A | Εισαγωγή του Γραμματέα
Το 2025 στάθηκε εφαλτήριο στην εξέλιξη του θεσμικού οργάνου, χάρη σε ένα φιλόδοξο όραμα για την επίτευξη των παράλληλων στόχων της ενίσχυσης των αξιακών θεμελίων του, αφενός, και της καλύτερης δυνατής προετοιμασίας του για τις αλλαγές που επιφυλάσσει το μέλλον, αφετέρου.
Alfredo Calot Escobar
Γραμματέας του Δικαστηρίου
Σε μια εποχή αναδυόμενων τεχνολογιών και ανακατατάξεων στην αγορά εργασίας, αλλά και σε μια συγκυρία όπου η Ένωση καλείται επιτακτικά να ανταποκριθεί σε υψηλές προσδοκίες, είναι σημαντικό να θυμόμαστε τις αξίες οι οποίες διαπνέουν τη λειτουργία του ΔΕΕ – ποιότητα και ταχύτητα στην απονομή της δικαιοσύνης, εγγύτητα προς τους πολίτες, γλωσσική και πολιτισμική πολυμορφία, καθώς και βέλτιστη διαχείριση των πόρων που έχει στη διάθεσή του. Ακριβώς προς διαφύλαξή τους, το ΔΕΕ ολοκλήρωσε την υλοποίηση μιας σειράς στρατηγικών έργων προκειμένου να μπορέσει να αντεπεξέλθει στις διαφαινόμενες αλλαγές.
Σε δικαιοδοτικό επίπεδο, το 2025 υπήρξε το πρώτο πλήρες έτος εφαρμογής της μεταρρύθμισης που συνίστατο στη μερική μεταβίβαση της προδικαστικής αρμοδιότητας από το Δικαστήριο στο Γενικό Δικαστήριο. Όλες οι υπηρεσίες του θεσμικού οργάνου, εξαιρετικά προετοιμασμένες, βοήθησαν να γίνει ομαλά και απρόσκοπτα η μετάβαση, επιδεικνύοντας προσαρμοστικότητα και αποδεικνύοντας την ικανότητά τους να στηρίζουν τα δύο δικαιοδοτικά όργανα απέναντι στις νέες προκλήσεις. Ο πρώτος απολογισμός από την εφαρμογή του μέτρου είναι πολύ θετικός, καθώς επιτεύχθηκαν όλοι οι στόχοι: η μεταβίβαση συντελεί πράγματι στον αποδοτικότερο χειρισμό των υποθέσεων και στην πλήρη αξιοποίηση των δυνατοτήτων που προσφέρει η μεταρρύθμιση της δομής του ΔΕΕ, επ’ ωφελεία των διαδίκων στις διαδικασίες ενώπιον του ενωσιακού δικαστή. Ταυτόχρονα, οι νέοι κανόνες οι οποίοι διέπουν τη δημοσιοποίηση των παρατηρήσεων που κατατίθενται στις προδικαστικές υποθέσεις εφαρμόστηκαν με επιτυχία και διευκολύνουν την καλύτερη κατανόηση τόσο της λειτουργίας του μηχανισμού της προδικαστικής παραπομπής όσο και των κρίσιμων νομικών ζητημάτων στην εκάστοτε υπόθεση.
Μία από τις προτεραιότητες που είχε θέσει το ΔΕΕ για το 2025 ήταν να προσεγγίσει περισσότερο τους πολίτες. Οι υπηρεσίες του θεσμικού οργάνου οι οποίες είναι αρμόδιες για την επικοινωνία και τις τεχνολογίες της πληροφορίας δούλεψαν εντατικά, σε στενή συνεργασία μεταξύ τους, για να αναδιαμορφώσουν τον ιστότοπο του ΔΕΕ, ενσωματώνοντας μια πλήρως ανασχεδιασμένη μηχανή αναζήτησης και εδραιώνοντας το σύστημα διαδικτυακής αναμετάδοσης των δημόσιων συνεδριάσεων. Παράλληλα, διευρύνθηκε το φάσμα των διαθέσιμων καναλιών επικοινωνίας, ιδίως με την έναρξη λειτουργίας του Curia Web TV, μιας σύγχρονης πλατφόρμας εκπαιδευτικού χαρακτήρα, η οποία συμβάλλει, με ελκυστικό οπτικοακουστικό υλικό, στην καλύτερη κατανόηση του δικαιοδοτικού έργου. Με άλλα λόγια, το θεσμικό όργανο δεν διαθέτει πια απλώς έναν πιο εύχρηστο και φιλόξενο ιστότοπο: έχει κατορθώσει, μετά και τις προσπάθειες που κατέβαλε για να ενισχύσει την παρουσία του στα κοινωνικά δίκτυα, να ολοκληρώσει το πρόγραμμα εκσυγχρονισμού της πολιτικής του όσον αφορά την εξωτερική του επικοινωνία τόσο με το ευρύ κοινό όσο και με τις νέες γενιές.
Επιπλέον, η ελκυστικότητα αποτέλεσε βασικό άξονα της πολιτικής ανθρωπίνου δυναμικού του ΔΕΕ, στο πλαίσιο της οποίας αναλήφθηκε πλήθος πρωτοβουλιών προκειμένου να τονωθεί η ικανότητά του να κινητοποιεί το ενδιαφέρον υποψηφίων όλων των προφίλ και από όλα τα κράτη μέλη. Ενδεικτικά, το θεσμικό όργανο φρόντισε να διανοίξει προοπτικές πρόσληψης και να τις αναδείξει με πιο θελκτικό, συμπεριληπτικό και διαφωτιστικό τρόπο, ώστε να μεγαλώσει η δεξαμενή των υποψηφίων που ενδιαφέρονται να ενταχθούν στο προσωπικό του. Παραδείγματος χάριν, έγιναν βήματα για την άμεση βελτίωση των όρων της πρακτικής άσκησης, με σκοπό να κατοχυρωθεί η ισότιμη πρόσβαση όλων των νεαρών πτυχιούχων που επιθυμούν να ανακαλύψουν το ΔΕΕ. Άλλες πάλι ενέργειες στόχευαν στην ενίσχυση των δράσεων ευαισθητοποίησης στα κράτη μέλη που υποεκπροσωπούνται εντός του θεσμικού οργάνου, δεδομένης της πάγιας βούλησής του για ενδυνάμωση της πολιτισμικής και γλωσσικής πολυμορφίας του προσωπικού του. Τέλος, ελήφθησαν αρκετά μέτρα για την αναβάθμιση της πολιτικής που ακολουθεί το ΔΕΕ σε θέματα προσβασιμότητας και συμπεριληπτικότητας, προκειμένου τα άτομα με αναπηρία να έχουν πραγματικά τη δυνατότητα να ενσωματωθούν υπό βιώσιμες συνθήκες στο θεσμικό όργανο και να συνεισφέρουν, με τη σειρά τους, στην ολοένα και πιο δυναμική του παρουσία στον τομέα αυτό.
Πιστό στο πνεύμα καινοτομίας που το διακρίνει, το ΔΕΕ έκανε αισθητές προόδους και στο κομμάτι της τεχνολογίας. Συνεχίστηκαν οι εργασίες για την ανάπτυξη και την εφαρμογή εργαλείων που βασίζονται στην τεχνητή νοημοσύνη, παράλληλα με την κοπιώδη εκπόνηση ενός δεοντολογικού πλαισίου πλήρως προσαρμοσμένου στις απαιτήσεις οι οποίες συνδέονται με τη δικαιοδοτική αποστολή του ΔΕΕ. Η χάραξη ενός Χάρτη Δεοντολογίας για την ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης και η κατάρτιση συγκεκριμένων οδηγιών για τη ρύθμιση της χρήσης των εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης εντός του θεσμικού οργάνου συνιστούν δείγματα της μέριμνας του ΔΕΕ να προάγει την ασφαλή χρήση όλο και πιο υποσχόμενων τεχνολογικών εργαλείων. Στο πλαίσιο αυτό, είναι όμως απολύτως απαραίτητο να λαμβάνονται υπόψη τα όριά τους, οι κίνδυνοι τους οποίους ενέχουν και η ανάγκη να εποπτεύονται πάντοτε από τον άνθρωπο. Έτσι, το ΔΕΕ συνέχισε να προχωρά με αποφασιστικότητα, αλλά και με σύνεση, όπως μαρτυρεί η διεύρυνση των προγραμμάτων κατάρτισης που προσφέρονται στο προσωπικό για να το επιμορφώσουν και να το βοηθήσουν προς αυτή την κατεύθυνση.
Ισχυρές αξίες, σαφείς φιλοδοξίες και αδιάκοπη αφοσίωση, με ζητούμενο την ποιότητα στην Ευρωπαϊκή Δικαιοσύνη: ιδού πώς θα συνόψιζα με υπερηφάνεια το 2025 από τη σκοπιά των διοικητικών υπηρεσιών του θεσμικού οργάνου.
B | Ορόσημα της χρονιάς
2025: έτος-σταθμός στη μεταρρύθμιση της ενωσιακής δικαιοδοτικής δομής
Το 2025 ήταν το πρώτο πλήρες έτος εφαρμογής της μερικής μεταβίβασης της προδικαστικής αρμοδιότητας από το Δικαστήριο στο Γενικό Δικαστήριο και αποτελεί το επιστέγασμα ενός μακρόχρονου εγχειρήματος. Τα θεμέλια είχαν τεθεί ήδη με τη Συνθήκη της Νίκαιας (2001) και η επιβεβαίωση ήρθε το 2015, με την επισημοποίηση της απόφασης για τη σταδιακή μεταρρύθμιση της δικαιοδοτικής δομής.
Στόχος ήταν η ενίσχυση της αποτελεσματικότητας του ενωσιακού δικαιοδοτικού συστήματος μέσω της εξισορρόπησης του φόρτου εργασίας του Δικαστηρίου και του Γενικού Δικαστηρίου. Η μεταρρύθμιση κατέστη δυνατή χάρη στον σταδιακό διπλασιασμό του αριθμού των δικαστών του Γενικού Δικαστηρίου, ο οποίος ολοκληρώθηκε το 2022 δημιουργώντας τις κατάλληλες προϋποθέσεις ώστε να είναι το δικαιοδοτικό όργανο σε θέση να αντιμετωπίσει τον αυξημένο φόρτο εργασίας.
Για να υλοποιηθεί πάντως η μεταρρύθμιση, έπρεπε να επέλθουν προηγουμένως ορισμένες ουσιώδεις τροποποιήσεις στις διαδικαστικές ρυθμίσεις. Οι τροποποιήσεις στον Οργανισμό του ΔΕΕ προτάθηκαν από το Δικαστήριο και εγκρίθηκαν από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι επακόλουθες τροποποιήσεις στους Κανονισμούς Διαδικασίας, οι οποίες χρειάστηκε να γίνουν μετά την αναθεώρηση του Οργανισμού του ΔΕΕ, εγκρίθηκαν, με τη σειρά τους, από το Συμβούλιο.
Το τελευταίο στάδιο της μεταρρύθμισης ολοκληρώθηκε την 1η Οκτωβρίου 2024, με την έναρξη ισχύος των νέων κανόνων που θέτουν σε εφαρμογή τη μερική μεταβίβαση της προδικαστικής αρμοδιότητας στο Γενικό Δικαστήριο και εκσυγχρονίζουν τις διαδικασίες ενώπιον αμφότερων των ενωσιακών δικαιοδοτικών οργάνων. Ένα χρόνο μετά, η πρώτη αποτίμηση της μεταρρύθμισης δείχνει ότι το Δικαστήριο και το Γενικό Δικαστήριο έχουν προσαρμοστεί πλήρως στον νέο τρόπο λειτουργίας, προς ικανοποίηση όλων των μερών που εμπλέκονται στις προδικαστικές διαδικασίες.
Τι είναι η προδικαστική παραπομπή;
Το ενωσιακό δίκαιο αποτελεί μέρος της εθνικής έννομης τάξης κάθε κράτους μέλους. Συνεπώς, είναι δυνατή η επίκλησή του ενώπιον των εθνικών δικαστηρίων, τα οποία το εφαρμόζουν απευθείας.
Σε περίπτωση που τυχόν αμφιβάλλουν για το πώς πρέπει να ερμηνεύσουν το ενωσιακό δίκαιο στη διαφορά την οποία δικάζουν, τα εθνικά δικαστήρια έχουν την ευχέρεια, και σε ορισμένες περιπτώσεις την υποχρέωση, να υποβάλουν σχετικό προδικαστικό ερώτημα που θα εξεταστεί από το Δικαστήριο, ή, εάν πρόκειται για ορισμένους συγκεκριμένους τομείς υποθέσεων, από το Γενικό Δικαστήριο. Έτσι μπορούν να λάβουν διευκρινίσεις ως προς την έννοια ή το κύρος μιας διατάξεως του ενωσιακού δικαίου. Κατόπιν τούτου, είναι σε θέση να το εφαρμόσουν με ορθό και συνεπή τρόπο.
Αρμοδιότητα του Γενικού Δικαστηρίου σε προδικαστικές υποθέσεις
Το Γενικό Δικαστήριο είναι πλέον αρμόδιο να εξετάζει κάποιες αιτήσεις προδικαστικής αποφάσεως, εφόσον αφορούν συγκεκριμένους, σαφώς οριοθετημένους και αυτοτελείς, από πλευράς αντικειμένου, τομείς για τους οποίους υπάρχει ήδη πλούσια νομολογία του Δικαστηρίου. Στόχος είναι να ελαφρυνθεί στην πράξη ο φόρτος εργασίας του Δικαστηρίου, καθώς το Γενικό Δικαστήριο επιλαμβάνεται πια των προδικαστικών ερωτημάτων που εμπίπτουν στους τομείς αυτούς, οι οποίοι είναι 1) το κοινό σύστημα ΦΠΑ, 2) οι ειδικοί φόροι κατανάλωσης, 3) ο τελωνειακός κώδικας, 4) η δασμολογική κατάταξη των εμπορευμάτων, 5) η αποζημίωση και η παροχή βοήθειας στους επιβάτες σε περίπτωση άρνησης επιβίβασης ή καθυστέρησης ή ακύρωσης υπηρεσιών μεταφορών και, τέλος, 6) το σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών αερίων θερμοκηπίου.
Μηχανισμός ενιαίας θυρίδας: μια αποτελεσματική διαδικασία
Η μεταρρύθμιση και η επακόλουθη μερική μεταβίβαση δεν επηρέασαν τον τρόπο υποβολής των αιτήσεων προδικαστικής αποφάσεως: όλες εξακολουθούν να κατατίθενται αρχικώς ενώπιον του Δικαστηρίου. Μέσω όμως ενός μηχανισμού «ενιαίας θυρίδας» προσδιορίζεται ποιες άπτονται της αρμοδιότητας του Γενικού Δικαστηρίου. Η απόφαση για το αν μια αίτηση προδικαστικής αποφάσεως θα εξεταστεί από το ίδιο το Δικαστήριο ή θα διαβιβαστεί στο Γενικό Δικαστήριο λαμβάνεται είτε από τον Πρόεδρο του Δικαστηρίου, αφού ακουστούν ο Αντιπρόεδρος και ο πρώτος γενικός εισαγγελέας, είτε από τη γενική συνέλευση του Δικαστηρίου.
Στο Γενικό Δικαστήριο, δύο ειδικευμένα τμήματα πενταμελούς, κατ’ αρχήν, σύνθεσης είναι πλέον αρμόδια για την εκδίκαση των προδικαστικών υποθέσεων. Επιπλέον, ορίζονται συγκεκριμένοι δικαστές του Γενικού Δικαστηρίου στους οποίους ανατίθενται καθήκοντα γενικού εισαγγελέα ώστε η διαδικασία ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου στις προδικαστικές υποθέσεις να είναι αντίστοιχη με εκείνη ενώπιον του Δικαστηρίου.
Αίτηση αναιρέσεως και επανεξέταση
Οι αποφάσεις του Γενικού Δικαστηρίου επί προδικαστικών παραπομπών δεν υπόκεινται, λόγω της φύσης της διαδικασίας, στον αναιρετικό έλεγχο του Δικαστηρίου. Ωστόσο, προβλέπεται διαδικασία επανεξέτασης: εντός προθεσμίας ενός μηνός από την έκδοση τέτοιας αποφάσεως του Γενικού Δικαστηρίου, ο πρώτος γενικός εισαγγελέας του Δικαστηρίου μπορεί να προτείνει στο Δικαστήριο να την επανεξετάσει, σε περίπτωση που εγείρει σοβαρό κίνδυνο προσβολής της ενότητας ή της συνοχής του ενωσιακού δικαίου.
Απολογισμός μετά το πρώτο έτος εφαρμογής
Από την έναρξη ισχύος της μεταρρύθμισης έχουν περάσει από τη νέα ενιαία θυρίδα περίπου εκατό αιτήσεις προδικαστικής αποφάσεως. Σχεδόν το 85 % εξ αυτών διαβιβάστηκαν στο Γενικό Δικαστήριο, διότι αφορούσαν αποκλειστικώς τους έξι ειδικούς τομείς της προδικαστικής του αρμοδιότητας.
Το 2025 το Γενικό Δικαστήριο εκδίκασε τις πρώτες αιτήσεις προδικαστικής αποφάσεως που του διαβιβάστηκαν στο πλαίσιο της εφαρμογής του νέου συστήματος. Περάτωσε έτσι δεκαέξι υποθέσεις χωρίς να χρειαστεί να διεξαχθεί επ’ ακροατηρίου συζήτηση ή να ζητηθεί η ανάπτυξη προτάσεων γενικού εισαγγελέα. Στην πλειονότητα των περιπτώσεων –έντεκα υποθέσεις– το Γενικό Δικαστήριο εξέδωσε διάταξη. Πέντε υποθέσεις περατώθηκαν με την έκδοση αποφάσεως. Ο χρόνος εκδίκασής τους υπήρξε εξαιρετικά σύντομος: 10,9 μήνες, κατά μέσο όρο, από την ενιαία θυρίδα μέχρι τη δημοσίευση (6,2 μήνες κατά μέσο όρο, αν ληφθούν υπόψη όλες οι περατωθείσες προδικαστικές υποθέσεις, είτε με απόφαση είτε με διάταξη).
Συνεπώς, το σύστημα αποδίδει και τα πρώτα αποτελέσματα δείχνουν ότι η μεταρρύθμιση επιτυγχάνει τους στόχους της, που ήταν να επιταχυνθεί η εκδίκαση των υποθέσεων και να εξισορροπηθεί ο φόρτος εργασίας των ενωσιακών δικαιοδοτικών οργάνων, προς όφελος τόσο των πολιτών όσο και των επιχειρήσεων.
Θέλετε να μάθετε περισσότερα;
Προκειμένου να διευκολύνει τους επαγγελματίες του νομικού κλάδου και, ιδίως, τους εθνικούς δικαστές να κατανοήσουν πώς ακριβώς λειτουργεί η ενιαία θυρίδα και ποια είναι τα κριτήρια κατανομής των αρμοδιοτήτων, το θεσμικό όργανο έχει δημοσιεύσει ένα έγγραφο σχετικό με την εφαρμογή των νέων κανόνων που διέπουν τη μερική μεταβίβαση της προδικαστικής αρμοδιότητας από το Δικαστήριο στο Γενικό Δικαστήριο. Στο έγγραφο αυτό, το οποίο είναι διαθέσιμο στον ιστότοπο του ΔΕΕ, καταγράφονται οι αιτήσεις που υποβλήθηκαν κατά το πρώτο έτος μετά την έναρξη ισχύος του μέτρου και διευκρινίζεται για καθεμιά τους, με παράθεση της σχετικής αιτιολογίας, εάν διαβιβάστηκε στο Γενικό Δικαστήριο ή εάν εξετάστηκε από το Δικαστήριο.
Κατανομή των αρμοδιοτήτων μεταξύ του Δικαστηρίου και του Γενικού Δικαστηρίου.
Ενίσχυση της διαφάνειας της Ευρωπαϊκής Δικαιοσύνης
Το 2025 σηματοδοτεί μια μείζονα καμπή στην επικοινωνιακή πολιτική του ΔΕΕ. Εμπνεόμενο από τις τεχνολογικές εξελίξεις και εμφορούμενο από την επιθυμία να καταστήσει τον τρόπο λειτουργίας της Ευρωπαϊκής Δικαιοσύνης πιο κατανοητό και πιο οικείο στους πολίτες, το θεσμικό όργανο επένδυσε σε μια σειρά πρωτοβουλιών για τον εκσυγχρονισμό των διαύλων επικοινωνίας του και για την προώθηση στο κοινό εύληπτων πληροφοριών όσον αφορά την αποστολή και το έργο του.
Πιο κοντά στους πολίτες, χάρη στη δραστηριοποίηση σε περισσότερα κοινωνικά δίκτυα
Τα κοινωνικά δίκτυα αποτελούν στις μέρες μας κομμάτι της καθημερινότητας και συνιστούν σημαντική πηγή πληροφοριών για τους πολίτες, και ιδίως για τις νεότερες γενιές. Προκειμένου να συμβαδίσει με τη νέα πραγματικότητα και, ως εκ τούτου, να εξασφαλίσει τη διάδοση στα κοινωνικά δίκτυα αξιόπιστων και ορθών πληροφοριών για τις δραστηριότητές του, προσεγγίζοντας περισσότερο τους πολίτες, το ΔΕΕ διεύρυνε την παρουσία του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης το 2025, ανοίγοντας λογαριασμούς σε τέσσερις ακόμη πλατφόρμες: Bluesky, Threads, WhatsApp και Instagram.
Με τη δραστηριότητά του εκεί, η οποία έρχεται να συμπληρώσει την ενημέρωση που ήδη προσέφερε μέσω του LinkedIn, του X, του YouTube και του Mastodon, το ΔΕΕ είναι σε θέση να απευθυνθεί σε νέα ακροατήρια και να τα πληροφορήσει –με τρόπο άμεσο και προσαρμοσμένο στις ανάγκες τους– σχετικά με το έργο το οποίο επιτελεί, καθώς και με το πόσο ουσιώδη ρόλο διαδραματίζει στην προστασία των δικαιωμάτων των πολιτών και τη διαφύλαξη των δημοκρατικών αξιών που αποτελούν τη βάση της Ένωσης.
Έτσι, το κοινό έχει ανά πάσα στιγμή και από οπουδήποτε εύκολη πρόσβαση σε ξεκάθαρες πληροφορίες αναφορικά με τη δικαιοδοτική επικαιρότητα, οι οποίες θα συμπληρωθούν, από τις αρχές του 2026, με φρέσκο και πλούσιο οπτικοακουστικό υλικό, άπαξ και εγκαινιαστεί η νέα διαδικτυακή πλατφόρμα Curia Web TV.
Παρακολούθηση των δημόσιων συνεδριάσεων του ΔΕΕ από κάθε γωνιά της Ευρώπης
Κομβικό σημείο της ένδικης διαδικασίας, οι επ’ ακροατηρίου συζητήσεις ενώπιον του Δικαστηρίου και του Γενικού Δικαστηρίου διεξάγονται στο Λουξεμβούργο και είναι δημόσιες και ανοικτές σε όλους τους πολίτες. Θέλοντας να ενισχύσει τη διαφάνεια και την προσβασιμότητα της δικαιοσύνης για τα 450 εκατομμύρια Ευρωπαίων πολιτών που επηρεάζονται άμεσα από τις αποφάσεις των ενωσιακών δικαιοδοτικών οργάνων, το ΔΕΕ δίνει πια τη δυνατότητα σε όλους να παρακολουθήσουν τις δημόσιες συνεδριάσεις του διαδικτυακά, χωρίς να χρειάζεται να μεταβούν στο Λουξεμβούργο.
Από τον Απρίλιο του 2022, το θεσμικό όργανο είχε αποφασίσει να περιλάβει στον ιστότοπό του σε πιλοτική βάση μια υπηρεσία μαγνητοσκοπημένης αναμετάδοσης των επ’ ακροατηρίου συζητήσεων ενώπιον του τμήματος μείζονος συνθέσεως και της ολομέλειας του Δικαστηρίου, παράλληλα με τη ζωντανή μετάδοση των δημόσιων συνεδριάσεων στις οποίες απαγγέλλονται οι αποφάσεις και εκφωνούνται οι προτάσεις των γενικών εισαγγελέων. Η επιτυχία του πιλοτικού αυτού προγράμματος οδήγησε στην ενσωμάτωση μιας ειδικής διάταξης στον Κανονισμό Διαδικασίας του Δικαστηρίου, προκειμένου να θεσμοθετηθεί επίσημα πλέον το σύστημα, αλλά και να προβλεφθεί η δυνατότητα μετάδοσης ορισμένων επ’ ακροατηρίου συζητήσεων ενώπιον πενταμελών τμημάτων, όταν το δικαιολογεί η σημασία της υποθέσεως. Επιπλέον, προκειμένου να γίνεται καλύτερα αντιληπτό το όλο πλαίσιο της υποθέσεως και τα όσα διαμείβονται μεταξύ των διαδίκων και των δικαστών κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης, πριν από κάθε μετάδοση επ’ ακροατηρίου συζητήσεως αναρτάται στον ιστότοπο του ΔΕΕ και στα κοινωνικά δίκτυα ένα επεξηγηματικό βίντεο στο οποίο κάποιος εκ των υπευθύνων Τύπου της Διεύθυνσης Επικοινωνίας παρουσιάζει εν συντομία την υπόθεση.
Όσον αφορά το Γενικό Δικαστήριο, στον Κανονισμό Διαδικασίας του προστέθηκε διάταξη για την αναμετάδοση των επ’ ακροατηρίου συζητήσεων, της απαγγελίας αποφάσεων και της εκφώνησης προτάσεων σε υποθέσεις ενώπιόν του. Δεδομένου ότι οι συναφείς κανόνες και λεπτομέρειες εφαρμογής έπρεπε να καθοριστούν από το ίδιο το Γενικό Δικαστήριο, εκδόθηκε τον Φεβρουάριο του 2025 ειδική απόφαση για τη ρύθμιση ζητημάτων σχετικών με την αναμετάδοση των δημόσιων αυτών συνεδριάσεων. Σε εκτέλεση της ως άνω αποφάσεως, πραγματοποιήθηκε τον Μάιο η πρώτη ζωντανή μετάδοση δημόσιας συνεδρίασης του Γενικού Δικαστηρίου για την απαγγελία αποφάσεώς του. Ακολούθησαν δύο ακόμη τον Σεπτέμβριο.
Χάρη σε αυτή την ενίσχυση των δυνάμεών του στο μέτωπο της οπτικοακουστικής επικοινωνίας, το θεσμικό όργανο μπορεί να αξιοποιήσει στο έπακρο τις τεχνολογικές προόδους που επισπεύσθηκαν λόγω της υγειονομικής κρίσης του 2020, αλλά κυρίως να προσφέρει τη δυνατότητα σε κάθε ενδιαφερόμενο για το δικαιοδοτικό του έργο, είτε πρόκειται για νυν ή μελλοντικούς επαγγελματίες του νομικού κλάδου (εθνικούς δικαστές, δικηγόρους, εκπροσώπους των κυβερνήσεων των κρατών μελών και των ενωσιακών θεσμικών οργάνων, καθηγητές, φοιτητές), είτε για δημοσιογράφους, είτε, γενικότερα, για οποιονδήποτε πολίτη έχει την περιέργεια να μάθει περισσότερα για την αποστολή του ΔΕΕ, να παρακολουθεί απ’ όπου κι αν βρίσκεται, χωρίς να μετακινηθεί στο Λουξεμβούργο, τις δημόσιες συνεδριάσεις, υπό τις ίδιες συνθήκες με τα άτομα που παρευρίσκονται στις αίθουσες ακροατηρίου.
Μεγαλύτερη διαφάνεια στον δικαστικό διάλογο
Στο ίδιο πάντοτε πνεύμα, αξιοσημείωτο είναι ότι το ΔΕΕ συνέχισε και το 2025 να εφαρμόζει την ήδη ειλημμένη από το 2024 απόφαση να δημοσιεύονται διαδικτυακά, μετά την περάτωση των προδικαστικών υποθέσεων, οι γραπτές παρατηρήσεις τις οποίες έχουν καταθέσει οι διάφοροι μετέχοντες στις σχετικές διαδικασίες (διάδικοι ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, θεσμικά όργανα, κράτη μέλη κ.λπ.), εκτός εάν υπάρχει αντίρρηση από τη δική τους πλευρά. Για να είναι ευχερέστερη, η πρόσβαση στις παρατηρήσεις παρέχεται μέσω της μηχανής αναζήτησης στον ιστότοπο του ΔΕΕ, και έτσι κάθε ενδιαφερόμενος μπορεί να ενημερωθεί για τις απόψεις που είχαν διατυπωθεί από τους μετέχοντες στη διαδικασία ενώπιον του Δικαστηρίου ή του Γενικού Δικαστηρίου πριν από την έκδοση της αντίστοιχης προδικαστικής αποφάσεως.
Άνοιγμα σε ευρύτερο κοινό, χάρη στον εκσυγχρονισμό των μέσων επικοινωνίας
Προς την ίδια κατεύθυνση, του να καταστεί η νομολογία του πιο προσιτή στους μη ειδικούς, το ΔΕΕ προχώρησε στην περαιτέρω αναβάθμιση ενός εκ των κλασικών επικοινωνιακών του εργαλείων, των ανακοινωθέντων Τύπου. Η εξέλιξη αυτή είχε ήδη δρομολογηθεί από τα τέλη του 2023, όταν τα περιληπτικά αυτά κείμενα έγιναν συντομότερα και πιο γλαφυρά, ώστε να ανταποκρίνονται καλύτερα στις προσδοκίες των μέσων ενημέρωσης και του ευρύτερου κοινού. Το 2025 η αναδιαμόρφωσή τους ολοκληρώθηκε, καθώς είναι πλέον σαφέστερα, πιο ευσύνοπτα και ελκυστικότερα, αφού συντάσσονται σε λιγότερο τεχνική και πιο καθημερινή γλώσσα. Στην πλειονότητά τους περιλαμβάνουν μια περιεκτική εισαγωγική παράγραφο που μπορεί να αναπαραχθεί εύκολα από τα ΜΜΕ.
Παράλληλα, το ΔΕΕ εγκαινίασε ένα νέο επικοινωνιακό εργαλείο: αμέσως μετά τη δημοσίευση των σημαντικότερων αποφάσεών του, αναρτώνται στο διαδίκτυο σύντομα επεξηγηματικά βίντεο από κάποιο μέλος του δικαστικού σχηματισμού που εκδίκασε την υπόθεση. Με τον πρωτοποριακό αυτόν τρόπο, το περιεχόμενο των αποφάσεων που κατεξοχήν προσελκύουν το ενδιαφέρον των μέσων ενημέρωσης γίνεται αντιληπτό μέσα σε λίγα λεπτά, πάντοτε με τη χρήση απλής και εύληπτης γλώσσας. Το πρώτο τέτοιο βίντεο μεταδόθηκε τον Ιούνιο και αφορούσε την ιταλική υπόθεση C‑460/23 Kinsa: ο ίδιος ο Πρόεδρος του ΔΕΕ, ο Koen Lenaerts, ανέλαβε να την παρουσιάσει στη γλώσσα διαδικασίας, τα ιταλικά. Αμέσως μετά την απαγγελία της αποφάσεως, το βίντεο, υποτιτλισμένο και στις 24 επίσημες γλώσσες της Ένωσης, αναρτήθηκε στον ιστότοπο Curia και ταυτόχρονα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Ενδεικτικό της επιτυχίας του ήταν ότι οι προβολές του στο LinkedIn άγγιξαν τις 20 000. Συνολικά, στη διάρκεια του 2025, αναρτήθηκαν στον ιστότοπο του ΔΕΕ και στους λογαριασμούς του στα κοινωνικά δίκτυα 11 τέτοια επεξηγηματικά βίντεο, με αντικείμενο αποφάσεις του τμήματος μείζονος συνθέσεως του Δικαστηρίου.
Μέσω αυτών των πρωτοβουλιών για την προσαρμογή των μέσων επικοινωνίας του στις νέες προσδοκίες του κοινού, το ΔΕΕ έμεινε, και το 2025, πιστό στη δέσμευσή του να προσδώσει μεγαλύτερη διαφάνεια στην Ευρωπαϊκή Δικαιοσύνη, καθιστώντας την πιο κατανοητή και οικεία στους πολίτες.
Συνεργασία με τα άλλα δικαστήρια ανά την Ευρώπη
Το ενωσιακό δίκαιο εφαρμόζεται σε όλα τα κράτη μέλη, συνιστώντας έτσι έναν κοινό νομικό κορμό που έχει τις ρίζες του στις κοινές αξίες στις οποίες στηρίζεται η Ευρωπαϊκή Ένωση. Επιδιώκοντας να συμβάλει στην εμπέδωση της νομικής αυτής κοινότητας και να διασφαλίσει την ομοιόμορφη ερμηνεία του ενωσιακού δικαίου, το ΔΕΕ, πέραν των διαδικασιών που εκκρεμούν ενώπιον των δύο δικαιοδοτικών του οργάνων, έχει αναλάβει από μακρού να διατηρεί έναν ανοιχτό και συνεχή διάλογο με τις δικαστικές αρχές των κρατών μελών –συνταγματικά και ανώτατα εθνικά δικαστήρια ή εθνικά δικαστήρια πρώτου και δεύτερου βαθμού δικαιοδοσίας– αλλά και με τα διάφορα δικαστικά δίκτυα καθώς και με άλλα διεθνή δικαστήρια, όπως το ΕΔΔΑ, με τα οποία ανταλλάσσει βέλτιστες πρακτικές για την ποιοτική απονομή δικαιοσύνης. Ο διάλογος αυτός, ο οποίος υλοποιείται μέσω συνεδρίων και συναντήσεων που πραγματοποιούνται τόσο στο ΔΕΕ όσο και στα κράτη μέλη, υπήρξε ιδιαίτερα πλούσιος το 2025.
«EUnited in Diversity» στη Σόφια
Μετά την πρώτη διοργάνωση το 2021 στη Ρίγα (Λετονία) και τη δεύτερη το 2023 στη Χάγη (Κάτω Χώρες), το συνέδριο «EUnited in Diversity» έλαβε χώρα για τρίτη φορά, στα τέλη του καλοκαιριού του 2025, στη Σόφια, υπό την αιγίδα του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Δημοκρατίας της Βουλγαρίας. Στο πλαίσιο των εργασιών του συνεδρίου συγκεντρώνονται ανά διετία εκπρόσωποι του ΔΕΕ και των εθνικών συνταγματικών δικαστηρίων, φιλοδοξώντας να συσφίξουν τις μεταξύ τους σχέσεις επικοινωνίας αλλά και να διευκολύνουν την αλληλεπίδραση ανάμεσα στην κοινή ενωσιακή έννομη τάξη και στα εθνικά νομικά συστήματα των κρατών μελών.
Στο συνέδριο του 2025 συμμετείχαν συνταγματικά δικαστήρια (ή όργανα που ασκούν εξουσίες συνταγματικού δικαστηρίου) από 21 κράτη μέλη. Ο τίτλος του συνεδρίου ήταν «Ο ρόλος της συνταγματικής δικαιοσύνης στην κοινή έννομη τάξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης» και το ζητούμενο ήταν να διερευνηθεί τι σημαίνει «συνταγματική δικαιοσύνη» εντός της Ένωσης. Το πρόγραμμα περιελάμβανε τέσσερις ομάδες εργασίας με αντίστοιχες θεματικές την κατανομή των αρμοδιοτήτων μεταξύ της ΕΕ και των κρατών μελών, η οποία διέπεται από την αρχή της δοτής αρμοδιότητας, την προστασία της ενωσιακής ταυτότητας σε περιόδους κρίσης, τη σχέση μεταξύ εθνικού συνταγματικού δικαίου και ενωσιακού δικαίου στα κράτη μέλη, καθώς και την ερμηνεία και εφαρμογή του ενωσιακού δικαίου κατά τρόπο που να εξασφαλίζει τη συνοχή και τη σταθερότητα της κοινής έννομης τάξης.
Παράλληλα, δόθηκε η ευκαιρία σε υψηλόβαθμα διοικητικά στελέχη των δικαστηρίων που συμμετείχαν στο συνέδριο να συναντηθούν για να ανταλλάξουν βέλτιστες πρακτικές και να συζητήσουν θέματα κοινού ενδιαφέροντος. Το κύριο θέμα αυτής της στρογγυλής τραπέζης, στην οποία το ΔΕΕ εκπροσωπήθηκε από την επικεφαλής της Γενικής Διεύθυνσης Πληροφόρησης, ήταν «Ο αντίκτυπος των ψηφιακών τεχνολογιών στο έργο των δικαστηρίων».
Φόρουμ Δικαστών στο ΔΕΕ
Στις αρχές Δεκεμβρίου του 2025 το ετήσιο Φόρουμ Δικαστών, που πραγματοποιείται παραδοσιακά στο ΔΕΕ, συγκέντρωσε 148 δικαστές από τα εφετεία και τα πρωτοδικεία όλων των κρατών μελών. Μεταξύ των θεμάτων των διαφόρων συναντήσεων εργασίας περιλαμβάνονταν οι πρόσφατες εξελίξεις στη διαδικασία της προδικαστικής παραπομπής, η πρόσφατη νομολογία σε υποθέσεις ασύλου και μετανάστευσης, η νέα αρμοδιότητα του Γενικού Δικαστηρίου επί ορισμένων αιτήσεων προδικαστικής αποφάσεως καθώς και η πρόσφατη νομολογία όσον αφορά το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης και τη δικαστική συνεργασία σε αστικές υποθέσεις.
Το Φόρουμ αυτό, το οποίο διοργανώθηκε για πρώτη φορά από το ΔΕΕ το 1968, φέρνει σε άμεση επαφή τα Μέλη του Δικαστηρίου και του Γενικού Δικαστηρίου με τους δικαστές των κρατών μελών. Πέρα από το ότι παρέχει πρόσφορο έδαφος για την ανάπτυξη φιλικών δεσμών, προάγει την ομοιόμορφη εφαρμογή του ευρωπαϊκού δικαίου από τους εθνικούς δικαστές, ως δικαστές γενικής δικαιοδοσίας του ενωσιακού δικαίου, την ανταλλαγή ιδεών προς επίλυση κοινών ζητημάτων, τη γνώση και την αλληλοκατανόηση των διαφόρων νομικών συστημάτων, καθώς και τη συνεργασία μεταξύ των δικαστηρίων.
Συνάντηση του Δικαστικού Δικτύου της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Τον Νοέμβριο πραγματοποιήθηκε στη Λισσαβώνα (Πορτογαλία) η έβδομη ετήσια συνάντηση των ανταποκριτών του Δικαστικού Δικτύου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (RJUE). Το RJUE, το οποίο δημιουργήθηκε με πρωτοβουλία του ΔΕΕ το 2017, εξ αφορμής του Φόρουμ Δικαστών που ήταν αφιερωμένο στην 60ή επέτειο των Συνθηκών της Ρώμης, στοχεύει στην ενίσχυση της δικαστικής συνεργασίας στην Ευρώπη, με απώτερο σκοπό την ποιοτική απονομή της δικαιοσύνης. Το δίκτυο συγκροτείται από 78 συνταγματικά και ανώτατα δικαστήρια των κρατών μελών, καθώς και από τα ανώτατα δικαστήρια τεσσάρων τρίτων χωρών (Ισλανδία, Λιχτενστάιν, Ηνωμένο Βασίλειο και Ουκρανία) και αποτελεί μια μόνιμη πλατφόρμα ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ των μελών του. Λειτουργώντας ως ένα πλαίσιο άτυπης συνεργασίας και ανοιχτού διαλόγου ανάμεσα στα πλέον εξέχοντα δικαστήρια της ευρωπαϊκής ηπείρου, συμπληρώνει τη διαδικασία προδικαστικής παραπομπής ως θεσμοθετημένο μηχανισμό δικαστικής συνεργασίας.
Δεδομένου ότι εδώ και κάποια χρόνια τα εθνικά δικαστήρια-μέλη του δικτύου είναι εκείνα που διοργανώνουν, με την υποστήριξη του ΔΕΕ, τις συναντήσεις του RJUE, το 2025 πήραν τη σκυτάλη το Συνταγματικό Δικαστήριο, το Ανώτατο Δικαστήριο και το Ανώτατο Διοικητικό Δικαστήριο της Πορτογαλίας. Στις εκδηλώσεις συμμετείχαν εξήντα ανταποκριτές, από είκοσι κράτη μέλη, μια τρίτη χώρα και τέσσερα άλλα ευρωπαϊκά δίκτυα. Οι ομιλίες και οι συζητήσεις μεταξύ των συμμετεχόντων αφορούσαν το μέλλον της συνεργασίας στο πλαίσιο του δικτύου και την έκταση της υποχρέωσης προδικαστικής παραπομπής την οποία υπέχουν τα εθνικά δικαστήρια που αποφαίνονται σε τελευταίο βαθμό.
Συναντήσεις με το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ)
Το ΕΔΔΑ και το ΔΕΕ είναι δύο από τους πυλώνες της προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ευρώπη. Το πρώτο υπάγεται στο Συμβούλιο της Ευρώπης και το δεύτερο στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά και τα δύο επιδιώκουν συμπληρωματικά τους ίδιους σκοπούς, με βάση μια κοινή δέσμη αξιών: ανθρώπινη αξιοπρέπεια, ελευθερία, δημοκρατία, προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, σεβασμός του κράτους δικαίου, προστασία των μειονοτήτων, ανεκτικότητα, απαγόρευση των διακρίσεων, αλληλεγγύη και διαφύλαξη ενός χώρου ειρήνης και δικαιοσύνης στην Ευρώπη. Συνεπώς, φροντίζουν να διατηρούν στενές σχέσεις μέσω τακτικών συναντήσεων, ώστε να αλληλοενημερώνονται για τις εξελίξεις στη νομολογία τους και να ανταλλάσσουν απόψεις τόσο για θέματα αμοιβαίου ενδιαφέροντος όσο και για τις κοινές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν. Κάθε χρόνο, λοιπόν, Μέλη αμφότερων των δικαστηρίων συναντιούνται στο Λουξεμβούργο ή στο Στρασβούργο, προκειμένου να διατηρήσουν ενεργή τη συμπληρωματική τους δράση και τη συνεργασία τους για την προάσπιση των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ευρώπη.
Φέτος, η συνάντηση πραγματοποιήθηκε τον Νοέμβριο στους χώρους του ΔΕΕ, στο Λουξεμβούργο. Η θεματική των εργασιών περιστρεφόταν γύρω από την ελευθερία της έκφρασης στην ψηφιακή εποχή, το υπέρτατο συμφέρον του παιδιού σε υποθέσεις διασυνοριακής απαγωγής ή, ακόμη, τα νομικά και φυσικά εμπόδια που παρακωλύουν την πρόσβαση στις διαδικασίες ασύλου. Η επίσημη συνάντηση έδωσε επίσης την ευκαιρία στους Προέδρους των δύο δικαστηρίων να συνομιλήσουν σχετικά με τις προκλήσεις τις οποίες αντιμετωπίζει η δικαιοσύνη, δίνοντας μάλιστα και μια κοινή τηλεοπτική συνέντευξη.
Εκεί τόνισαν ιδιαίτερα πόσο σημαντικό είναι, στην τρέχουσα γεωπολιτική και κοινωνικοπολιτική συγκυρία, να συνειδητοποιήσουν οι πολίτες ποια είναι τα θεμέλια του οικοδομήματος που έχει κτιστεί την τελευταία 75ετία: η εξασφάλιση της ευημερίας του συνόλου, χάρη στην παγίωση της ειρήνης, την εδραίωση της δικαιοσύνης και τη δημοκρατική λειτουργία της κοινωνίας.
«Κάθε φορά που η δικαστική ανεξαρτησία δέχεται ένα πλήγμα, κάθε φορά που η ελευθερία της έκφρασης μετατρέπεται σε ρητορική μίσους ή βίας και στρέφεται ενάντια στις αξίες τις οποίες υποτίθεται ότι προάγει –όπως τον πλουραλισμό και την ανεκτικότητα–, είναι καθήκον μας να υπενθυμίζουμε το ουσιώδες, να υπενθυμίζουμε τι ακριβώς καλούμαστε να προστατεύσουμε.»
Mattias Guyomar
Πρόεδρος του ΕΔΔΑ
«Το κράτος δικαίου προστατεύει τους πολίτες, αλλά προστατεύει και το δημοκρατικό σύστημα, το οποίο πρέπει να μπορεί να εξελίσσεται με κάθε εκλογική διαδικασία και μεταξύ των εκλογικών διαδικασιών, το οποίο πρέπει να εμπλέκει την κοινωνία των πολιτών, να εμπλέκει τους πολίτες ατομικά αλλά και τις ομάδες πολιτών που ασχολούνται ενεργά με την πολιτική. Όλα αυτά αποτυπώνονται στην πλούσια και πολυσχιδή νομολογία του Δικαστηρίου μας, του οποίου οι αποφάσεις είναι συχνά συνυφασμένες με τα θεμελιώδη δικαιώματα.»
Koen Lenaerts
Πρόεδρος του ΔΕΕ
Γ | Οι επαφές με το κοινό
Επισκεφθείτε το ΔΕΕ
Το θεσμικό όργανο επιχειρεί να προσεγγίσει τους πολίτες, οργανώνοντας επισκέψεις και σεμινάρια που συμβάλλουν στην καλύτερη κατανόηση του ενωσιακού δικαίου, μέσω ειδικά σχεδιασμένων προγραμμάτων. Οι επισκέψεις βοηθούν να γίνει αντιληπτός ο ρόλος των ενωσιακών δικαιοδοτικών οργάνων και ο άμεσος αντίκτυπος της νομολογίας τους στην καθημερινότητα των πολιτών, ενώ τα σεμινάρια, τα οποία απευθύνονται κυρίως σε δικαστικούς λειτουργούς από τα κράτη μέλη, ενθαρρύνουν τον διάλογο μεταξύ των εθνικών και των ευρωπαϊκών δικαστηρίων. Πέρα από τα διάφορα είδη επισκέψεων στους χώρους του ΔΕΕ, προσφέρεται και η επιλογή της εικονικής επίσκεψης, μεταξύ άλλων μέσω του διαδικτυακού εκπαιδευτικού προγράμματος που δίνει τη δυνατότητα σε μαθητές λυκείου να ανακαλύψουν την Ευρωπαϊκή Δικαιοσύνη μέσα από την ίδια τη σχολική τους αίθουσα. Το 2025 συμμετείχαν στο πρόγραμμα 412 λυκειόπαιδα.
Μάθετε περισσότερα για το ΔΕΕ
Οι υπεύθυνοι Τύπου της Διεύθυνσης Επικοινωνίας είναι πτυχιούχοι Νομικής και βασικό τους καθήκον είναι να επεξηγούν τις αποφάσεις, τις διατάξεις, τις προτάσεις των γενικών εισαγγελέων αλλά και τις εκκρεμείς υποθέσεις, για να διαφωτίζονται οι δημοσιογράφοι και κάθε άλλος ενδιαφερόμενος. Συντάσσουν ανακοινωθέντα Τύπου, χάρη στα οποία οι δημοσιογράφοι και οι επαγγελματίες του νομικού κλάδου ενημερώνονται σε πραγματικό χρόνο για τη νομολογία του Δικαστηρίου και του Γενικού Δικαστηρίου. Επίσης, διανέμουν στους παραλήπτες που έχουν υποβάλει σχετικό αίτημα στην Υπηρεσία Τύπου και Πληροφόρησης του ΔΕΕ τακτικά ενημερωτικά δελτία για το πρόγραμμα συνεδριάσεων (ημερομηνίες διεξαγωγής των επ’ ακροατηρίου συζητήσεων και δημοσίευσης των αποφάσεων και των προτάσεων) αλλά και για σημαντικά γεγονότα της θεσμικής ατζέντας, καθώς και τα λεγόμενα «Quick facts» για υποθέσεις στις οποίες δεν δημοσιεύονται ανακοινωθέντα Τύπου. Πέραν τούτου, απαντούν στα ηλεκτρονικά μηνύματα και στα τηλεφωνήματα των πολιτών, τα οποία μπορεί να σχετίζονται με διάφορες πτυχές της δραστηριότητάς του ΔΕΕ (πληροφορίες διαδικαστικού χαρακτήρα, εξήγηση του περιεχομένου κάποιας αποφάσεως, ρόλος του ΔΕΕ, βοήθεια με τον ιστότοπο κ.λπ.).
Μείνετε ενημερωμένοι μέσω των λογαριασμών του ΔΕΕ στα κοινωνικά δίκτυα
Προκειμένου να μεταδίδει πληροφορίες άμεσα και στη στιγμή, το ΔΕΕ δραστηριοποιείται ενεργά στα κοινωνικά δίκτυα μέσω των λογαριασμών του στο LinkedIn και στο Mastodon, των δύο λογαριασμών του στο X (ο ένας στα γαλλικά και ο άλλος στα αγγλικά), καθώς και των λογαριασμών του στο Bluesky και στο Threads. Εκτός από τις εκπομπές του Curia Web TV, το ΔΕΕ έχει και δικό του κανάλι στο WhatsApp και στο YouTube, όπου αναρτά πλούσιο οπτικοακουστικό υλικό στις 24 επίσημες γλώσσες της Ένωσης, μεταξύ άλλων και βίντεο κινουμένων σχεδίων για το ευρύ κοινό, με θέμα το πώς η νομολογία του ΔΕΕ επηρεάζει την καθημερινή ζωή των πολιτών. To 2025 το ΔΕΕ ανέβασε στο YouTube δύο νέα τέτοια βίντεο:
Διαφάνεια της δικαιοσύνης
Τι συμβαίνει όταν μια χώρα δεν τηρεί το δίκαιο της Ένωσης;
Το 2025 εγκαινιάστηκε και ο λογαριασμός του ΔΕΕ στο Instagram, ο οποίος απευθύνεται σε ένα ευρύτερο και νεανικότερο κοινό, χρησιμοποιώντας τη δύναμη και την αμεσότητα της εικόνας για να προάγει τις δραστηριότητές του.
Ο αριθμός των ακολούθων του θεσμικού οργάνου σε όλες τις πλατφόρμες στις οποίες έχει παρουσία αυξάνεται διαρκώς, κάτι που αποδεικνύει το ενδιαφέρον του κοινού για τη δράση του ΔΕΕ.
Παρακολούθηση των επ’ ακροατηρίου συζητήσεων και της απαγγελίας των αποφάσεων σε πραγματικό χρόνο
Για να διευκολύνει την πρόσβαση στο δικαιοδοτικό του έργο, το ΔΕΕ έχει καθιερώσει ένα σύστημα αναμετάδοσης των δημόσιων συνεδριάσεών του.
Η απαγγελία των αποφάσεων του Δικαστηρίου και η εκφώνηση των προτάσεων των γενικών εισαγγελέων μεταδίδονται ζωντανά. Το ίδιο ισχύει και για ορισμένες αποφάσεις του Γενικού Δικαστηρίου. Οι δε επ’ ακροατηρίου συζητήσεις μεταδίδονται μαγνητοσκοπημένες, σύμφωνα με τα όσα ορίζει ο Κανονισμός Διαδικασίας του Δικαστηρίου. Αυτό γίνεται στις υποθέσεις ενώπιον της ολομέλειας, του τμήματος μείζονος συνθέσεως ή, σε εξαιρετικές περιπτώσεις, των πενταμελών τμημάτων. Το βίντεο της κάθε επ’ ακροατηρίου συζητήσεως παραμένει διαθέσιμο στον ιστότοπο Curia για ένα μήνα.
Όταν πρόκειται για απόφαση μεγάλης σπουδαιότητας, κάποιο από τα μέλη του δικαστικού σχηματισμού που εκδίκασε την υπόθεση παρουσιάζει, με σαφή και εύληπτο τρόπο, το περιεχόμενο της αποφάσεως του Δικαστηρίου σε ένα ολιγόλεπτο επεξηγηματικό βίντεο (βλ. περισσότερα στο κεφάλαιο «Ενίσχυση της διαφάνειας της Ευρωπαϊκής Δικαιοσύνης»).
Πριν από τη μετάδοση των επ’ ακροατηρίου συζητήσεων αναρτάται στον ιστότοπο του ΔΕΕ και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ένα σύντομο βίντεο (briefing) για την υπόθεση, το οποίο είναι διαθέσιμο στις γλώσσες της επ’ ακροατηρίου συζητήσεως.