Kort overzicht van de belangrijkste statistische trends van het afgelopen jaar

door

Marc-André Gaudissart, adjunct-griffier bij het Hof van Justitie

2024 zal de geschiedenis van de instelling ingaan als een „buitengewoon” jaar. Niet alleen werd een groot aantal zaken aanhangig gemaakt en afgedaan, ook is een ingrijpende hervorming van het gerechtelijk bestel van de Unie in werking getreden: voor zes specifieke aangelegenheden[1] werd de prejudiciële bevoegdheid overgedragen van het Hof aan het Gerecht. Maar ook 2025 kende een aantal belangrijke ontwikkelingen, zowel wat betreft de aard en herkomst van de aan het Hof voorgelegde zaken als wat betreft de onderwerpen die daarin aan de orde waren.

In deze bijdrage worden deze ontwikkelingen verder belicht en in perspectief geplaatst. Voor nadere details wordt de lezer verwezen naar de statistische gegevens in deze editie, die is uitgebreid met nieuwe tabellen over met name de conclusies van de advocaten-generaal.

[1] Deze aangelegenheden worden opgesomd in artikel 50 ter, eerste alinea, van het Protocol betreffende het statuut van het Hof van Justitie van de Europese Unie (hierna: „Statuut”) en betreffen respectievelijk het gemeenschappelijk stelsel van belasting over de toegevoegde waarde, accijnzen, het douanewetboek, de tariefindeling van goederen in de gecombineerde nomenclatuur, compensatie voor en bijstand aan passagiers bij instapweigering of bij vertraging of annulering van vervoersdiensten, en het systeem voor de handel in broeikasgasemissierechten.

Kort overzicht van de belangrijkste statistische trends van het afgelopen jaar – Een buitengewoon jaar

Marc-André Gaudissart

Adjunct-griffier van het Hof van Justitie

Zoals elk jaar heb ik het genoegen de pen ter hand te nemen om de gerechtelijke statistieken van het afgelopen jaar kort toe te lichten en de lezer enkele elementen te verschaffen die essentieel zijn voor een goed begrip van de gegevens over zaken die bij het Hof van Justitie aanhangig zijn gemaakt of door deze rechterlijke instantie zijn afgedaan.

Dit is niet altijd een eenvoudige opdracht, aangezien de verschillen van jaar tot jaar soms klein zijn en het dus niet altijd mogelijk maken om opvallende ontwikkelingen of terugkerende trends te signaleren, maar 2024 vormt duidelijk een uitzondering op de regel. Het afgelopen jaar kan namelijk in meerdere opzichten een buitengewoon jaar – in de eerste betekenis van het woord – worden genoemd, zowel wat het aantal bij het Hof van Justitie aanhangig gemaakte zaken als wat het aantal door het Hof afgehandelde zaken betreft. Beide aantallen doen denken aan de historische niveaus van 2019 en onderstrepen het grote belang van de op 1 september 2024 in werking getreden hervorming, als gevolg waarvan het Hof zijn prejudiciële bevoegdheid thans deelt met het Gerecht van de Europese Unie, dat voortaan als enige bevoegd is om antwoord te geven op vragen die de rechterlijke instanties van de lidstaten van de Unie stellen over de specifieke aangelegenheden die worden genoemd in artikel 50 ter van het Statuut van het Hof van Justitie van de Europese Unie (hierna: „Statuut”)[1].

Kort overzicht van de belangrijkste statistische trends van het afgelopen jaar

Marc-André Gaudissart, adjunct-griffier van het Hof van Justitie

Deze bijdrage, die vroeger een onderdeel vormde van het Jaarverslag van de instelling, wil zoals steeds een kort overzicht geven van de belangrijkste trends die uit de gerechtelijke statistieken van het afgelopen jaar naar voren komen. Zij gaat in op het voorwerp, de herkomst en de aard van de zaken die in 2023 bij het Hof van Justitie aanhangig zijn gemaakt, en verschaft een aantal elementen die essentieel zijn voor een goed begrip van de gegevens over zaken die door het Hof van Justitie in dat jaar zijn afgedaan.

Kort overzicht van de belangrijkste statistische trends van het afgelopen jaar

Door Marc-André Gaudissart, adjunct-griffier van het Hof van Justitie

Deze bijdrage, die vroeger was opgenomen in het corpus van het Jaarverslag van het Hof van Justitie van de Europese Unie І Gerechtelijke werkzaamheden, wil zoals elk jaar een kort overzicht geven van de belangrijkste trends die uit de gerechtelijke statistieken van het afgelopen jaar naar voren komen. Zij gaat in op het voorwerp, de herkomst en de aard van de zaken die in 2022 bij het Hof van Justitie aanhangig zijn gemaakt, en verschaft een aantal elementen die nodig zijn voor een goed begrip van de gegevens over zaken die door het Hof van Justitie zijn afgedaan.

Het afgelopen jaar eindigde in dit laatste opzicht vrij positief, aangezien het aantal afgedane zaken hoger lag dan het aantal aanhangig gemaakte zaken, dat ten opzichte van het voorgaande jaar licht was gedaald. 2022 werd echter ook gekenmerkt door een stijging van de gemiddelde behandelingsduur van prejudiciële zaken, waarin steeds complexere en soms zeer gevoelige kwesties aan de orde komen. Het is in deze context dat het Hof van Justitie op 30 november 2022 een regelgevingsverzoek heeft ingediend om de materiële werkingssfeer van het mechanisme voor de voorafgaande toelating van beroepen uit te breiden en een gedeeltelijke overdracht van de prejudiciële bevoegdheid van het Hof aan het Gerecht te bewerkstelligen, waardoor het Gerecht in staat zou zijn uitspraak te doen over door de nationale rechterlijke instanties krachtens artikel 267 VWEU voorgelegde vragen in specifieke, in het Statuut vastgelegde aangelegenheden.