Η ιστορία των κτιρίων του ΔΕΕ

Τα πρώτα χρόνια του ΔΕΕ στο Λουξεμβούργο

Το 1952, ενώ εξεταζόταν η πιθανότητα να εγκατασταθούν τα θεσμικά όργανα της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Άνθρακα και Χάλυβα (ΕΚΑΧ) στη Λιέγη ή τις Βρυξέλλες, επιλέχθηκε το Λουξεμβούργο ως προσωρινή έδρα. Η επιλογή του Λουξεμβούργου ως έδρας του ΔΕΕ οριστικοποιήθηκε το 1992, όταν το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Εδιμβούργου έλαβε οριστικές αποφάσεις για τις έδρες των θεσμικών οργάνων.

Πίσω στο 1952, η Λουξεμβουργιανή Κυβέρνηση διέθεσε στο ΔΕΕ την έπαυλη Vauban, η οποία βρίσκεται στο δημοτικό πάρκο της πόλης του Λουξεμβούργου, καθώς και δύο άλλα κτίρια για τη στέγαση του θεσμικού οργάνου και των 57 μελών του τότε προσωπικού του.

Το 1959, η Λουξεμβουργιανή Κυβέρνηση προσέφερε στο ΔΕΕ ένα μεγαλύτερο κτίριο στην Côte d'Eich. Το κτίριο ανήκε στην επισκοπή του Λουξεμβούργου και ήταν αρκετά ευρύχωρο για να στεγάσει όλες τις υπηρεσίες του ΔΕΕ.

Η μετεγκατάσταση στην περιοχή του Kirchberg

Η διεύρυνση των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων – ιδίως ενόψει της πρώτης προσχώρησης κρατών μελών το 1973 – είχε ως συνέπεια να αυξηθεί το προσωπικό όλων των θεσμικών οργάνων. Κατόπιν τούτου, το Λουξεμβούργο αποφάσισε να προχωρήσει στην πολεοδομική ανάπτυξη του Kirchberg, ώστε να στεγαστούν στην ίδια περιοχή όλα τα θεσμικά όργανα. Εκεί αναπτύχθηκε σταδιακά και το μόνιμο κτιριακό συγκρότημα του ΔΕΕ.

Έτσι, το 1972, το ΔΕΕ εγκαταστάθηκε με τους 223 υπαλλήλους του στο Μέγαρο, κτίριο που κατασκευάστηκε, ειδικά για το θεσμικό όργανο, στο Kirchberg από το Λουξεμβουργιανό Δημόσιο. Το Μέγαρο σχεδιάστηκε από τους Βέλγους αρχιτέκτονες François Jamagne και Michel Vander Elst καθώς και από τον Λουξεμβουργιανό αρχιτέκτονα Jean-Paul Conzemius. Τα εγκαίνιά του έγιναν στις 9 Ιανουαρίου 1973. Με την ανέγερση του Μεγάρου, το ΔΕΕ απέκτησε για πρώτη φορά χώρους εργασίας προσαρμοσμένους στις ανάγκες των Μελών και του προσωπικού του.

Οι επεκτάσεις του Μεγάρου

Ήδη από τα τέλη της δεκαετίας του 1970, η αύξηση του προσωπικού επέφερε κορεσμό των εγκαταστάσεων του ΔΕΕ, με συνέπεια να χρειάζεται να μισθωθούν γραφεία στα κτίρια άλλων ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων. Οι ανάγκες του ΔEE αυξήθηκαν περαιτέρω τόσο λόγω της ένταξης νέων κρατών μελών –συγκεκριμένα, της Ελλάδας (1981), της Ισπανίας και της Πορτογαλίας (1986) και της Αυστρίας, της Φινλανδίας και της Σουηδίας (1995)– όσο και λόγω της ίδρυσης του Πρωτοδικείου (1989). Ο αριθμός των υπαλλήλων ανήλθε από 626 το 1988 σε 837 το 1994.

Προκειμένου να αντιμετωπιστεί η κατάσταση, έγιναν τρεις επεκτάσεις του Μεγάρου από το 1985 έως το 1994. Τα νέα κτίρια, που σχεδιάστηκαν από τους Λουξεμβουργιανούς αρχιτέκτονες Paul Fritsch, Jean Herr και Gilbert Huyberechts καθώς και από τον Ιταλό αρχιτέκτονα Bohdan Paczowski, ήταν

• το κτίριο Erasmus, το οποίο εγκαινιάστηκε στις 5 Οκτωβρίου 1988·
• το κτίριο Thomas More, το οποίο εγκαινιάστηκε στις 12 Φεβρουαρίου 1993·
• το κτίριο Θέμις, το οποίο εγκαινιάστηκε στις 15 Σεπτεμβρίου 1994.

Το Μέγαρο έπρεπε να εγκαταλειφθεί το 1999 λόγω της παρουσίας αμιάντου, με συνέπεια να χρειαστεί νέα μετακίνηση του προσωπικού του ΔΕΕ σε άλλα κτίρια. Ένα από αυτά, το προκατασκευασμένο κτίριο με την ονομασία «κτίριο T», στέγασε τις γλωσσικές υπηρεσίες από το 1999 έως το 2019.

Η μεγάλη επέκταση και ανακαίνιση

Παράλληλα με τις εργασίες αφαίρεσης του αμιάντου από το Μέγαρο και ενόψει της επερχόμενης μεγάλης διεύρυνσης του 2004, το ΔΕΕ και οι Λουξεμβουργιανές αρχές δρομολόγησαν ένα φιλόδοξο κατασκευαστικό πρόγραμμα.

Η εκπόνηση του νέου προγράμματος συνέπεσε με τη μεταβολή της κτιριακής πολιτικής της Ένωσης για τα θεσμικά της όργανα. Αντί να βασίζονται στις χώρες υποδοχής για την παραχώρηση κτιρίων – όπως συνέβαινε μέχρι τότε – τα θεσμικά όργανα θα έπρεπε πλέον να έχουν την κυριότητα των ακινήτων τους. Στο πλαίσιο αυτό, το ΔΕΕ υιοθέτησε το σύστημα της μίσθωσης με δικαίωμα εξαγοράς.

Μετά από αίτημα των λουξεμβουργιανών αρχών, ο Γάλλος αρχιτέκτονας Dominique Perrault σχεδίασε ένα μοντέρνο κτιριακό συγκρότημα με επίκεντρο το ανακαινισμένο Μέγαρο και έναν χώρο προσβάσιμο στο κοινό, όπου σήμερα βρίσκονται οι αίθουσες ακροατηρίου. Στα βασικά στοιχεία του αρχιτεκτονήματος περιλαμβάνονται:

• ο ορθογώνιος «δακτύλιος» (Anneau) για τα γραφεία των Μελών·
• δύο νέοι πύργοι για τη στέγαση διαφόρων υπηρεσιών του ΔΕΕ·
• η Στοά που συνδέει όλα τα επιμέρους τμήματα του κτιριακού συγκροτήματος.

Οι εργασίες κατασκευής άρχισαν στα τέλη του 2003. Την 1η Μαΐου 2004 δέκα νέα κράτη προσχώρησαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση και η εισροή νέων υπαλλήλων κατέστησε αναγκαία τη μίσθωση άλλου κτιρίου, εκτός του συγκροτήματος του ΔΕΕ. Το κτίριο T επεκτάθηκε, με την προσθήκη του κτιρίου «T2», προκειμένου να εγκατασταθούν οι γλωσσομαθείς νομικοί από τα νέα κράτη μέλη.

Η ανακαίνιση του Μεγάρου και η κατασκευή του Δακτυλίου, της Στοάς και των πύργων Comenius και Montesquieu είχαν ολοκληρωθεί έως τις 4 Δεκεμβρίου 2008 οπότε και πραγματοποιήθηκε η τελετή εγκαινίων. Η επιφάνεια του κτιριακού συγκροτήματος υπερδιπλασιάστηκε από 85 000 m² σε σχεδόν 200 000 m², όπως και ο αριθμός των αιθουσών ακροατηρίου από 5 σε 11 αλλά και των γραφείων από 1 000 σε 2 200.

Έχοντας στη διάθεσή του τα νέα αυτά κτίρια, το ΔΕΕ προχώρησε στην ανακαίνιση των κτιρίων Erasmus, Thomas More και Θέμις, τα οποία άρχισαν να ξαναχρησιμοποιούνται από το 2013.

Ο πύργος Rocca: μια νέα εποχή για το ΔΕΕ

Η διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την ένταξη της Ρουμανίας και της Βουλγαρίας (2007) καθώς και της Κροατίας (2013) έφερε νέα αύξηση τόσο του φόρτου εργασίας του ΔΕΕ όσο και του αριθμού των Μελών και του προσωπικού του. Συγκεκριμένα, τρεις επιπλέον γενικοί εισαγγελείς ανέλαβαν καθήκοντα στο Δικαστήριο από το 2015, ενώ από το 2016 άρχισε ο προοδευτικός διπλασιασμός του αριθμού των Μελών του Γενικού Δικαστηρίου.

Για την κάλυψη αυτών των αναγκών, ξεκίνησε την άνοιξη του 2016 η κατασκευή τρίτου πύργου.

Με 29 ορόφους και 118 μέτρα ύψος, ο πύργος Rocca είναι το ψηλότερο κτίριο στο Λουξεμβούργο.

Τα εγκαίνιά του τον Σεπτέμβριο του 2019 αποτέλεσαν ορόσημο στην ιστορία του ΔΕΕ διότι σήμαναν την ολοκλήρωση ενός ενιαίου κτιριακού συγκροτήματος για όλες τις υπηρεσίες του θεσμικού οργάνου.