pytanie instytucjom UE w dowolnym języku urzędowym UE i otrzymać w nim odpowiedź.
Wnioski o dostęp do dokumentów można składać w każdym języku urzędowym UE.
Formularz kontaktowy Trybunału dostępny jest we wszystkich językach urzędowych UE. Odpowiedź na każdą wiadomość wysłaną za pomocą tego formularza zostanie udzielona w języku UE, którego użyto w wiadomości.
Dyrekcja Generalna ds. Wielojęzyczności
Służbami tłumaczeń pisemnych i konferencyjnych świadczonymi przez Trybunał zarządza Dyrekcja Generalna ds. Wielojęzyczności. Wielojęzyczność jest tak wielkim wyzwaniem, że pracownicy dyrekcji stanowią ponad jedną trzecią całego personelu Trybunału.
Poniżej przedstawiamy kluczowe stanowiska w dyrekcji:
- Prawnicy lingwiści są ekspertami w tłumaczeniu dokumentów prawnych i, jak sama nazwa wskazuje, podwójnymi specjalistami. Dysponują kwalifikacjami prawniczymi oraz biegłą znajomością co najmniej trzech języków UE (często zaś znają ich o wiele więcej). Zapewniają precyzyjne tłumaczenia unijnych i krajowych pojęć prawnych.
- Tłumacze konferencyjni obsługują od trzech do sześciu języków urzędowych UE. Podczas rozpraw zapewniają wysokiej jakości przekład w czasie rzeczywistym.
- Korektorzy to specjaliści językowi, którzy sprawdzają jakość językową dokumentów prawnych przetłumaczonych przez prawników lingwistów, w tym opinii i wyroków. Dbają o poprawność językową i spójność.
Więcej informacji na temat pracy tych służb można znaleźć na stronie Dyrekcji Generalnej ds. Wielojęzyczności.
